Tagarchief: nederland

Antwoorden op de Kamervragen over de MH17-ramp


Het kabinet heeft bij monde van minister Frans Timmermans de vragen van Kamerlid Angelien Eijsink over de ramp met de MH17 en het onderzoek daarnaar beantwoord.
De antwoorden zijn gepubliceerd via de website van de Tweede Kamer: het document kun hier je downloaden.

Hieronder een kleine selectie uit de vragen en antwoorden van minister Timmermans.

2a – Klopt het dat het terrein in eerste dagen is onderzocht door groot aantal bewoners van het rampgebied, door 800 mensen?
Antwoord van het kabinet:
Het is correct dat het terrein in de eerste dagen is onderzocht met een team van ca. 800 vrijwilligers uit de omgeving van het rampgebied.

2g – Op welk moment wist u dat 800 mensen systematisch het gebied doorzocht hadden?
Antwoord van het kabinet:
Op 20 juli heeft de Oekraïense regering bekend gemaakt dat er een zoekactie in het gebied werd uitgevoerd met 800 vrijwilligers. De systematiek van deze zoekactie is pas duidelijk geworden bij de eerste gesprekken, op 5 en 6 augustus jl., tussen het districtshoofd van de State Emergency Service en de konvooi-commandant van de Nederlandse politie ter plaatse.

2h – Waarom heeft u deze zoekactie, waar u op 4 augustus 2014 van op de hoogte was, alleen maar aan de Kamer gemeld met de volgende zin op 6 augustus 2014: “In de eerste dagen na de ramp is met behulp van achthonderd lokale vrijwilligers intensief gezocht”?
Antwoord van het kabinet:
Gedetailleerde informatie over de uitvoering van de de zoekactie werd op 5 en 6 augustus jl. door het districtshoofd gedeeld met de konvooi -commandant van de Nederlandse politie ter plaatse. Er is in de brief van 6 augustus jl. bericht over de zoekactie met de tot dan toe bekende informatie.

Kort samengevat: de ophef van de eerste dagen na de ramp over “het gesol met lichamen en persoonlijke bezittingen” was onterecht. Achthonderd onbetaalde vrijwilligers zijn zeer zorgvuldig te werk gegaan en het zou premier Rutte sieren als hij daar alsnog zijn dankbaarheid over uitspreekt.


3e – Zijn er wrakstukken geborgen met schade die van buiten is aangebracht? Waar bevinden zich op dit moment de wrakstukken met de inslagen (van raketten of kogels) die op foto’s duidelijk zichtbaar waren? Zijn deze wrakstukken veilig gesteld voor het onderzoek en de vervolging? Zo ja, zijn er al voorlopige conclusies getrokken over de oorzaak van die schade?Antwoord van het kabinet:
Alles wat bijdraagt aan de waarheidsvinding, kan in het onderzoek worden meegenomen. Dit geldt ook voor wrakstukken. In het belang van beide onderzoeken kunnen op dit moment geen inhoudelijke mededelingen over (de staat van) wrakstukken worden gedaan.

Het kabinet houdt alle informatie over de schade aan het toestel en de mogelijke oorzaak van de ramp onder de pet, in het belang van het onderzoek.


5d – Is alle relevante informatie voor het strafrechtelijk onderzoek en het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) beschikbaar gesteld? Zo nee, wat is niet beschikbaar gesteld en waarom?
Antwoord van het kabinet:
In het belang van het strafrechtelijk onderzoek kan het kabinet geen inhoudelijke mededelingen doen over informatie die al dan niet beschikbaar is gesteld.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid doet in zijn eindrapportage verslag van zijn onderzoeken. De Onderzoeksraad heeft aangegeven op dit moment geen inzicht te kunnen geven in de status en inhoud van het onderzoeksmateriaal en de onderzoeksinformatie.

Het kabinet voert opnieuw het belang van het onderzoek aan als reden om geen openheid van zaken te geven.

5g – Hoe beoordeelt u de medewerking van verschillende staten aan het onderzoek door de OvV en het strafrechtelijk onderzoek? Verschaffen landen als Rusland en Oekraïne op adequate wijze de informatie waar men om verzoekt?

Antwoord van het kabinet:
In het belang van het strafrechtelijk onderzoek en daaraan verbonden veiligheidsaspecten kan het kabinet geen mededelingen doen over de informatie die al dan niet beschikbaar is gesteld door verschillende staten.
Het internationaal onderzoeksteam dat onder leiding staat van de Onderzoeksraad ondervindt geen noemenswaardige problemen bij het verkrijgen van informatie.
Rusland en Oekraïne participeren in het onderzoek.

5l – Klopt het er een schriftelijke overeenkomst is tussen Oekraïne, België, Nederland en/of Australië over het openbaar maken van het onderzoek naar de toedracht? Klopt het dat elk land de openbaarmaking daarvan kan blokkeren door een non-disclosure-overeenkomst?Antwoord van het kabinet:
Neen. Op 24 juli jl. hebben Nederland en Oekraïne het hierboven genoemde MoU gesloten waarin Oekraïne de verantwoordelijkheid voor het onderzoek naar de ramp aan Nederland delegeert. In het MoU heeft Nederland zich verbonden de uitvoering van het onderzoek in overeenstemming met de bepalingen van hoofdstuk 5 van Annex 13 bij het Burgerluchtvaartverdrag (1944) Daarin is vastgelegd dat de onderzoekende staat het eindrapport van het onderzoek dient te sturen aan de ‘state of registry’, ‘state of operator’, ‘state of design’, ‘state of manufacture’, ‘state having interest because of fatalities’, ‘state providing information, significant facilities or experts’ en ICAO. Nederland heeft zich daaraan te houden en in het MoU is daarom vastgelegd dat het rapport en de bevindingen zullen worden toegezonden aan de betrokken landen.
Er is geen sprake van een non-disclosure overeenkomst. Dit zou ook strijdig zou zijn met de voorschriften over de rapportage zoals neergelegd in Deel 4 “Reporting” van de ‘Manual of Aircraft Accident and Incident Investigation’ van ICAO (ICAO DOC 9756 part IV). De onderzoekende staat (in dit geval Nederland) dient de staten die betrokken zijn geweest bij het onderzoek en via hen ook de operator van het toestel en de producent van het toestel, het ontwerp van het eindrapport toe te zenden en hen uit te nodigen voor commentaar.
Indien binnen 60 dagen na toezending van het ontwerprapport commentaar wordt ontvangen, zal de onderzoekende staat het ontwerp eindrapport daarop aanpassen óf de commentaren toevoegen aan het eindrapport.

Het kabinet ontkent ten stelligste dat er een schriftelijke afspraak is gemaakt tussen de betrokken landen over de publicatie van het onderzoek naar de ramp.
Het onderzoeksrapport zal worden toegezonden aan de betrokken landen waaronder Maleisië.


7c – Hoe komt het dat de informatie van de zwarte dozen nog niet openbaar is terwijl dit bij andere rampen soms veel sneller is gebeurd?
Antwoord van het kabinet:
De Onderzoeksraad voor Veiligheid acht het van belang om onderzoeksinformatie afkomstig uit diverse bronnen in onderlinge samenhang te beoordelen en te publiceren. Dit is conform het Burgerluchtvaartverdrag (1944), en de daarbij behorende Annex 13.

7d – Is het juist dat gesprekken tussen de piloten in het vliegtuig en de verkeerstoren in beslag zijn genomen door de Oekraïense autoriteiten of zijn deze beschikbaar gesteld aan het onderzoeksteam?
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet verwijst naar het antwoord op vraag 5d. (In het belang van het strafrechtelijk onderzoek kan het kabinet geen inhoudelijke mededelingen doen over informatie die al dan niet beschikbaar is gesteld.)

7e – Is het juist dat de MH17-vlucht een andere dan gebruikelijke route volgde? Waarom was dit?
Antwoord van het kabinet:
Het is onjuist dat vlucht MH17 op 17 juli 2014 een andere route vloog dan gebruikelijk. Op zowel 15, 16 als 17 jul jl. diende Malaysia Airlines hetzelfde vliegplan in bij Eurocontrol. Zo volgde vlucht MH17 op 17 juli jl. de vliegroute conform het door Eurocontrol goedgekeurde vliegplan.
Enige wijziging van de gevlogen route ten opzichte van het vluchtplan, is de vlieghoogte boven het Oosten van de Oekraïne (in de Dnepropetrovsk Flight Information Region). Vlucht MH17 zou daar volgens het vluchtplan op 11km hoogte vliegen (flight level 350), maar kreeg van de Oekraïense luchtverkeersleiding een vlieghoogte van 10km toegewezen (flight level 330). Deze wijziging in vlieghoogte had een operationele achtergrond: zo was voldoende afstand geborgd tussen vlucht MH17 en een ander toestel dat al op 11km hoogte vloog.

Conclusie: voorlopig laat de regering weinig los over de oorzaak van de ramp en de schade aan het vliegtuig.
In het antwoord op vraag 6a. van Kamerlid Eijsink schrijft het kabinet:

De Raad verwacht begin september een rapport met voorlopige bevindingen te publiceren. Het staat de partij die de leiding heeft over het onderzoek (i.c de Onderzoeksraad voor de Veiligheid) vrij om andere landen inzage te verlenen in het concept preliminary report. De Onderzoeksraad beslist uiteindelijk zelf welke informatie al dan niet in het preliminary report wordt opgenomen

De mensen, die willen weten wie er verantwoordelijk zijn voor de ramp, zullen dus nog minstens een week geduld moeten hebben. De onderste steen wordt nog even niet naar boven gehaald.

Zomer 2014: iets koeler dan die van 2013 en slechts 2 tropische dagen

De zomer van 2013 telde maar liefst 6 tropische dagen. De gemiddelde temperatuur over de maanden juni, juli en augustus van 2013 bedroeg (in De Bilt) 17,5°C.
De zomer van 2014 begon met twee warme maanden, juni en juli. Maar door de koude augustus komt de gemiddelde temperatuur over de 3 zomermaanden uit op 17,4°C, net iets kouder dan vorig jaar.

Tijdens de 3 zomermaanden komt de temperatuur in De Bilt gemiddeld op 2 tot 5 dagen boven de 30°C. Men spreekt dan over een tropische dag.
In 1947 registreerde het KNMI in De Bilt maar liefst 16 tropische dagen. In 2003 en 2006 waren er 11 dagen boven de 30°C en vorig jaar gebeurde dat op 6 dagen.

In de zomer van 2014 werden er slechts 2 tropische dagen genoteerd in De Bilt.

Schermafbeelding 2014-08-27 om 16.25.22

Peak-paprika

2624773535_2cb9e64be8_z
foto: RA Torsten Kellotat

Er gaan binnenkort Nederlandse paprika’s naar China. Het handelsplatform Frugi Venta en het ministerie van Economische Zaken hebben twee jaar onderhandeld met de Chinese autoriteiten, maar nu is er een exportvergunning. Frugi Venta wacht nog op officiële goedkeuring door de Chinese overheid, maar heeft er alle vertrouwen in dat het goed komt. En dan zullen voor het eind van het jaar vliegtuigen vol Nederlandse paprika’s naar China vliegen.

Maar laten we niet te vroeg de champagne ontkurken. Die paar vliegtuigen vol paprika’s zullen het tij niet doen keren. De export van paprika’s loopt al jaren terug. Peak-paprika, de maximale paprikaproduktie, die ooit gehaald zal worden, ligt al achter ons.

In 2009 exporteerde Nederland nog 328 miljoen kilo aan paprika’s (cijfers Frugi Venta)
De afgelopen jaren is die export gestaag gedaald.

Schermafbeelding 2014-08-26 om 11.03.07

Je kunt op je vingers uitrekenen dat de paprika-export in 2014 nog lager zal uitvallen door de Russische boycot van Europese groenten en fruit.

Toekomstperspectief
De brandstof waarmee de paprika’s naar Rusland gereden werden en naar China zullen vliegen, wordt gemaakt uit aardolie. En we weten allemaal dat het steeds moeilijker wordt om aardolie te winnen. Dat betekent dat er in de toekomst minder diesel en kerosine zal zijn om paprika’s te vervoeren. Uiteindelijk zal de Nederlandse paprika-export helemaal terugvallen tot 0 kilo, zoals in de jaren 50 van de vorige eeuw, toen geluk nog heel gewoon was.
Als de paprika een plekje weet te veroveren in de Chinese keuken, dan zullen de Chinezen de paprikazaadjes niet weggooien, maar gaan planten in Chinese bodem. Ze zullen hun eigen paprika’s gaan telen.
En dan hoeven wij niet meer zoveel moeite te doen om de laatste restjes aardolie uit de Noordzeebodem naar boven te halen.

Verkoop van benzine en diesel blijft dalen

Het CBS houdt nauwkeurig bij hoeveel benzine en diesel de Nederlandse tankstations verkopen. In de maand juni 2014 werd er 419 miljoen liter benzine verkocht en 530 miljoen liter diesel. In juni 2014 werd er 4% minder benzine verkocht dan in juni 2013. De hoeveelheid verkochte diesel lag 9% lager dan in juni 2013.

Schermafbeelding 2014-08-25 om 18.31.19

Over de eerste 6 maanden van 2014 werd 10% minder verkocht dan over dezelfde periode in 2011; 2550 miljoen tegenover 2836 miljoen liter.

Schermafbeelding 2014-08-25 om 18.33.00

De eerste 6 maanden van 2011 verbruikte het Nederlandse wagenpark 3915 miljoen liter diesel. Over dezelfde periode van 2014 was dat 3421 miljoen liter: 12,5% minder dan in 2011.

Kamervragen over de ramp met de MH17

Op 15 augustus 2014 heeft kamerlid Angelien Eijsink (PVDA) een groot aantal vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de ramp met de MH17 (van 17 juli j.l.) en de stand van het onderzoek naar de oorzaak.
De vragen werden afgelopen week gepubliceerd en zijn te downloaden van de Tweede Kamer-website.

Een kleine selectie uit de vragen van Angelien Eijsink:

- 2a. Klopt het dat het terrein in eerste dagen is onderzocht door groot aantal bewoners van het rampgebied, door 800 mensen?
- 2g. Op welk moment wist u dat 800 mensen systematisch het gebied doorzocht hadden?
- 2h. Waarom heeft u deze zoekactie, waar u op 4 augustus 2014 van op de hoogte was, alleen maar aan de Kamer gemeld met de volgende zin op 6 augustus 2014: “In de eerste dagen na de ramp is met behulp van achthonderd lokale vrijwilligers intensief gezocht”?
- 2j. Waarom heeft u tien dagen gewacht specifiekere informatie over de zoekactie te melden aan de Kamer?

- 3e. Zijn er wrakstukken geborgen met schade die van buiten is aangebracht? Waar bevinden zich op dit moment de wrakstukken met de inslagen (van raketten of kogels) die op foto’s duidelijk zichtbaar waren? Zijn deze wrakstukken veilig gesteld voor het onderzoek en de vervolging? Zo ja, zijn er al voorlopige conclusies getrokken over de oorzaak van die schade?

- 5d. Is alle relevante informatie voor het strafrechtelijk onderzoek en het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) beschikbaar gesteld? Zo nee, wat is niet beschikbaar gesteld en waarom?

- 5g. Hoe beoordeelt u de medewerking van verschillende staten aan het onderzoek door de OvV en het strafrechtelijk onderzoek? Verschaffen landen als Rusland en Oekraïne op adequate wijze de informatie waar men om verzoekt?
- 5l. Klopt het er een schriftelijke overeenkomst is tussen Oekraïne, België, Nederland en/of Australië over het openbaar maken van het onderzoek naar de toedracht? Klopt het dat elk land de openbaarmaking daarvan kan blokkeren door een non-disclosure-overeenkomst?

- 7c. Hoe komt het dat de informatie van de zwarte dozen nog niet openbaar is terwijl dit bij andere rampen soms veel sneller is gebeurd?
- 7d. Is het juist dat gesprekken tussen de piloten in het vliegtuig en de verkeerstoren in beslag zijn genomen door de Oekraïense autoriteiten of zijn deze beschikbaar gesteld aan het onderzoeksteam?
- 7e. Is het juist dat de MH17-vlucht een andere dan gebruikelijke route volgde? Waarom was dit?

Toekomstige energievoorziening van Oekraïne en ook van Nederland erg onzeker

Volgens de International Energy Security Risk Index, in 2012 gemaakt door de Amerikaanse Kamer van Koophandel, loopt de energievoorziening van Oekraïne de grootste risico’s. Het land haalt de hoogste risicoscore van alle onderzochte landen: 2250.
In het kaartje hieronder lopen de roodgekleurde landen de grootste risico’s wat betreft hun energievoorziening.

Schermafbeelding 2014-08-13 om 09.39.26

Nederland en België zijn oranje gekleurd en hun toekomstige energievoorziening is vrij onzeker. Maar Oekraïne is rood gekleurd en loopt grote risico’s.
De onzekere energievoorziening van Oekraïne komt voort uit de grote afhankelijkheid van import van aardgas en aardolie.
In 2013 gebruikte Oekraïne ca. 260 duizend vaten olie per dag. Maar omdat het land zelf geen olie meer produceert, moet al die olie worden ingevoerd. Het plaatje hieronder illustreert dat Oekraïne al decennialang volledig afhankelijk is van import-olie.

Schermafbeelding 2014-08-13 om 10.00.22

Oekraïne produceert zelf wel aardgas, maar te weinig om in de eigen behoefte te voorzien. Daarom moet het land ook al decennialang veel aardgas importeren uit Rusland.
In de afgelopen jaren probeert Oekraïne zich los te maken van het grote buurland Rusland en zich meer op West-Europa te richten. Om dat te voorkomen zet Rusland de Oekraïnse regering onder druk met het goedkope aardgas als hefboom.
Als Oekraïne goedkoop gas wil, dan zal het vriendjes moeten blijven met Rusland.

In het voorjaar van 2014 zijn de spanningen tussen Rusland en de nieuwe regering in Kiev zo hoog opgelopen dat Oekraïne nu helemaal geen gas meer krijgt van de Russische maatschappij Gazprom. Wat de International Energy Security Risk Index uit 2012 al aangaf, blijkt gewoon uit te komen: de energievoorziening van Oekraïne is zeer kwetsbaar.

Komende winter zal Oekraïne al snel zonder aardgas komen te zitten en aardgas levert 35% van alle energie, die het land verbruikt. Volgens de website van Gas Infrastructure Europe zijn de bovengrondse gasopslagtanks voor minder dan de helft gevuld: 47,2%. Het is ook erg onzeker of Oekraïne in de toekomst nog aan aardolie- en aardolieprodukten (goed voor 10% van het energieverbruik) zal kunnen komen: het land is bankroet.

Het conflict tussen Oekraïne en Rusland kan ook voor de rest van Europa nog heel vervelende gevolgen krijgen. De Oekraïnse regering, bij monde van ex-premier Jatsjenjoek, heeft gedreigd om de doorvoer van Russisch aardgas naar Europa te blokkeren
Dat is voor Nederland, dat slechts een klein beetje Russisch aardgas importeert (om het door te verkopen) vervelend. Maar voor andere Europese landen kan dit dreigement grote gevolgen hebben.

Toekomstige energievoorziening in Nederland ook onzeker
De problemen, die Oekraïne komende winter zal ondervinden, lijken voor Nederland nog ver weg. Maar zoals Oekraïne 35% van haar energie haalt uit aardgas, zo haalt Nederland 47% van alle energie uit aardolie. En al die aardolie moet Nederland importeren.
In het onderstaande plaatje zie je dat Nederland nog altijd 900 duizend vaten olie per dag verbruikt.

Schermafbeelding 2014-08-13 om 14.09.19

De toekomstige energievoorziening van aardgas-exporteur Nederland is helemaal niet zo zeker als wij denken. We moeten er hard aan werken om onze afhankelijkheid van aardolie (en aardgas) te verminderen. Laten we afkicken van onze energieverslaving voordat de makkelijke bronnen opdrogen.

Waar zijn de opnames van de Oekraïnse luchtverkeersleiding?

Toen in april de MH370 van Malaysian Airlines verdween werden binnen 4 dagen de laatste gesprekken tussen de piloten en de luchtverkeersleiding openbaar gemaakt.
Je kunt ze nog altijd gewoon beluisteren als YouTube-filmpje.

De Oekraïnse luchtverkeersleiding heeft ook opnames gemaakt van de laatste gesprekken met de neergeschoten MH17.
In die opnames kun je horen of de piloten protesteerden toen de luchtverkeersleiding ze een koers opdroeg, die ze boven een oorlogsgebied zou brengen.
Je kunt misschien ook horen of de piloten aan de verkeersleiding meldden dat ze gevolgd werden door een militair Oekraïns gevechtsvliegtuig.
En misschien hebben de piloten nog contact gehad met de verkeersleiding nadat ze geraakt werden.

Maar de opnames, essentieel bewijsmateriaal, zijn niet openbaar gemaakt.
Ze zijn kort na de ramp door de Oekraïnse autoriteiten in beslag genomen.
Ik ben bang dat we die gesprekken tussen verkeersleiding en piloten nooit te horen zullen krijgen.

Misschien krijgen we wel de opnames van de cockpitvoicerecorder te horen.
Maar misschien ook niet.