Auteursarchief: cassandraclub

Over cassandraclub

Cassandra waarschuwde de inwoners van Troje voor het houten paard dat de Grieken achterlieten. Tevergeefs.

Gaat het steenkoolverbruik in China dalen?

De Chinese economie gebruikt de helft van alle steenkool, die jaarlijks wereldwijd wordt geproduceerd. In het afgelopen decennium groeide de hoeveelheid steenkool, die China per jaar opstookt snel. Van 868 miljoen ton olie-equivalent in 2003 tot 1925 miljoen ton olie-equivalent in 2013: een toename van 120% in 10 jaar tijd.

De hoeveelheid steenkool die China zelf produceert is gigantisch: 1840 miljoen ton olie-equivalent in 2013: 95% van de hoeveelheid die China verbruikte in 2013. De overige 5% werd geïmporteerd uit Australië en Indonesië.

Volgens Patzek en Croft kan de mondiale steenkoolproduktie niet veel verder stijgen. Sinds 2007 groeit de Chinese produktie steeds langzamer.
Schermafbeelding 2014-09-18 om 09.55.54

De curve vlakt steeds verder af en zoals bij de winning van alle grondstoffen, zal de produktie vroeger of later gaan dalen. Misschien al in 2014 of 2015.

De afnemende produktie werd in 2012 en 2013 gecompenseerd door de import van steenkool te vergroten. De import van steenkool in 2013 was anderhalf keer zo groot als in 2012.
Diverse bronnen wijzen er nu op dat de import van steenkool in 2014 afneemt t.o.v. 2013. Vorige week schreef Justin Guay in de Huffington Post dat de steenkoolimport over de eerste 8 maanden van dit jaar 5,3% lager was dan in 2013.

Schermafbeelding 2014-09-18 om 10.06.47

Ook Greenpeace en het weblog 24/7 Wall Street meldden dat de Chinese import van steenkool daalt. De dalende vraag uit China heeft ervoor gezorgd dat de marktprijzen voor steenkool gedaald zijn tot het prijsnivo uit de zomer van 2009, het dieptepunt van de mondiale economische crisis.

Er zijn twee ontwikkelingen, waardoor China minder steenkool nodig heeft.
Ten eerste groeit de Chinese economie een stuk langzamer dan aan het begin van deze eeuw.
Ten tweede stijgt het gebruik van duurzaam opgewekte elektriciteit (waterkracht, windenergie en zonne-energie) in China exponentieel.

duurzamelektriciteeitchina

Dalende CO2-uitstoot?
Als het steenkoolverbruik in China afneemt, zonder dat er meer aardgas en aardolie verbruikt wordt, zal de Chinese CO2-uitstoot in 2014 zal dalen t.o.v. 2013. China is een van de grootste CO2-uitstoters van de wereld. Als de daling van de Chinese CO2-uitstoot groot genoeg is, dan zou zelfs de wereldwijde CO2-uitstoot voor 2014 lager uitvallen dan die van 2013.
Ik verwacht dat het Chinese steenkoolverbruik van 2013 en 2014 nooit meer overtroffen zal worden. Het gebruik van duurzame energiebronnen zal niet worden teruggedraaid. De Chinese overheid probeert het gebruik van steenkool en de milieuvervuiling, die daarbij ontstaat terug te dringen. De industriële produktie en het Chinese energieverbruik groeien sinds 2007 veel trager dan aan het begin van de eeuw.

energieverbruikChina

Mijns inziens zal de mondiale CO2-uitstoot door deze ontwikkelingen voor 2020 al gaan afnemen. De doemscenario’s van het IPCC zullen dan niet gaan uitkomen. Maar het betekent wel dat de Club van Rome met haar Grenzen aan de Groei gelijk gaat krijgen.

Olieprijs zakt tot onder de $100 per vat.. waarom?

Schermafbeelding 2014-09-15 om 20.21.50

De prijs van een vat aardolie is aan het dalen. De belangrijkste olieprijs voor Europese landen, die van Brent, is gezakt tot onder de $98 per vat. Dat is merkwaardig, want veel mensen, waaronder ik, dachten juist dat aardolie schaars zou worden en dat de olieprijs juist hoger zou worden.
In 2008 kwamen er door een huizenzeepbel in de VS ontzettend veel dollars in omloop. In die situatie kon de olieprijs door speculanten worden opgedreven tot boven de 140 dollar per vat.
In 2014 is er ontzettend veel geld in de wereldeconomie gepompt door de centrale banken van de OECD (de FED, de Bank of England, de Bank of Japan en in mindere mate de ECB).Je zou verwachten dat de olieprijs opnieuw zou oplopen tot recordhoogte. Maar er zijn twee ontwikkelingen, waardoor de olieprijs niet stijgt, maar juist daalt.
1. dalende vraag naar aardolie
2. olieproducenten zetten alles op alles om de produktie hoog te houden

De vraag naar aardolie daalt: maar waarom?
De afgelopen jaren is de vraag naar aardolie in veel OECD-landen gdaald.
De import van aardolie naar de grootste Europese landen daalde in de periode 2006-2014 al met 25%. In de VS is het verbruik van aardolie met 9% gedaald van 20,8 miljoen vaten per dag in 2005 tot 18,9 miljoen vaten per dag in 2013. In Japan daalde het aardolieverbruik met bijna 15% van 5,4 miljoen vaten per dag in 2005 tot 4,6 miljoen vaten per dag in 2013.
De vraaguitval in Europa, Japan en de VS komt doordat aardolie in 10 jaar tijd ongeveer vier keer zo duur werd en doordat het besteedbaar inkomen van de bevolking sinds 2006 constant is gebleven of zelfs is gedaald. Hierdoor wordt er in Japan, Europa en de VS veel minder gebouwd en gereden dan voor 2006.

De groei van het olieverbruik in opkomende economieën, zoals Brazilië en China, blijft achter bij de verwachtingen. Het olieverbruik neemt in de opkomende economieën nog wel toe, maar niet zoveel als voor de wereldwijde economische recessie van 2008 en 2009.
Hieronder is het dagelijks olieverbruik van China uitgezet tegen de tijd.
De laatste 5 jaar groeit het aardolieverbruik nog altijd, maar niet meer zo snel als in de eerste jaren van de 21e eeuw.

Schermafbeelding 2014-09-15 om 20.57.00

De vraag naar aardolie stijgt minder snel omdat de economische teruggang in Europa en Noord-Amerika ook leidt tot een lagere groei in de opkomende economieën. De dalende koopkracht in het rijke Westen vertraagt de groei van de industrie in China, India en Brazilië. De industrie en het aardolieverbruik is de laatste jaren nog wel gestegen, maar niet meer zo snel als men gewend was en gehoopt had.

Olieproducenten zetten alles op alles om de produktie hoog te houden
Veel olieproducerende landen gebruiken de inkomsten uit aardolie om de bevolking te verwennen. Dat kan door allerlei sociale voorzieningen of door subsidies op brandstof en voedsel. De bevolking is de afgelopen jaren gewend geraakt aan de olierijkdom in de vorm van subsidies en voorzieningen. De regeringen van olieproducerende landen doen er alles aan om te voorkomen dat de bevolking er op achteruit gaat en proberen de olie-inkomsten zo hoog mogelijk te houden.

Anderhalf jaar geleden wees Bill Spindle in een Wall Street Journal-blog al op de risico’s van een dalende olieprijs (of een dalende olieproduktie) voor de olieproducerende landen in het Midden-Oosten. Hij merkt in zijn artikel fijntjes op dat Saoedi-Arabië jaarlijks 100 miljard dollar besteed aan werkeloosheidsuitkeringen, bouwprojecten, studiebeurzen en andere aardigheidjes voor de bevolking.

Het onderzoeksbureau APICORP Research van de Arab Petroleum Investments Corporation zocht in de zomer van 2013 uit welke olieprijs de olieproducerende landen nodig hebben om hun begroting sluitend te krijgen.Dat liep uiteen van $60 per vat voor Qatar tot $140 per vat voor Iran.
Voor bijna alle olieproducerende landen lag de benodigde olieprijs voor een sluitende begroting in 2013 hoger dan in 2012. (zie de figuur hieronder)

OPEC_fiscal_break-even_oil_prices_changes_2013_2012

Saoedi-Arabië, de grootste of op één na grootste olieproducent te wereld, heeft een minimale olieprijs nodig van $95 tot $100 per vat, wanneer het land in 2014 net zoveel produceert als in 2013, tussen de 9,5 en 10 miljoen vaten per dag. Als Saoedi-Arabië de olieproduktie vrijwillig zou beperken tot minder dan 9 miljoen vaten per dag, dan dalen de inkomsten en moet de regering bezuinigen op de uitgaven. Bezuinigen is in Saoedi-Arabië net zo impopulair als in Europa.
Voor de andere olieproducerende van Noorwegen tot Venezuela (heeft eigenlijk een minimale olieprijs van $121 per vat nodig) geldt hetzelfde: als de olie-inkomsten afnemen moet men impopulaire bezuinigingen doorvoeren. Daarom zal geen enkel olieproducerend land vrijwillig de produktie beperken om op die manier een hogere prijs af te dwingen. Als de grootste producent, Saoedi-Arabië, het al niet aandurft, dan zullen de kleintjes het zeker niet doen.

De lage olieprijs maakt het voor oliemaatschappijen erg lastig om moeilijk winbare aardolie te gaan exploiteren. Olievelden in de poolzee of in de diepzee kunnen pas winstgevend geëxploiteerd worden als de wereld bereid is om een hoge prijs te betalen, meer dan $100 per vat.
Dat de olieprijs weer onder de $100 per vat staat, is een signaal van de consumenten naar de oliemaatschappijen om die moeilijk winbare aardolie voorlopig maar niet naar boven te halen. De koopkracht daalt en de consumenten worden gedwongen om minder te rijden en minder aardolie te gebruiken. Misschien is de moeilijk winbare aardolie in de poolstreken en de diepzee te duur om te verspillen aan massatoerisme, pretkilometers en ruimtevaart.

Autoverkoop in Nederland 5% lager dan in 2013 en 37% lager dan in 2011

De verkoop van nieuwe auto’s ligt in de eerste 8 maanden van 2014 ruim 5% lager dan in dezelfde periode van 2013.
Volgens cijfers van het CBS werden er in augustus 2014 slechts 25722 nieuwe auto’s verkocht en dat cijfer ligt 9% onder het verkoopcijfer van augustus 2013.

Schermafbeelding 2014-09-12 om 17.36.23

De blauwe lijn in bovenstaande grafiek in het voortschrijdend gemiddelde over 6 maanden.

Drie jaar geleden in augustus 2011 werden er ruim 39000 nieuwe auto’s verkocht: 50% meer dan in augustus 2014.

Over de eerste 8 maanden van 2014 werden er in Nederland volgens het CBS 254706 nieuwe auto’s verkocht. Dat is 5% minder dan in dezelfde periode van 2013, toen er 269736 nieuwe auto’s werden verkocht. En t.o.v. de eerste 8 maanden van 2011, toen er 409500 nieuwe auto’s werden verkocht, bedraagt de daling 37%.

Voorlopig geen uitsluitsel over de oorzaak van de MH17-ramp

Morgen, dinsdag 9 september, publiceert de Onderzoeksraad (Dutch Safety Board) een voorlopig onderzoeksrapport naar de oorzaak van de ramp met de MH17 van 17 juli 2014. Dit rapport zal geen enkele duidelijkheid bieden over de oorzaak en de personen die mogelijk vervolgd kunnen worden als schuldigen aan de ramp. Het voorlopig onderzoeksrapport kan het beste worden omschreven als een zoethoudertje.

Door het achterhouden van belangrijke informatie en gegevens zal de onduidelijkheid nog vele maanden voortduren.
Een lijstje van de dingen, die de Onderzoeksraad niet zal vrijgeven:
1 – de radaropnames van de Oekraïnse luchtverkeersleiding op vliegveld Boryspol
2 – de opnames van de communicatie tussen de verkeersleiding van Boryspol en de piloten
3 – foto’s van de wrakstukken waaruit kan worden afgeleid welke beschadigingen het neerstorten kunnen hebben veroorzaakt.
4 – de gegevens van de Flight Data Recorder
5 – de volledige opnames van de Cockpit Voice Recorder

ad 1: de radaropnames zijn door de Oekraïnse autoriteiten in beslag genomen en niet vrijgegeven. De Onderzoeksraad heeft de opnames niet eens mogen inzien.
ad 2: de communicatie tussen verkeersleiding en piloten is wel opgenomen, maar die opnames zijn door de Oekraïnse autoriteiten in beslag genomen en niet vrijgegeven. De Onderzoeksraad heeft de opnames niet eens mogen beluisteren.
ad 3: de Onderzoeksraad heeft geen wrakstukken veiliggesteld om te kunnen onderzoeken. Zij heeft wel beschikking over foto’s gemaakt door journalisten. Maar de Onderzoeksraad acht het onverantwoord om op basis van deze foto’s conclusies te trekken.
ad 4: er zijn wettelijke bepalingen, die het vrijgeven van de gegevens van de Flight Data Recorder verhinderen. Er is een samenvatting gemaakt op basis van de gegevens, waaruit blijkt dat de MH17 lager vloog dan de aanbevolen hoogte en dat de piloten met het zwaar beschadigde vliegtuig omgekeerd zijn om terug te keren in de richting van de luchthaven Boryspol.
ad 5: het vrijgeven van de opnames op de Cockpit Voice Recorder wordt verhinderd door wettelijke bepalingen en draagt ook niet bij aan waarheidsvinding.

Het bewijsmateriaal dat de Russische autoriteiten op maandag 21 juli presenteerden wordt door de Onderzoeksraad buiten beschouwing gelaten.

De publicatie van het voorlopig onderzoeksrapport zal geen antwoord geven op de vraag wie voor de ramp verantwoordelijk gehouden kan worden en wie er vervolgd kan worden. Het zal een grote teleurstelling worden.
De Onderzoeksraad zal wel uitdrukkelijk melden dat de burgeroorlog in Oost-Oekraïne het onmogelijk maakte om zelf onderzoek te doen. Verklaringen van journalisten, OVSE-waarnemers en de lokale bevolking zijn onvoldoende om met zekerheid de oorzaak van de ramp vast te stellen.

Update:
Het voorlopige onderzoeksrapport is inmiddels gepubliceerd. Je kunt het zelf downloaden van de website van de Onderzoeksraad: klik hier.
De Onderzoeksraad laat een deel van de gegevens van de Flight Data Recorder zien en ook behoorlijk wat foto’s van wrakstukken. Had ik zelf niet verwacht.
De gesprekken tussen de piloten en de verkeersleiding, de radarbeelden van de verkeersleiding en de opnames van de Cockpit Voice Recorder zijn in het rapport samengevat, maar de feitelijke beelden en opnames worden niet vrijgegeven.

Eerste sneeuwval op Noordelijk Halfrond vroeg en meer dan gemiddeld

Op het Noordelijk Halfrond is de zomer alweer voorbij. In Canada, Alaska en Siberië is de eerste sneeuw alweer gevallen.

Al op 2 september viel er ongeveer 10 cm. sneeuw in Barrow in Alaska. Alleen in 1987 en 2003 kreeg Barrow een dikker pak sneeuw.

In British Columbia in Canada is deze week ook al sneeuw gevallen, erg vroeg in het seizoen.

Op het plaatje hieronder is te zien dat op 5 september al een flink gebied in Noord-Siberië door sneeuw is bedekt.

Het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University geeft dagelijks een kaartje van het Noordelijk Halfrond waarop het door sneeuwbedekte gebied is aangegeven.

Schermafbeelding 2014-09-07 om 10.04.55

De wetenschappers van Global Snow Lab laten ook zien of er meer of minder sneeuw ligt dan normaal. Met blauwe vierkantjes wordt op de kaart aangegeven waar normaal geen sneeuw ligt, maar momenteel wel.

Schermafbeelding 2014-09-07 om 10.09.00

Update: op donderdag 11 september zijn er nog meer blauwe vierkantjes te zien.
Dat betekent dat er nog meer sneeuw ligt dan gemiddeld over de periode 1970-2000.

Schermafbeelding 2014-09-12 om 17.09.20

Ik heb ook even de cijfers voor de laatste week van augustus (week 35) bekeken.
Over de afgelopen 20 jaar nam de sneeuwbedekking eind augustus geleidelijk af tot ca. 2,4 miljoen km². Maar in 2013 en 2014 is de sneeuwbedekking weer gestegen tot boven 3 miljoen km².

Schermafbeelding 2014-09-07 om 13.34.52

De zwarte lijn in de grafiek geeft het voortschrijdend gemiddelde over 3 jaar weer.

Aardolie-import van belangrijkste Europese landen al 25% gedaald

In de tweede helft van 2006 importeerden Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje gezamenlijk ongeveer 8 miljoen vaten aardolie per dag. Per maand (30 dagen) komt dat neer op 240 miljoen vaten aardolie.

Acht jaar later, in de zomer van 2014 importeert dezelfde groep Europese landen minder dan 6 miljoen vaten per dag, ofwel 180 miljoen vaten in een maand van 30 dagen.

Schermafbeelding 2014-09-05 om 21.32.29

De daling van het aardolieverbruik heeft in de belangrijkste Europese landen geleid tot een lagere industriële produktie, een lagere verkoop van autobrandstof en minder bouwactiviteit.

Je kunt dit ook omkeren.
De afname van benzineverkoop, industriële produktie en de bouwmijverheid hebben gezorgd voor een lager aardolieverbruik.

Je kunt uren discussieren over wat oorzaak is en wat gevolg is. Maar dat verandert niets aan de feiten: het aardolieverbruik is in acht jaar tijd met 25% afgenomen. En …. het ziet er naar uit dat die afname onomkeerbaar is en zal doorzetten.
Elk volgend jaar zullen de belangrijkste Europese landen nog minder aardolie importeren, het zal nooit meer gaan toenemen.

Uit eigen tuin

In mijn tuin heb ik een paar kleine appelboompjes, minitrees. Er hangen slechts een paar appels aan, hooguit 2 kilo.

Verder staat er een tomatenplant met een pond trostomaatjes en een paprikaplant met welgeteld één paprika.
En afgelopen zomer heb ik ook een kilootje aardappels kunnen oogsten.

Het is niet veel, nog minder dan wat mijn gezin op één dag eet.
Maar toch is het een begin. Ik word er enthousiast door en leer van iedere mislukking.
Volgend voorjaar nog een paar tegels weghalen, wat meer zaaien en nog eens terugkijken hoe Maarten ‘t Hart dat ook alweer deed.