Categorie archief: Met een gouden randje

Voorspellingen waar wat goeds uit kan voortkomen

Klimaatverandering en de opwarming van de Noordzee

Door de zachte winter is het water van de Noordzee, ten noorden en westen van Nederland warmer dan normaal. De gemiddelde temperatuur van het zeeoppervlak was in maart ongeveer 1,8°C boven het langjarig gemiddelde voor maart.
Ik heb de maandelijkse afwijking t.o.v. het langjarig gemiddelde voor het gebied van 1 tot 8°OL en van 53,5 tot 58°NB hieronder uitgezet in een grafiek. De waarden van de afgelopen 20 jaar (1994-2014) heb ik gehaald uit de Reynolds OI v2-dataset. Die datareeks kun je zelf ook raadplegen via de servers van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA).

Schermafbeelding 2014-04-17 om 22.42.33

In de periode 2000 – 2008 was de Noordzee vrijwel onafgebroken warmer dan normaal.
Maar de laatste 4 jaar zien we ook weer maanden waarin het zeeoppervlak kouder is dan normaal.
De rode lijn geeft de trend over de afgelopen 20 jaar weer. De trend wijst op een opwarming met ongeveer 0,1°C per decennium. Als deze trend doorzet zal de temperatuur van het Noordzeewater in de toekomst nog maar zelden onder het langjarig gemiddelde komen.
Omdat de temperatuur van de Noordzee grote invloed heeft op de gemiddelde luchttemperatuur, zal een opwarmende Noordzee tot gevolg hebben dat het in Nederland gemiddeld steeds warmer zal worden.

Maar misschien is de trend over een periode van 20 jaar niet de beste graadmeter om vast te stellen of er sprake is van opwarming.
In de grafiek hieronder heb ik het voortschrijdend gemiddelde over 36 maanden (3 jaar) voor de Reynolds OI v2-data uitgezet. Dat geeft een ander beeld.

Schermafbeelding 2014-04-17 om 22.48.25

De warme periode van 2000 – 2008 is opnieuw duidelijk zichtbaar. Maar na 2009 is het Noordzeewater gemiddeld genomen minder warm (of koeler) dan in de eerste 8 jaar van deze eeuw.
In het laatste jaar lijkt de gemiddelde temperatuur van het Noordzeewater weer wat op te lopen.

Duurzaamheid in de praktijk: wat kun je zelf doen?

Wat betekent duurzaam nu eigenlijk?
Volgens mij is duurzaam iets dat eeuwenlang kan worden volgehouden zonder dat de kwaliteit achteruitgaat.
Onder duurzaam leven versta ik het leven dat onze voorouders leiden in de tijd dat er nog geen elektriciteit was. In die tijd gebruikte men geen fossiele brandstof. Nou misschien een heel klein beetje steenkool. Maar hoofdzakelijk gebruikte men hout en turf voor verwarming.
Ik probeer mijn leven zo in te richten dat ik in de buurt kom van de leefwijze van de Nederlanders uit het begin van de 19e eeuw.

Transport
Ik heb geen auto en heb me voorgenomen om nooit meer te vliegen. Ik verplaats mezelf het liefst lopend en op de fiets. Mijn leven speelt zich hoofdzakelijk af in en rond Delft. Ik kan gelukkig lopend naar mijn werk.
Ik ga wel eens met de trein, maar dat probeer ik te verminderen.

Verwarming
Het is niet duurzaam om alle kamers van je huis te verwarmen. Dat deden de mensen vroeger ook niet. Meestal werd er maar één kamer verwarmd en alle bewoners verzamelden zich in die kamer. Bij mij thuis wordt alleen de huiskamer verwarmd.
Als je gewend bent aan een kamertemperatuur van 21 graden, dan vind je 18 graden fris. Als je in een paar weken went aan een temperatuur van 17 graden, dan kun je veel besparen om je aardgasverbruik (en CO2-uitstoot).
Warm water is een luxe, die voor ons heel gewoon is. Nederlanders zijn steeds langer en vaker gaan douchen sinds er in Groningen aardgas werd gevonden. Als het aardgas op is, zullen we minder vaak douchen en korter. Ik ben daar alvast mee begonnen. En ik voel me daar heel goed bij. Douchen met koud water heeft ook positieve gevolgen voor je gezondheid.

Voeding
Aan het begin van de 20e eeuw kochten en aten de Nederlanders hoofdzakelijk voedsel, dat in Nederland geproduceerd was. En men at vooral voedsel van het seizoen.
Door de overvloed aan fossiele brandstoffen zijn we gewend geraakt om voedsel van over de hele wereld te eten: tonijn, mango’s, ananas, bananen enz. Dat voedingspatroon kunnen we niet volhouden als de fossiele brandstoffen opraken.
Je kunt nu alvast je voedingspatroon aanpassen door geen voedsel te eten van buiten Europa. Dat betekent geen sinasappels en bananen meer; dat lukt mij prima. Maar ik moet bekennen dat ik nog wel koffie en thee drink en chocolade eet.
Ik probeer mijn leven ook te verduurzamen door minder vlees te eten.
En door op bescheiden wijze een klein beetje voedsel zelf te verbouwen.

In mijn tuintje staan een paar kleine appelboompjes.
En in wat kleine kasjes heb ik basilicum, koriander en rucola gezaaid.
In de loop van het voorjaar komen daar nog trostomaatjes, paprika’s en misschien ook wel bospeen bij.

Het is niet veel, maar het maakt je wel bewust van de waarde van voedsel en van de overvloed waar deze generatie van kan profiteren.

Peak-koopkracht: in Nederland stijgen arbeidskosten; in Griekenland dalen ze

Na de financiële crisis van 2008 zijn de arbeidskosten in Nederland gestegen.
In 2008 kostte de gemiddelde Nederlandse werknemer 29,8 euro per uur.
In 2013 was dat opgelopen tot 33,2 euro per uur, een stijging van 11,7% in 5 jaar, aldus een rapport van Eurostat dat afgelopen week werd gepubliceerd.

In Griekenland zijn de arbeidskosten sinds 2008 juist gedaald.
Van 16,7 euro per uur in 2008 naar 13,6 euro per uur in 2013. Da’s een daling van 18,6%.

loonkostenNLGR

Economen zeggen over deze ontwikkeling dat de Griekse economie nu beter kan concurreren met de Nederlandse: de arbeidskosten zijn lager en Griekenland is nu aantrekkelijker als vestigingsplaats voor bedrijven… toch.
Volgens deze redenatie is Bulgarije het aantrekkelijkste lagelonenland in Europa: de arbeidskosten bedragen daar slechts 3,7 euro per werknemer per uur.

Als de arbeidskosten in een land erg laag zijn, dan betekent dat automatisch dat de lonen en de koopkracht in dat land ook laag zijn. Dat is de keerzijde van de medaille.
In een lagelonenland is het aantrekkelijk om iets te produceren, maar het is een slechte afzetmarkt voor die produkten.

In Kroatië, Portugal, Hongarije en het Verenigd Koninkrijk zijn de arbeidskosten (en dus de koopkracht) ook gedaald in de afgelopen 5 jaar, maar niet zo sterk als in Griekenland.
In Kroatië, Griekenland en Portugal zien we overigens ook een negatieve inflatie, ofwel deflatie. De koopkracht van de bevolking in die landen daalt en tegelijkertijd dalen ook de prijzen in die landen.

Minder brandstof, minder kilometers, minder fijnstof

Uit de cijfers van het CBS blijkt dat er in Nederland steeds minder autobrandstof wordt verbruikt.
Dat komt omdat auto’s zuiniger worden, maar ook doordat er minder gereden wordt.
In de grafiek hieronder heb ik de hoeveelheid brandstof, die het wegverkeer maandelijks verbruikt uitgezet voor de afgelopen 3 jaar. De meeteenheid is PetaJoule.

wegvervoer2014

In 2011 gebruikte het Nederlandse wagenpark maandelijks gemiddeld 39,96 PetaJoule aan motorbrandstof. In 2013 was het verbruik gedaald tot 37,22 PetaJoule per maand ofwel 6.8% minder dan in 2011.
Zal deze trend zich doorzetten? Ik denk van wel.
Als we de trendlijn uit de grafiek gewoon doortrekken, komt het maandelijkse verbruik in 2015 uit op 34,7 PetaJoule en in 2017 op 32,3.

tnksttn

De files zullen verdwijnen. De tankstations zullen gesloten (en misschien gesloopt) worden. Oliemaatschappijen zien hun omzet en winst slinken. De hoeveelheid fijnstof in de lucht zal afnemen.
Cassandra voorspelt dat de trend naar een lager brandstofverbruik onomkeerbaar is en dat het Nederlandse wagenpark nooit meer zoveel brandstof zal verbruiken als in 2011.

Shell trekt zich terug uit het poolgebied en schaliegas

shll4

Afgelopen jaar trok oliemaatschappij Shell zich al terug uit een schalie-olieproject in de VS. Deskundigen vreesden dat de investering nooit terugverdiend zou worden.
Shell trok zich ook terug uit de oliewinning op het Nigeriaanse vasteland. Door sabotage en oliediefstal liepen de inkomsten terug en de kosten steeds hoger op. Het verkopen van de belangen in Nigeria levert tenminste nog iets dat de cijfers in het jaarverslag mooier maakt.

Shell stopt voorlopig ook met proefboringen in het Noordpoolgebied, vanwege de enorme kosten. De afgelopen maanden is aan aandeelhouders gevraagd om druk uit te oefenen op de leiding van Shell om zich terug te trekken uit het poolgebied.

Afgelopen week kondigde Shell aan dat het budget voor de Amerikaanse schaliegas-winningsprojecten met 20% verlaagd zal worden. Door op uitgaven te besparen hoopt het bedrijf de cijfers mooier te maken voor de aandeelhouders.
De aandeelhouders kunnen door aankoop of verkoop van aandelen de beurswaarde van het bedrijf bepalen. De beurswaarde is erg belangrijk voor het persoonlijk inkomen van de bestuurders van Shell. De beurswaarde is ook de belangrijkste graadmeter voor investeerders om geld in Shell te steken. Via dit mechanisme krijgen de aandeelhouders en investeerders in steeds grotere mate invloed op de investeringen van Shell.
De aandeelhouders houden niet van risicovolle projecten in het Noordpoolgebied en de onconventionele olie- en gaswinning. Dus zal Shell steeds minder risico’s gaan nemen, zelfs als dat betekent dat de olieproduktie steeds verder afneemt.

Sinds 2002 is de olieproduktie van Shell met 1/3e deel afgenomen.

Shell_crude_NGL_production_by_region_2000_2012

Kleine oliemaatschappijen met slechts enkele aandeelhouders durven wel risico’s te nemen in het poolgebied en onconventionele oliewinning. Maar als investeerders zien dat Shell zijn handen daarvan aftrekt, dan wordt het voor die kleine maatschappijen ook moeilijker om die projecten gefinancierd te krijgen (hoop ik).
De terugtrekking van Shell uit het poolgebied en de schaliegaswinning kan wel eens een keerpunt betekenen voor de gehele mondiale olie- en gaswinning.

Er zijn te weinig opruimers

Er is in Nederland veel zwerfafval. Je kunt je daaraan ergeren en er boos over worden. Maar boos zijn is een vervelend gevoel, dat ik liever vermijd.
Ik heb me voorgenomen om in de rest van mijn leven mij zo weinig mogeijk te ergeren en zo weinig mogelijk boos te worden. Daarom erger ik me niet meer aan zwerfafval, net zoals Langzaamhardlopende Anne

Zwerfafval opruimen geeft me geen vervelend gevoel. Het geeft juist voldoening om een klein stukje Nederland op te ruimen. Ik heb me voorgenomen om elke dag een klein beetje zwerfafval op te ruimen en daar een blij gevoel aan over te houden.
De rest van mijn leven zal ik elke dag eventjes blij worden omdat ik iets opgeruimd heb.

De meesten van ons gooien geen rommel op straat en in de natuur. Er is maar een kleine minderheid, die het zwerfafval in Nederland veroorzaakt. 
Het is waarschijnlijk onmogelijk om die groep mensen op te voeden en op die manier zwerfafval te voorkomen.  Laten we geen moeite doen om te proberen dingen te veranderen die we niet kunnen veranderen. We kunnen onze energie beter besteden.

De groep mensen, die geen zwerfafval veroorzaakt, is veel groter dan de kleine minderheid vervuilers. Het zou mooi zijn als er meer opruimers zouden zijn dan vervuilers. 
Daarom wil ik mijn lezers wijzen op een nationale opruim-actie.
Op donderdag 20 maart kun je samen met mij en Anne De Lente Verwelkomen.

Dit is een actie van Klean Worldwide, waaraan al meer dan 1600 mensen gaan meedoen. Je kunt een fotootje maken van het zwerfafval dat je opruimt en dat uploaden naar een fotoboek. Maar dat hoeft niet. 
Het belangrijkste is dat je een klein stukje Nederland opruimt en daar een goed gevoel aan over houdt.

Ik hoop dat er steeds meer opruimers bij zullen komen totdat er meer opruimers zullen zijn dan vervuilers.