Tagarchief: egypte

83 miljoen Egyptenaren kunnen geen kant op

In die laatste 10 jaar ging het goed met de Egyptenaren. Het BNP groeide van 268 miljard dollar in 2002 naar 526 miljard in 2012. De hoeveelheid elektriciteit die in Egypte werd opgewekt groeide in die periode van 70 miljard kWh naar 124 miljard kWh.

Maar er zat ook een keerzijde aan die economische groei. In het afgelopen decennium is de bevolking van Egypte gegroeid van 70,7 miljoen naar 83,7 miljoen.

indexmundi_ex21

In 2002 produceerde Egypte 6,3 miljoen ton graan. Die produktie is flink gestegen. In 2009 werd er 8,5 miljard ton graan geproduceerd, maar de laatste jaren stijgt de graanproduktie niet verder.

graanegypte

De bevolking blijft echter groeien en door de stijgende welvaart is er een middenklasse ontstaan, die meer vlees eet. Daardoor stijgt ook de hoeveelheid graan die gemiddeld per hoofd van de bevolking wordt verbruikt. Het gevolg is dat Egypte niet langer in de eigen behoefte aan graan kan voorzien. Egypte is de grootste graan-importeur van de wereld en voert steeds meer graan in.

waarde van de Egyptische graanimport - bron: indexmundi

waarde van de Egyptische graanimport – bron: indexmundi

In 2005 importeerde Egypte voor 1,6 miljard dollar aan graan. In 2011 moest er 5 miljard worden betaald voor de import van graan.

Hoelang kan de rekening betaald worden zonder olie-inkomsten?
In 2005 exporteerde Egypte nog 75 miljoen vaten aardolie. Dat leverde het land meer dan 3,5 miljard dollar op. In 2005 had Egypte nog een overschot op de handelsbalans van 2,2 miljard dollar.
In 2011 was de situatie drastisch veranderd. Egypte verbruikte zelf vrijwel alle olie, die het produceerde. Het land verdiende niets meer aan de export. Daardoor ontstond een tekort op de handelsbalans van 5,4 miljard dollar.

De graanproduktie en de voedselproduktie lijkt in Egypte niet veel meer te kunnen stijgen. Maar de bevolking groeit nog altijd door: jaarlijks met 1,8 tot 2%. Egypte zal steeds afhankelijker worden van de import van voedsel.
De export van Egyptisch aardgas loopt terug en zal in de komende jaren stoppen. En de politieke onrust zal ertoe leiden dat de inkomsten uit toerisme zullen dalen. Hierdoor zal het tekort op de Egyptische handelsbalans verder oplopen.

Al duizenden jaren levert de landbouw in Egypte voldoende voedsel om de lokale bevolking te voeden. Er werd nog nooit zoveel voedsel geproduceerd als de laatste jaren… maar er waren in Egypte nog nooit eerder 83 miljoen monden te voeden.

Wordt Jordanië het nieuwe Pijplijnistan?

483px-Arab_Gas_Pipeline.svg
Jordanië is een van de weinige landen in het Midden-Oosten, waar bijna geen olie en gas in de bodem zit. Jordanië is een arm land. Toch is het aardolieverbruik aan de hoge kant. Bij een bevolking van 6,5 miljoen inwoners is het olieverbruik per hoofd van de bevolking gemiddeld 6,3 vaten olie per jaar.

De afgelopen maanden kwam Jordanië wat vaker in het nieuws (dat ik volg). Jordanië is een buurland van Syrië, waar een burgeroorlog woedt. President Obama heeft alvast maar Amerikaanse militairen naar Jordanië gestuurd voor het geval dat die burgeroorlog overslaat naar Jordanië.

Omdat Jordanië zelf geen fossiele brandstoffen bezit is het land afhankelijk van brandstof dat het importeert uit Egypte. Via de Arab gas pipeline komt Egyptisch gas naar Jordanië waar in centrales wordt omgezet in elektrische energie. Door sabotage in de Sinai-woestijn wordt de gastoevoer regelmatig afgesneden. In Jordanië leidt dat tot energietekorten. Om de vraag naar energie te laten dalen en de peperdure import van brandstof te kunnen beperken wil de Jordanese regering de elektriciteitsprijs verhogen. Dat leidt uiteraard tot protesten van de bevolking.

Er zal steeds minder aardgas uit Egypte naar Jordanië stromen omdat Egypte steeds minder aardgas exporteert. Misschien zal Egypte reeds in 2013 stoppen met de export van gas omdat de volledige produktie in Egypte zelf wordt opgestookt.
Het aardgasverbruik in Jordanië is al sterk aan het dalen. Hieronder een grafiek van de Amerikaanse EIA om dat te illustreren.

chartjordannatgas

Hoe moet Jordanië in de toekomst aan aardgas komen voor zijn elektriciteits-centrales? Misschien kunnen ze een deal sluiten met Iran en en pijpleiding naar Iran aanleggen.
Maar waarschijnlijk zal de rest van de wereld de schouders ophalen en denken: ach die Jordaniërs kunnen ook best zonder gas en elektriciteit.

Het dalende aardgas- en energie-verbruik in Jordanië is natuurlijk hardstikke goed voor het klimaat. De CO2-uitstoot van Jordanië daalde in 2011 met 10% t.o.v. 2010.

chartjordanCO2

Voedsel- en brandstofsubsidies zijn onhoudbaar

In veel landen geeft de regering subsidie op voedsel en brandstof.
In de VS is een subsidieprogramma dat voedsel betaalbaar houdt voor de allerarmsten: het heet SNAP (Supplemental Nutrition Assistance Program). Daar is op zich niets verkeerds aan: in Nederland kennen we ook sociale voorzieningen en bijstand.
Maar in de afgelopen jaren is het aantal Amerikanen dat gebruik maakt van deze voedselbonnen met 12% per jaar gestegen.

Het is de stijging, die deze vorm van subsidie op de lange duur onhoudbaar maakt. Bij een groei van 12% per jaar verdubbelt het aantal Amerikanen dat voedselbonnen nodig heeft iedere 6 jaar. Uiteindelijk zal de regering paal en perk gaan stellen aan deze vorm van subsidie.

Ook in Indonesië helpt de regering de armen door subsidies. Maar in dat land wordt de prijs van brandstof (voor auto’s en landbouwmachines) kunstmatig laag gehouden door subsidies.
In onderstaande grafiek zie je dat de totale brandstof-subsidie (de rode balkjes) tussen 2009 en 2012 bijna verdrievoudigde.
Tegelijkertijd zie je dat de Indonesische inkomsten uit de export van olie en gas (blauwe balkjes) vanaf 2013 zullen dalen.

Indonesia_energy_subsidies_2009_2013

De huidige subsidies zijn onhoudbaar voor de Indonesische overheid.
Daarom wordt de regering uiteindelijk gedwongen om de subsidies te verminderen en af te bouwen. De prijsverhoging kwam niet onverwacht en de protesten zijn erg meegevallen, omdat de allerarmsten gecompenseerd zullen worden. Sommigen denken dat duurdere brandstof automatisch de voedselprijzen doet oplopen.
Het lijkt mij duidelijk dat de prijsstijging het stijgende olieverbruik van Indonesië zal gaan drukken.
In 2012 verbruikte Indonesië 1,6 miljoen vaten olie per dag. Dat verbruik zal in 2013 min of meer gelijk blijven, maar in 2014 al beginnen te dalen.

Indonesia_oil_production_consumption_1987_2012_BPStatReview

Ten slotte kijk ik nog eens naar Egypte.
In Egypte worden brandstofprijzen ook laag gehouden door subsidies. In 2011 gaf de Egyptische regering (de strijdkrachten waren in dat jaar de baas) ruim $24 miljard uit aan brandstofsubsidies, dat bedrag komt overeen met 10% van het totale BNP van Egypte. Per hoofd van de bevolking bedroeg de subsidie $296. De brandstofsubsidie bedraagt momenteel bijna 20% van de totale overheidsuitgaven.
De huidige regering heeft daarom ook besloten om de brandstofsubsidie in de komende 5 jaar af te bouwen.

Maar in Egypte leidt de verlaging van subsidie en verhoging van de brandstofprijs ook tot protesten en daling van de koopkracht.

Net als de Egyptische en de Indonesische heeft de Libische regering ook besloten om de brandstofsubsidies geleidelijk af te schaffen. Steeds meer regeringen geven gehoor aan de oproep van de Wereldbank om subsidies op fossiele brandstoffen te verlagen en af te schaffen.

In een volgende post ga ik in op de gevolgen van de lagere subsidies op fossiele brandstoffen.

Het olietijdperk is voor de Egyptenaren bijna voorbij

Het rommelt in Egypte. De bevolking protesteert tegen de hoge voedsel- en brandstofprijzen. Tien jaar geleden stond Egypte er een stuk beter voor. Toen exporteerde Egypte nog aardolie en verdiende daar flink aan.
Sinds 2010 is het olieverbruik van de Egyptenaren hoger dan de olieproduktie en moet Egypte olie importeren om aan de binnenlandse vraag te voldoen.

Hieronder de olieproduktie en verbruik van de gemiddelde Egyptenaar van 2001 tot 2012.
egypt2013a

Jarenlang kon het olieverbruik blijven stijgen. Steeds meer Egyptenaren konden een auto kopen en ermee rijden. Maar sinds 2010 stijgt het olieverbruik niet verder en zijn de inkomsten voor de staatskas uit de export van aardolie opgedroogd.

In Egypte zijn te weinig raffinaderijen om voldoende brandstof te produceren. Daarom moet er veel diesel worden geïmporteerd, tegen hoge kosten.
Veel diesel wordt gebruikt om irrigatiepompen aan te drijven. Dit is essentieel voor de voedselproduktie en daarom houdt de regering met subsidies de prijs van diesel laag.
Maar dit kan zo niet lang doorgaan, want de binnenlandse olieproduktie van Egypte wordt steeds kleiner. Egypte moet het olieverbruik en het dieselverbruik verlagen. Daarom zal de regering de gesubsidieerde diesel gaan rantsoeneren. Dit zal opnieuw tot onrust onder de bevolking leiden.

Er wordt op grote schaal gefraudeerd met diesel. En er wordt veel diesel het land uit gesmokkeld naar Gaza en Jordanië.

Voor de meeste Egyptenaren heeft het aardolietijdperk maar kort geduurd. De piekolieproduktie van Egypte viel in 1993.
Nu 20 jaar later is de produktie al bijna 40% gedaald.
Jean Laherrere maakte de grafiek hieronder. Hij schat dat Egypte totaal 16 Gigabarrels aan (conventionele) aardolie zou kunnen winnen. In 2012 is ongeveer 2/3e deel van die hoeveelheid al opgepompt en verbruikt.

egypt2013

Egyptoil-gas verzamelt en publiceert informatie over de Egyptische olie- en gasproduktie. Dit bureau is zeer pessimistisch over de toekomstige brandstofvoorziening voor Egypte.

egypt2013b

Men verwacht dat de beschikbare hoeveelheid brandstof in 2020 ongeveer gehalveerd zal zijn en in 2030 zal het Mad Max-scenario in Egypte werkelijkheid worden.
Het maakt dan weinig uit wie er president is…

Problemen voor Egyptenaren nog lang niet over

In 1996 was de Egyptische productie van aardolie  maximaal en  sindsdien daalt zij, terwijl tegelijkertijd het verbruik van aardolie gestaag oploopt. Deze tegenstrijdige trends hebben ertoe geleid dat Egypte een netto-importeur van olie is geworden met alle sociaal-economische gevolgen van dien.
Sinds 2004 liepen de kosten van subsidies (met name voor olieprodukten en voedsel) op van 3% tot 9% van het BBP. Ongeacht wie de volgende regering vormt in Egypte, deze problemen zullen blijven en de bevolking met onrealistische verwachtingen zal worden teleurgesteld. De sociale onrust kan gevolgen hebben voor de olieproductie, de doorvoer van olie door het Suezkanaal en de pijpleiding die de Rode Zee verbindt met de Middellandse Zee.

In Egypte is het olieverbruik hoger dan de binnenlandse productie:

(klik voor vergroting)

Lees verder

Egypte en peakoil

Egypte is een land dat zich snel ontwikkelt. Veel Egyptenaren in grote steden hebben toegang tot internet. De welvaart stijgt door inkomsten uit toerisme.
Egypte heeft nog een tweede bron van inkomsten: aardolie. De dagelijkse produktie bedraagt ca. 600000 vaten per dag.
Egypte is de maximale olieproduktie (peakoil) inmiddels gepasseerd: in 1996 produceerde het land meer dan 930.000 vaten per dag.

de hoogste produktie (peakproduction) werd bereikt in 1996

Bij een prijs van $80 per vat betekent dat 175 miljard dollar per jaar.
Omdat het zo goed gaat met Egypte en de Egyptenaren stijgt het binnenlands energieverbruik. Steeds meer Egyptenaren kunen zich een auto, een koelkast en een airconditioner veroorloven. In onderstaande grafiek zie je het stijgende binnenlandse olieverbruik.

Jeffrey Brown heeft dit stijgende binnenlands olieverbruik beschreven in het Export-Land-Model.
Olieproducerende landen hebben de neiging om zelf steeds meer aardolie te gaan gebruiken, zodat er steeds minder olie overblijft voor de export.
Sinds 2008 verbruikt de Egyptische bevolking meer olie dan het land produceert.

sinds 2008 is Egypte een olie-importeur

Bij een olieprijs van $80 per vat, loopt de energierekening van Egypte op tot $2,9 miljard per jaar. Terwijl er voor 2007 miljarden aan olie-inkomsten te verdelen waren.

Peakoil en de stijgende olie-importen hebben een dramatisch effect op de Egyptische economie. De overheid moet bezuinigen, o.a. op voedselsubsidies. De lonen stijgen niet meer. Peakoil en politieke instabiliteit gaan hand in hand.

Eerder verschenen in deze reeks: peak-Great-Britain en peak-USA

Lees ook het stuk van Gail Tverberg op theoildrum.com.

(Bron grafieken: EIA-website)