Categorie archief: Doem

Voorspellingen van rampen en ondergang

Aardolie-import van belangrijkste Europese landen al 25% gedaald

In de tweede helft van 2006 importeerden Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje gezamenlijk ongeveer 8 miljoen vaten aardolie per dag. Per maand (30 dagen) komt dat neer op 240 miljoen vaten aardolie.

Acht jaar later, in de zomer van 2014 importeert dezelfde groep Europese landen minder dan 6 miljoen vaten per dag, ofwel 180 miljoen vaten in een maand van 30 dagen.

Schermafbeelding 2014-09-05 om 21.32.29

De daling van het aardolieverbruik heeft in de belangrijkste Europese landen geleid tot een lagere industriële produktie, een lagere verkoop van autobrandstof en minder bouwactiviteit.

Je kunt dit ook omkeren.
De afname van benzineverkoop, industriële produktie en de bouwmijverheid hebben gezorgd voor een lager aardolieverbruik.

Je kunt uren discussieren over wat oorzaak is en wat gevolg is. Maar dat verandert niets aan de feiten: het aardolieverbruik is in acht jaar tijd met 25% afgenomen. En …. het ziet er naar uit dat die afname onomkeerbaar is en zal doorzetten.
Elk volgend jaar zullen de belangrijkste Europese landen nog minder aardolie importeren, het zal nooit meer gaan toenemen.

Oekraïne stevent af op energiecrisis

De nieuwe regering van Oekraïne krijgt te maken met een zware economische crisis. Door de burgeroorlog is in het oosten van Oekraïne infrastructuur (bruggen en spoorlijnen) beschadigd en stokt de winning van steenkool. Dit heeft grote gevolgen voor de elektriciteitscentrales, die op steenkool draaien.

De keuze om militair op te treden tegen de separatisten in het oosten, leidde ertoe dat de winning van steenkool gedeeltelijk of geheel stil kwam te liggen. In Oekraïne komt 90% van alle steenkool uit de Donbas-regio in het oosten. In dat gebied werken bijna 500.000 mensen in de steenkool-winning.
Volgens een schatting van Reuters is ongeveer de helft van de 115 kolenmijnen in het gebied gesloten. De steenkoolproduktie in juli 2014 bedroeg 5,6 miljoen ton, dat is 22% minder dan dezelfde maand in 2013.

Oekraïne produceert meer steenkool dan nodig voor het binnenlands gebruik. In 2013 werd er 45,9 miljoen ton olie-equivalent aan steenkool. Het binnenlands verbruik bedroeg 42,6 miljoen ton olie-equivalent. Het land exporteerde in 2013 ongeveer 7% van de totale produktie.
De lagere produktie in de maand juli kan worden opgevangen door te stoppen met de export van steenkool. Maar als de winning van steenkool langere tijd stilvalt, zal Oekraïne genoodzaakt zijn om steenkool in te voeren. De landen, die steenkool aan Oekraïne kunnen leveren zijn: Polen, Tsjechië en Rusland. Hierbij moet worden aangetekend dat Polen en Tsjechië niet heel veel steenkool exporteren. Rusland kan zonder problemen het steenkooltekort van Oekraïne aanvullen.

Transport van steenkool bemoeilijkt door militair geweld
Door het militaire conflict in Oost-Oekraïne zijn diverse spoorwegen en bruggen vernield.

Het is niet duidelijk door wie de bruggen en viaducten zijn vernield. Maar de verwoesting is een direct gevolg van het militair ingrijpen door de nieuwe regering in Kiev.
Hieronder een kaartje waarop de beschadigde infrastructuur in kaart is gebracht.

big

Steenkool en aardgas leveren 70% van alle energie in Oekraine.
Aardgas levert ongeveer 35% van de energie, die de Oekraïne jaarlijks gebruikt. Maar ongeveer 2/3e deel van dat gas werd geïmporteerd uit Rusland. De Oekraïnse regering heeft vooralsnog geen wettelijke sancties genomen tegen de Russische gasleverancier Gazprom. Maar men weigert nog altijd om de sterk verhoogde prijs te betalen.
Het parlement heeft een wet aangenomen, die het mogelijk maakt dat Westerse maatschappijen kunnen investeren in het Oekraïnse gastransportsysteem. Maar tegelijkertijd verdubbelde het parlement door een amendement de belastingen voor private investeerders in de gaswinning. Dit zal westerse gasbedrijven afschrikken.

Steenkool levert ook ca. 35% van de energie, die Oekraïne nodig heeft. Ook deze bron van energie dreigt nu gedeeltelijk op te drogen. De gevolgen voor de Oekraïnse economie en de bevolking zullen dramatisch zijn.
Misschien was een militair optreden tegen de separatisten niet de slimste keuze. Misschien had men beter naar de onderhandelingstafel gestapt om een oplossing met geheel of gedeeltelijk zelfbestuur te bedenken.

Waarom moeten zoveel Nederlandse groenten helemaal naar Rusland?

De Russische boycot van Europese landbouwprodukten laat de absurditeit van de huidige industriële Europese voedselproduktie zien. Rusland kan het zich permitteren om uit heel Europa voedsel te importeren. Dit is een luxe voor de Russen, die landbouwgrond genoeg hebben om zelf voldoende voedsel te produceren.

Op de website van het CBS heb ik de cijfers van de Nederlandse export naar Rusland voor het jaar 2013 eens opgezocht.
Nederland exporteerde in 2013 naar Rusland:
– meer dan 200 miljoen bloembollen (narcissen, tulpen, gladiolen enz.)
– ruim 94 miljoen rozen
– ruim 170 miljoen chrysanten

- 14 miljoen kilo pootaardappelen
– 36 miljoen kilo consumptie-aardappels
– 25 miljoen kilo tomaten
– 43 miljoen kilo uien
– 22 miljoen kilo wortelen en rapen

Het zijn duizenden vrachtwagens vol met Nederlandse produkten die duizenden kilometers afleggen. Honderden bedrijven (waaronder transportondernemingen) draaien op het verslepen van bloemen, groente en fruit over duizenden kilometers. Deze situatie kan alleen bestaan als het transport snel genoeg is en de transportkosten laag zijn in vergelijking met de waarde van de produkten. En toevallig leven wij in een tijd waarin deze situatie heeft kunnen ontstaan. Het is grappig dat ongeveer 25% van de brandstof, die nodig is voor het transport afkomstig is uit Russische bodem.

Inmiddels weet iedereen dat er maar een beperkte voorraad aardolie op aarde aanwezig is. Langzamerhand zal het steeds meer moeite kosten om brandstof voor vrachtwagens te maken. Een alternatief (elektrische vrachtwagens of waterstof als brandstof) zal vele malen duurder zijn en onvoldoende om de huidige hoeveelheid vrachtwagens in bedrijf te houden.

In de komende tien jaar zal het aantal vrachtwagens op de Europese wegen gaan afnemen, omdat er steeds minder brandstof beschikbaar zal zijn. Dat betekent dat de export van Nederlandse produkten naar Rusland hoe dan ook zal gaan afnemen.
Nederlandse bedrijven doen er goed aan om hun klanten dichter bij huis te gaan zoeken, zo dicht mogelijk zelfs.
En Rusland doet er goed aan om weer zelf aardappelen, groenten en bloemen te gaan produceren.

Anderhalf jaar geleden schreef Gail Tverberg een boeiend essay over globalisering:
Twelve Reasons Why Globalization is a Huge Problem.
De huidige handelsoorlog tussen Europa en Rusland laat zien dat globalisering inderdaad een reusachtig verraderlijk probleem is.

(zie ook: 12 redenen waarom globalisering een groot probleem is)

Schaliegaswinning en landroof in Oekraïne mogelijk gemaakt door Wereldbank en IMF

Professor Michael Hudson, van de University of Missouri, legt in het interview hieronder uit hoe de schaliegaswinning in Oekraïne gefinancierd wordt. Het Amerikaanse Agency for International Development (USAID) staat garant voor de leningen, waarmee de schaliegaswinning in mogelijk wordt. De zoon van vice-president Joe Biden is directeur van het grootste schaliegasbedrijf dat in Oekraïne gaat fracken.
De Wereldbank ondersteunt het verpachten van Oekraïnse landbouwgrond aan Westerse bedrijven.
Het klinkt als een boosaardig complot van Westerse bankiers en oliemaatschappijen om Oekraïne leeg te roven.

Shell, premier Rutte en het schaligas in Oost-Oekraïne

In het oosten van Oekraïne woedt een burgeroorlog. Er zijn al honderden burgers gedood. Tienduizenden Russisch-sprekende Oekraïners zijn de grens overgevlucht naar Rusland.
Maar als het gebied is heroverd op de Russische separatisten, dan kan Shell beginnen om schaliegas uit de Oekraïnse bodem te gaan winnen.

In januari 2013 sloot Shell in Davos een gasdeal met de Oekraïense regering waarmee de Nederlandse multinational een vergunning in handen kreeg voor schaliegaswinning in een gebied van bijna 8000 vierkante kilometer in de regio tussen de steden Kharkov en Donetsk. Zowel de omstreden Oekraïense president Janoekovytsj – al maandenlang het onderwerp van hevige protesten in Kiev – als premier Rutte waren bij deze ondertekening aanwezig.

Shell wil precies gaan boren en fracken in het gebied waar nu een burgeroorlog woedt.
De bevolking van het gebied is niet dom en wil eigenlijk helemaal geen schaliegaswinning.

Is het Oekraïnse leger eigenlijk de weg aan het vrijmaken voor de proefboringen van Shell?

Dalende rendementen op staatsleningen brengen pensioenen in gevaar

Volgens een overzicht van De Nederlandse Bank beleggen de Nederlandse pensioenfondsen ongeveer een kwart van hun vermogen in Europese staatsobligaties.

Volgens een recenter overzicht hebben Nederlandse pensioenfondsen voor 215 miljard euro belegd in staatsobligaties van eurozone-landen (incl. Nederland). Dat is 22,5% van het totaal belegde vermogen (959,6 miljard).

Schermafbeelding 2014-07-30 om 08.03.22

De laatste maanden zijn de rendementen op staatsleningen van eurozonelanden flink gedaald. Griekenland betaalt momenteel minder dan 6% rente. Spanje en Italië ongeveer 2,5%. Frankrijk ca. 1,5%. Duitsland minder dan 1,2% en Nederland betaalt nog maar 1,32% rente.

De gemiddelde rente, die eurozonelanden op 10-jaarsleningen betalen was in juli 2011 nog 4,59% (Bron: DNB). In december 2013 was de gemiddelde rente gedaald tot 3,31%.
In juni 2014 bedroeg de gemiddelde eurozone-rente 2,28%. Dat is nog net iets hoger dan de 2,10% van december 2012.
In de onderstaande grafiek wordt duidelijk dat het rendement op staatsobligaties de laatste jaren daalt.

Schermafbeelding 2014-07-30 om 08.51.45

De waarde voor juli 2014 zal weer iets lager liggen dan de 2,28% van juni 2014.

Het theoretische rendement van de 251 miljard, die pensioenfondsen hebben belegd in eurozone-staatsobligaties, bedroeg in juli 2011 nog 9,8 miljard euro.
In juni 2014 is dat theoretisch rendement gehalveerd tot 4,9 miljard euro.

Gelukkig lenen de eurozonelanden steeds meer en kunnen de pensioenfondsen steeds meer staatsobligaties kopen. Het rendement van de investeringen (de kwaliteit) daalt, maar gelukkig neemt het volume (de kwantiteit) nog altijd toe.