Tagarchief: aardolie

Er is steeds minder aardolie te exporteren

Nederland produceert zelf geen aardolie, net als de meeste andere Europese landen. Alle aardolie, die wij in Nederland gebruiken, is geëxporteerd door een ander olieproducerend land. In de afgelopen 5 jaar is de hoeveelheid aardolie, die door andere landen geëxporteerd wordt geleidelijk afgenomen. Als die afname van de olie-export doorzet, dan kan Nederland steeds minder aardolie invoeren.

De afname van de export van aardolie is door geoloog Jeff Brown in 2007 beschreven in het Export-Land-Model.
Brown zag dat het binnenlands aardolieverbruik van olieproducerende landen (zoals Saoedi-Arabië en Mexico) jaarlijks toenam. De binnenlandse consumptie blijft zelfs toenemen als de olieproduktie gelijk blijft of daalt. Daardoor zal het land netto steeds minder olie exporteren.

Ik heb de cijfers van het Joint Organisations Data Initiative Oil (JODI Oil) eens nageplozen om te zien of de export van aardolie inderdaad afneemt, zoals Jeff Brown voorspelt.
Niet alle olieproducerende landen geven hun produktie- en exportcijfers door aan de JODI-database: Saoedi-Arabië ontbreekt. De lijst van landen die hun cijfers wel via de JODI openbaar maken vind je op de JODI-website.

Hieronder de totale export van aardolie door de landen, die deelnemen aan de JODI-database van januari 2006 tot december 2013.

totalexportJODI20062013

In januari en februari van 2008 werd er (door de deelnemende landen) nog meer dan 41 miljoen vaten aardolie geëxporteerd. In de herfst van 2013 lag de totale export onder de 35 miljoen vaten.
In 2018 of 2019 zal de hoeveelheid aardolie, die beschikbaar is voor export dalen tot onder de 30 miljoen vaten.

Deze trend zal zich waarschijnlijk doorzetten.
Ook in Saoedi-Arabië, een van de grootste olieproducenten ter wereld, stijgt het binnenlands olieverbruik en zonder dat de produktie van aardolie verder stijgt. Ook de olie-export van Saoedi-Arabië zal gaan dalen. Men verwacht dat rond 2030 het binnenlands olieverbruik van Saoedi-Arabië zo hoog is dat het land een netto-importeur van olie wordt.

Economische hervormingen leiden tot een lager aardolieverbruik
Als het aanbod van aardolie op de wereldmarkt daalt, dan stijgt de prijs van aardolie. Landen die veel olie importeren, zoals Griekenland, Italië, Spanje en de Oekraïne, komen daardoor in grote economische problemen.
Gelukkig worden die landen door het IMF en de EU gedwongen om hun economie te ‘hervormen’. Die economische hervormingen leiden er altijd toe dat het aardolieverbruik daalt. Griekenland, Spanje en Italië gebruikten in 2012 beduidend minder aardolie dan in 2008. En ook in de Oekraïne zal het aardolieverbruik nog verder omlaag moeten… zodat er op de wereldmarkt nog genoeg overblijft voor Nederland.

Europese raffinaderijen raffineren steeds minder olie

Aardolie wordt hoofdzakelijk gebruikt om vloeibare brandstoffen te maken voor voertuigen. De hoge energiedichtheid van kerosine, diesel en benzine maakt het mogelijk om grote afstanden af te leggen met een redelijk kleine hoeveelheid brandstof. Ruwe aardolie kan niet gebruikt worden in verbrandingsmotoren, maar moet eerst worden gescheiden in min of meer zuivere componenten. Dat proces gebeurt in raffinaderijen.

In Europa staan ongeveer 120 raffinaderijen, die veelal gebouwd werden tussen 1950 en 1970, toen de vraag naar benzine sterk steeg.
De vraag naar benzine in Europa is aan het dalen, doordat auto’s zuiniger worden en de benzine duurder wordt. Sinds 2008 zijn er al 16 raffinaderijen, met een totale capaciteit van 1,7 miljoen vaten per dag, gesloten.

Uit de grafiek hieronder blijkt dat de Europese vraag naar aardolieprodukten nog altijd daalt.

europerefineriesIEA2013

In 2003 werden er dagelijks 13,5 miljoen vaten aardolie geraffineerd. In 2013 waren dat nog 11,5 miljoen vaten. De laatste maanden in dit overzicht van het Internationaal Energie Agentschap waren dramatisch slecht.

Naast de dalende vraag naar olieprodukten, is ook de stijgende olieprijs en de afnemende kwaliteit van de aangeleverde aardolie van belang. Daardoor leveren raffinaderijen in Europa geen geld meer op voor oliemaatschappijen. De Franse Total-raffinaderijen boekten in 2013 zelfs een verlies van 500 miljoen euro.
Er zullen nog meer raffinaderijen in Europa gesloten worden.
Door het opraken van de makkelijk winbare olie zullen op den duur over de gehele wereld raffinaderijen gesloten worden.

In Nederland wordt ook geleidelijk aan minder aardolie geraffineerd.

netherlrefineriesIEA2013

Roestende en lekkende pijpleidingen: de erfenis van het olietijdperk

Afgelopen week lekte in de Chinese stad Qingdao een oliepijpleiding. Toen arbeiders het lek reapareerden is de pijpleiding in brand gevlogen en ontploft. Bij dit ongeluk vielen 52 doden en tientallen gewonden.

Eerder deze maand raakte een olieboring in Texas een gasleiding. De vrijkomende gaswolk ontplofte en het boorplatform werd daarbij verwoest.

Het lijkt wel of er steeds meer pijpleidingen bijkomen en of de leidingen ook steeds vaker lek raken. Kijk maar eens naar deze lijst op Wikipedia.
In Nigeria, Mexico en in de VS zijn dit soort ongelukken schering en inslag.

Explosies en brand maken direct slachtoffers. Maar als het vuur gedoofd is en de pijpleiding gerepareerd is, moet de weggelekte olie nog worden opgeruimd. De kosten van het opruimen zijn door de oliemaatschappijen niet ingecalculeerd. De oliemaatschappijen maken zich er met een Jantje-van-Leiden vanaf. Vaak blijft de grond en het water nog jarenlang verontreinigd met olie.
De documentaire “Oil Shock: USA’s creaking energy infrastructure” vertelt het verhaal van een lekkende oliepijpleiding in Mayflower in Arkansas.

Er zal steeds minder olie door de pijpleidingen stromen en uiteindelijk zal de oliestroom opdrogen. Ik denk niet dat de oliemaatschappijen geld opzij gezet hebben om de afgeschreven, nutteloze pijpleidingen weer op te ruimen. Over 100 jaar zullen de pijpleidingen er nog altijd liggen als gedenktekens aan het tijdperk van de fossiele brandstoffen.

Peakoil in Nederland: ons olieverbruik daalt verder

In de afgelopen jaren is het olieverbruik in Nederland gedaald.
In 2007 werden er in Nederland dagelijks 1,06 miljoen vaten olie verbruikt. De totale hoeveelheid olie, die Nederland in 2007 gebruikte bedroeg 389 miljoen vaten.
In 2012 verbruikte Nederland nog maar 341 miljoen vaten ofwel 933000 vaten per dag.

peakoilNLa

In de afgelopen 5 jaar daalde het Nederlands olieverbruik met 12%.

In de afgelopen jaren is het aantal Nederlanders niet gedaald, maar juist toegenomen. Dat betekent dat de hoeveelheid aardolie per Nederlander nog iets sterker is afgenomen.
In 2007 waren er voor elke inwoner maar liefst 23,5 vaten olie te besteden.

peakoilNLb

In 2012 waren er voor elke Nederlander gemiddeld 20,4 vaten olie: 13% minder.

Ik ga ervan uit dat deze ontwikkeling onomkeerbaar is en verder zal doorzetten. Het aardolieverbruik in Nederland zal verder blijven dalen en nooit meer zo hoog worden als het afgelopen jaar.

Door de daling van de afgelopen jaren te extrapoleren kunnen we ‘voorspellen’ dat er in 2020 nog maar 16 vaten aardolie gebruikt zullen worden door de gemiddelde Nederlander.

peakoilNLc

In 1985 gebruikte de gemiddelde Nederlander slechts 15,7 vaten olie.
In 2020 zullen we het weer met diezelfde hoeveelheid moeten doen als in 1985.
We zullen ergens op moeten bezuinigen.
Op verwarming?
Op de vakantie… niet vliegen, maar in eigen land?
Of op het woonwerkverkeer?

Hoe lang blijft winning van olie en gas nog winstgevend?

De kosten, die oliemaatschappijen maken voor de winning van olie en gas lopen sterk op.
De makkelijk winbare olie- en gasreserves raken op en het is ingewikkelder en vooral duurder om olie en gas uit schalie te winnen of uit zeer diepliggende aardlagen onder de zeebodem. Oliemaatschappijen moeten steeds meer uitgeven om die moeilijk winbare olie naar boven te halen.

uitgaven

In 2011 waren de uitgaven van de vijf bovengenoemde oliemaatschappijen 136,8 miljard dollar, 80% hoger dan in 2007.
Die hogere uitgaven worden gecompenseerd door een hogere olieprijs en daaraan gekoppeld een hogere prijs voor produkten als benzine en kerosine. Uiteindelijk betaalt de consument aan de pomp de stijgende kosten van olie- en gaswinning.

De hoeveelheid olie, die particuliere Westerse oliemaatschappijen produceren, stijgt niet, ondanks de flink gestegen kosten van de oliewinning.

opbrengst

In 2007 produceerden de vijf hierboven genoemde oliemaatschappijen dagelijks 9,5 miljoen vaten aardolie, ofwel 3,47 miljard vaten per jaar.
In 2011 was dat 8,6 miljoen vaten per dag, ofwel 3,14 miljard vaten per jaar.
In 2007 gaven de oliemaatschappijen per vat geproduceerde olie  21,8 dollar uit.
In 2011 kostte elk geproduceerd vat de oliemaatschappijen 43,6 dollar.
Dat is een verdubbeling in 4 jaar tijd.
Als deze trend zich doorzet, moet er in 2015 voor elk vat aardolie 86 dollar geïnvesteerd worden.

Welke olieprijs wil de consument betalen?
In 2007 bedroeg het gemiddelde uurloon voor een Amerikaanse werknemer ongeveer $16,40 per uur. Een gemiddelde Amerikaan moest 1 uur en 20 minuten werken om de produktiekosten van één vat olie ($21,8) bij elkaar te verdienen.
In 2011 bedroeg het (voor inflatie gecorrigeerde) gemiddelde uurloon in de VS $16.90. De gemiddelde Amerikaan moest in 2011 meer dan 2 uur en 30 minuten werken om de produktie van hetzelfde vat olie van dezelfde kwaliteit mogelijk te maken.

Vraag jezelf eens af hoelang je zelf wil werken voor één liter benzine.
Eén liter benzine kost in NL nu 1 euro 85. Ik verdien een netto-uurloon van 9 euro 60 en moet voor één liter benzine 11 minuten werken. Dat is misschien nog wel de moeite waard. Maar zou ik ook 22 of 33 minuten willen werken voor dezelfde liter benzine.
De prijs van olie en benzine zal de komende jaren verder stijgen. Salarissen zullen minder snel stijgen of zelfs dalen.
In Europa en in de VS daalt de verkoop van benzine al een tijdje.

gasolinesales

Verder oplopende kosten van olie- en gaswinning
De ramp met de Deepwater Horizon bracht BP op de rand van een faillissement. De oliemaatschappij moest diep in de buidel tasten om alle schade te vergoeden. Shell moet compensatie betalen voor het vervuilen van het milieu in de Niger-Delta en die boete had het bedrijf niet voorzien. Shell en andere oliemaatschappijen zien de kosten van oliewinning in het Noordpoolgebied en in de diepzee sterk stijgen.
Hieronder een prognose voor de uitgaven van de olie-industrie voor diepzee-oliewinning.

5min_OneSector_040413

Brazilië zal 220 miljard dollar moeten investeren om de subsalt-olievelden in het Santos-bekken te ontwikkelen. Terwijl de winst van de oliemaatschappij Petrobras flink is gedaald.
Het is de vraag hoeveel de moeilijk winbare olie uit die subsalt-velden zal moeten gaan kosten en of de consument die kosten nog wel wil betalen.

Aardolieverbruik en bevolkingsontwikkeling in Europa

In Europa is het aardolieverbruik aan het dalen. Het aardolieverbruik in de Europese Unie bedroeg in 2006 nog meer dan 15 miljoen vaten per dag. In 2011 was dat afgenomen tot 13,48 miljoen vaten.

ScreenHunter_01 Jan. 14 18.54

Omdat aardolie steeds moeilijker te winnen is en schaars zal gaan worden, kunnen we verwachten dat het aardolieverbruik in Europa verder zal afnemen.

Op het weblog Crash_Watcher wordt een verband gelegd tussen de afname van het aardolieverbruik en de afname van de bevolking.
Over de afgelopen decennia is de bevolkingsgroei in Europa sterk afgenomen.

In 1965 groeide de Europese bevolking nog met 0,8% per jaar. In de afgelopen jaren ligt de groei op 0,1% per jaar.
Als deze trend doorzet zal de Europese bevolking na 2022 gaan krimpen. In 2065 zal de bevolking met 0,65% per jaar krimpen.

Volgens Crash_Watcher zal de bevolking van Europa blijven groeien tot 2022. Dan zal een maximale bevolking bereikt worden van 603 miljoen inwoners. Daarna zal de bevolking gaan krimpen. In de grafiek hieronder zie je de bevolkingspiek in Europa en het afnemend aardolieverbruik.

Dit soort voorspellingen is niet erg populair. Voorspellingen komen niet altijd uit. Maar het lijkt mij heel plausibel dat een lager olieverbruik zal leiden tot minder medische zorg en dus een lagere levensverwachting en een krimp van de bevolking.

Crash_Watcher bekijkt ook de ontwikkeling van olieverbruik en bevolking in Japan en Noord-Amerika.