Tagarchief: libië

Afghanistan, Irak, Libië, Syrië

Dit is een rijtje van landen, waar de VS (samen met andere Westerse landen) in de 21e eeuw militair heeft ingegrepen of in het geval van Syrië militair ingrijpen overweegt. Maar deze 4 landen hebben nog iets gemeen: het zijn allemaal ‘failed states‘, mislukte landen.

Afghanistan, Irak, Libië en Syrië zijn geen natie-staten. De bevolking van deze landen bestaat uit een groot aantal verschillende groepen.
Irak is het makkelijkste voorbeeld. Daar bestaat de bevolking uit slechts drie groepen: Sjiieten, Soennieten en Koerden. Het lijkt voor de hand te liggen om alledrie de groepen een eigen natie-staat te laten vormen. Maar in de 19e en 20e eeuw was het voor de Europese koloniale mogendheden makkelijker om met de lineaal grenzen te tekenen, dan een lappendeken van kleine onafhankelijke regio’s in kaart te brengen.
De grenzen van Libië en Syrië werden ook met de lineaal getrokken, zonder rekening te houden met de volkeren er wonen en de geschiedenis van de gebieden. De grenzen van Afghanistan werden aan het eind van de 19e eeuw bepaald door Rusland en Engeland zonder dat de Afghanen daar zelf iets over te zeggen hadden.

In al de bovengenoemde landen worden verschillende bevolkingsgroepen geregeerd door een centrale regering, die niet altijd even democratisch is. Het onderlinge wantrouwen tussen de bevolkingsgroepen kan makkelijk worden misbruikt door politici,zoals we gezien hebben in Ruwanda en het voormalig Joegoslavië. Het is moeilijk om in dat soort samengestelde landen (niet natie-staten) burgeroorlogen te voorkomen.

Toen er in Afghanistan in 1978 een burgeroorlog dreigde, greep de Sovjet-Unie militair in, tevergeefs. De Russen kregen de geest niet meer terug in de fles, de burgeroorlog woedt nu al 35 jaar. Van 2001 tot 2014 deed ook het Amerikaanse leger (met hulp van andere NAVO-landen) een vergeefse poging om van Afghanistan een democratisch geregeerde natiestaat te maken.

In Irak leidde het verwijderen van dictator Saddam Hoessein tot een machtsvacuum. Het wordt steeds moeilijker om het uiteenvallen van Irak te voorkomen.
De ontwikkelingen in Libië lijken hetzelfde scenario te volgen als in Irak. Nu de samenbindende dictator Gadafi is gedood, is er geen centraal gezag meer. De leiders van verschillende stammen controleren elk een eigen gebied.

Zo zal het ook in Syrië aflopen. De opstand tegen dictator Assad leek in het begin een samenbindende factor voor verschillende bevolkingsgroepen. Maar er verschijnen al barsten in het eensgezinde front. De burgeroorlog duurt nu al twee jaar en heeft al zoveel slachtoffers geëist, dat de wonden heel lang open zullen blijven. Ook Syrië dreigt een failed-sate te worden zonder effectief centraal gezag.

En zo vallen in het Midden-Oosten alle grote landen met een krachtdadige leider, die voorheen een bedreiging vormden voor Israël, langzamerhand uiteen in failed-states, onderling verdeelde papieren tijgers.

Voedsel- en brandstofsubsidies zijn onhoudbaar

In veel landen geeft de regering subsidie op voedsel en brandstof.
In de VS is een subsidieprogramma dat voedsel betaalbaar houdt voor de allerarmsten: het heet SNAP (Supplemental Nutrition Assistance Program). Daar is op zich niets verkeerds aan: in Nederland kennen we ook sociale voorzieningen en bijstand.
Maar in de afgelopen jaren is het aantal Amerikanen dat gebruik maakt van deze voedselbonnen met 12% per jaar gestegen.

Het is de stijging, die deze vorm van subsidie op de lange duur onhoudbaar maakt. Bij een groei van 12% per jaar verdubbelt het aantal Amerikanen dat voedselbonnen nodig heeft iedere 6 jaar. Uiteindelijk zal de regering paal en perk gaan stellen aan deze vorm van subsidie.

Ook in Indonesië helpt de regering de armen door subsidies. Maar in dat land wordt de prijs van brandstof (voor auto’s en landbouwmachines) kunstmatig laag gehouden door subsidies.
In onderstaande grafiek zie je dat de totale brandstof-subsidie (de rode balkjes) tussen 2009 en 2012 bijna verdrievoudigde.
Tegelijkertijd zie je dat de Indonesische inkomsten uit de export van olie en gas (blauwe balkjes) vanaf 2013 zullen dalen.

Indonesia_energy_subsidies_2009_2013

De huidige subsidies zijn onhoudbaar voor de Indonesische overheid.
Daarom wordt de regering uiteindelijk gedwongen om de subsidies te verminderen en af te bouwen. De prijsverhoging kwam niet onverwacht en de protesten zijn erg meegevallen, omdat de allerarmsten gecompenseerd zullen worden. Sommigen denken dat duurdere brandstof automatisch de voedselprijzen doet oplopen.
Het lijkt mij duidelijk dat de prijsstijging het stijgende olieverbruik van Indonesië zal gaan drukken.
In 2012 verbruikte Indonesië 1,6 miljoen vaten olie per dag. Dat verbruik zal in 2013 min of meer gelijk blijven, maar in 2014 al beginnen te dalen.

Indonesia_oil_production_consumption_1987_2012_BPStatReview

Ten slotte kijk ik nog eens naar Egypte.
In Egypte worden brandstofprijzen ook laag gehouden door subsidies. In 2011 gaf de Egyptische regering (de strijdkrachten waren in dat jaar de baas) ruim $24 miljard uit aan brandstofsubsidies, dat bedrag komt overeen met 10% van het totale BNP van Egypte. Per hoofd van de bevolking bedroeg de subsidie $296. De brandstofsubsidie bedraagt momenteel bijna 20% van de totale overheidsuitgaven.
De huidige regering heeft daarom ook besloten om de brandstofsubsidie in de komende 5 jaar af te bouwen.

Maar in Egypte leidt de verlaging van subsidie en verhoging van de brandstofprijs ook tot protesten en daling van de koopkracht.

Net als de Egyptische en de Indonesische heeft de Libische regering ook besloten om de brandstofsubsidies geleidelijk af te schaffen. Steeds meer regeringen geven gehoor aan de oproep van de Wereldbank om subsidies op fossiele brandstoffen te verlagen en af te schaffen.

In een volgende post ga ik in op de gevolgen van de lagere subsidies op fossiele brandstoffen.

Gelukkig hebben we de foto’s van Gadaffi nog

De wrede dictator is dood. Maar de afgelopen 40 jaar was Gadaffi niet alleen een dictator, maar ook een bevriend staatshoofd.

Gadaffi was bevriend met Arafat

En ook met Vladimir Poetin

Hij was dikke maatjes met Berlusconi

En met Tony ‘weapons-of-mass-destruction’ Blair

Hij was een vriend van Nobelprijswinnaar Nelson Mandela

En hij kreeg respect van Nobelprijswinnaar Barack Obama

Met dank aan Dmitry Orlov

Quantative Easing, maar dan met olie

Afgelopen week gaf een aantal Westerse landen onder leiding van het IEA 60 miljoen vaten ruwe olie vrij uit de strategische reserves.
Deze ingreep was bedoeld om de olieprijs omlaag te brengen en is te vergelijken met de Quantitative Easing-operatie van de Amerikaanse Federal Reserve.
Zoals de FED een enorme hoeveelheid krediet in de markt stortte en de Amerikaanse staatsleningen opkocht.
Zo kan het IEA de strategische reserves vrijgeven om de haperende economie tijdelijk een duwtje in de rug te geven.

Feitelijk neemt het IEA met de strategische reserves de rol van Saoedi-Arabië als ‘s werelds laatste olieproducent met reserveproduktiecapaciteit over.
De Saoedi’s konden het wegvallen van de lichte, zoete olie uit Libië niet opvangen met hun zurige olie. Daarom springt het IEA bij met 60 miljoen vaten kwaliteitsolie uit de reserves.

Die 60 miljoen vaten komen overeen met de hoeveelheid olie, die Libië in 40 dagen exporteerde. Het effect op de olieprijs zal dus over 40 dagen uitgewerkt zijn.
Geen nood: het IEA kan besluiten tot een QEII en opnieuw olie vrijgeven uit de reserves. Maar dat trucje kan niet onbeperkt worden herhaald: op een gegeven moment zijn de reserves op.

Op de lange termijn zal de rust in Libië weerkeren en zal de olie weer gaan stromen. Maar dan zal de olieproduktie in de Noordzee (en Mexico en Indonesië en Nigeria enz.) weer verder zijn gedaald. Herstel van de produktie van Libië zal nauwelijks invloed hebben op de olieprijs.

Misschien loopt de Libische olie-export wel weer op tot 1,5 miljoen vaten per dag. Maar elke druppel daarvan zal onmiddelijk worden verbruikt door de wereldeconomie. Er zal niets overschieten om de strategische reserves weer aan te vullen.

Saoedische olie i.p.v. Libische

Tot voor kort exporteerde Libië 1,6 miljoen vaten olie per dag. Dat was olie van zeer hoge kwaliteit: light and sweet heet dat in de oliebranche.
Door de burgeroorlog zal de olie-export nog maandelang stilliggen. En dan rijst de vraag waar Europa nu die lichte, zoete olie vandaan moet halen.
Saoedi-Arabië, een van de grootste olie-exporteurs ter wereld, heeft aangeboden om extra olie op de markt te brengen.

Dat is heel vriendelijk, maar er is een reden dat we liever olie kochten van die knettergekke Khadaffi. De Saoedische olie is niet licht en zoet, maar zuur en zwaar. Het is moeilijker te raffineren, er komen meer afvalstoffen bij vrij. En de opbrengst is lager: voor dezelfde hoeveelheid benzine en kerosine heb je meer vaten Saoedische olie nodig.

Afgelopen weken exporteerde Saudi Aramco 2 miljoen vaten extra, van een nieuw onbekend mengsel Arab Extra Light. De oliemaatschappij heeft echt haar best gedaan om de Libische kwaliteit zo dicht mogelijk te benaderen. Het mengsel van Arab Light en Arab Super Light heeft een zwavelgehalte van 0,5% – 0,8% tegen 0,44% in de Libische olie.
Het kan er me door, het moet maar bij gebrek aan beter denkt de oliemarkt.

Het is onzeker hoeveel vaten Arab Extra Light Saudi Aramco dagelijks kan leveren. En het is nog onzekerder of de Saoedi’s deze extra produktie maandenlang kunnen volhouden.

Meer achtergrond hier en bij Paradoxnl.

Hoeveel is een Libiër waard?

Een moeilijke vraag.
Een Libiër is nu in ieder geval veel meer waard dan een jaar geleden.
Operatie Odyssee Dawn, het beschermen van Libische burgers tegen aanvallen van Khadaffi en zijn troepen, kost 100 miljoen euro per dag. Er zijn 6,4 miljoen Libiërs, dus kun je stellen dat de NAVO elke dag 15 euro per Libiër uitgeeft. Als de burgeroorlog een jaar duurt en de NAVO blijft 100 miljoen per dag besteden, dan komt het bedrag op 5500 euro per Libiër.
Sommige deskundigen vrezen dat de burgeroorlog 30 jaar kan duren.

Zijn alle Libiërs evenveel waard?
Nee, helaas niet. Momenteel zijn de Libische opstandelingen veel meer waard dan de Libiërs, die achter dictator Khadaffi staan. De Libische opstandelingen krijgen misschien wel wapens en logistieke ondersteuning (brandstof ;-)) van de NAVO.
De Libiërs, die de kant van Khadaffi gekozen hebben, lopen grote kans om burgerslachtoffer te worden en verarmd uranium binnen te krijgen…. ook dit is weer een dirty little war.

Ivoorkust, Jemen, Afghanistan enz.
Libiërs zijn voor Nederland ongeveer evenveel waard als Afghanen. Er vliegen vier F16′s rond boven Afghanistan om de Afghanen te “beschermen“. Boven Libië vliegen er evenveel.
Libiërs zijn veel meer waard dan de inwoners van Ivoorkust. Daar gaat ook een burgeroorlog uitbreken, maar eventuele slachtingen onder de burgerbevolking boeien de NAVO niet.
Libiërs zijn ook meer waard dan inwoners van Jemen en Syrië.
Libiërs zijn meer waard dan de Palestijnen in Gaza. Eind december 2008 bombardeerden Israëlische gevechtsvliegtuigen dagelijks het dichtbevolkte gebied. Maar niemand kwam op het idee van een no-flyzone. Meer dan 1000 burgers werden gedood.

Twee-staten-oplossing
In Libië dreigt een burgeroorlog met inmenging van buitenlandse troepen. Ongeveer hetzelfde wat in Korea en in Vietnam is gebeurd. Misschien zal dit conflict leiden tot de vorming van twee staten: Oost-Libië en West-Libië.
De staat Libië bestaat pas sinds 1951. In de jaren 30 was Libië nog een Italiaanse kolonie, of liever gezegd twee Italiaanse kolonieën. Het westelijk deel van Libië, met als hoofdstad Tripoli, heette Tripolitania. Het oostelijk deel van Libië heette Cyrenaica.
Misschien is het wel beter om Libië opnieuw onder te verdelen, zoals het vroeger was.