Tagarchief: nederland

Toekomstige energievoorziening van Oekraïne en ook van Nederland erg onzeker

Volgens de International Energy Security Risk Index, in 2012 gemaakt door de Amerikaanse Kamer van Koophandel, loopt de energievoorziening van Oekraïne de grootste risico’s. Het land haalt de hoogste risicoscore van alle onderzochte landen: 2250.
In het kaartje hieronder lopen de roodgekleurde landen de grootste risico’s wat betreft hun energievoorziening.

Schermafbeelding 2014-08-13 om 09.39.26

Nederland en België zijn oranje gekleurd en hun toekomstige energievoorziening is vrij onzeker. Maar Oekraïne is rood gekleurd en loopt grote risico’s.
De onzekere energievoorziening van Oekraïne komt voort uit de grote afhankelijkheid van import van aardgas en aardolie.
In 2013 gebruikte Oekraïne ca. 260 duizend vaten olie per dag. Maar omdat het land zelf geen olie meer produceert, moet al die olie worden ingevoerd. Het plaatje hieronder illustreert dat Oekraïne al decennialang volledig afhankelijk is van import-olie.

Schermafbeelding 2014-08-13 om 10.00.22

Oekraïne produceert zelf wel aardgas, maar te weinig om in de eigen behoefte te voorzien. Daarom moet het land ook al decennialang veel aardgas importeren uit Rusland.
In de afgelopen jaren probeert Oekraïne zich los te maken van het grote buurland Rusland en zich meer op West-Europa te richten. Om dat te voorkomen zet Rusland de Oekraïnse regering onder druk met het goedkope aardgas als hefboom.
Als Oekraïne goedkoop gas wil, dan zal het vriendjes moeten blijven met Rusland.

In het voorjaar van 2014 zijn de spanningen tussen Rusland en de nieuwe regering in Kiev zo hoog opgelopen dat Oekraïne nu helemaal geen gas meer krijgt van de Russische maatschappij Gazprom. Wat de International Energy Security Risk Index uit 2012 al aangaf, blijkt gewoon uit te komen: de energievoorziening van Oekraïne is zeer kwetsbaar.

Komende winter zal Oekraïne al snel zonder aardgas komen te zitten en aardgas levert 35% van alle energie, die het land verbruikt. Volgens de website van Gas Infrastructure Europe zijn de bovengrondse gasopslagtanks voor minder dan de helft gevuld: 47,2%. Het is ook erg onzeker of Oekraïne in de toekomst nog aan aardolie- en aardolieprodukten (goed voor 10% van het energieverbruik) zal kunnen komen: het land is bankroet.

Het conflict tussen Oekraïne en Rusland kan ook voor de rest van Europa nog heel vervelende gevolgen krijgen. De Oekraïnse regering, bij monde van ex-premier Jatsjenjoek, heeft gedreigd om de doorvoer van Russisch aardgas naar Europa te blokkeren
Dat is voor Nederland, dat slechts een klein beetje Russisch aardgas importeert (om het door te verkopen) vervelend. Maar voor andere Europese landen kan dit dreigement grote gevolgen hebben.

Toekomstige energievoorziening in Nederland ook onzeker
De problemen, die Oekraïne komende winter zal ondervinden, lijken voor Nederland nog ver weg. Maar zoals Oekraïne 35% van haar energie haalt uit aardgas, zo haalt Nederland 47% van alle energie uit aardolie. En al die aardolie moet Nederland importeren.
In het onderstaande plaatje zie je dat Nederland nog altijd 900 duizend vaten olie per dag verbruikt.

Schermafbeelding 2014-08-13 om 14.09.19

De toekomstige energievoorziening van aardgas-exporteur Nederland is helemaal niet zo zeker als wij denken. We moeten er hard aan werken om onze afhankelijkheid van aardolie (en aardgas) te verminderen. Laten we afkicken van onze energieverslaving voordat de makkelijke bronnen opdrogen.

Waar zijn de opnames van de Oekraïnse luchtverkeersleiding?

Toen in april de MH370 van Malaysian Airlines verdween werden binnen 4 dagen de laatste gesprekken tussen de piloten en de luchtverkeersleiding openbaar gemaakt.
Je kunt ze nog altijd gewoon beluisteren als YouTube-filmpje.

De Oekraïnse luchtverkeersleiding heeft ook opnames gemaakt van de laatste gesprekken met de neergeschoten MH17.
In die opnames kun je horen of de piloten protesteerden toen de luchtverkeersleiding ze een koers opdroeg, die ze boven een oorlogsgebied zou brengen.
Je kunt misschien ook horen of de piloten aan de verkeersleiding meldden dat ze gevolgd werden door een militair Oekraïns gevechtsvliegtuig.
En misschien hebben de piloten nog contact gehad met de verkeersleiding nadat ze geraakt werden.

Maar de opnames, essentieel bewijsmateriaal, zijn niet openbaar gemaakt.
Ze zijn kort na de ramp door de Oekraïnse autoriteiten in beslag genomen.
Ik ben bang dat we die gesprekken tussen verkeersleiding en piloten nooit te horen zullen krijgen.

Misschien krijgen we wel de opnames van de cockpitvoicerecorder te horen.
Maar misschien ook niet.

Update: wordt 2014 in Nederland het warmste jaar ooit?

Over de eerste 7 maanden van 2014 bedroeg de gemiddelde temperatuur in De Bilt 11,7°C.
Dat is een stuk warmer dan we de laatste jaren gewend waren. In 2012 was de temperatuur over de periode januari tot en met juli 9,9°C en in 2013 slechts 8,6°C.

Nog altijd maakt 2014 kans om het warmste jaar sinds 1901 te worden.
Het jaar 2006 spant tot nu toe de kroon met een gemiddelde temperatuur van 11,24°C, op de voet gevolgd door 2007 met 11,23°C.

Op de website weerstatistieken.nl staat een prognose. Het rekenmodel verwacht voor heel 2014 een gemiddelde temperatuur van 11,3°C door aan te nemen dat de laatste 5 maanden precies het langjarig gemiddelde zullen volgen.

Schermafbeelding 2014-07-31 om 09.40.56

Dalende rendementen op staatsleningen brengen pensioenen in gevaar

Volgens een overzicht van De Nederlandse Bank beleggen de Nederlandse pensioenfondsen ongeveer een kwart van hun vermogen in Europese staatsobligaties.

Volgens een recenter overzicht hebben Nederlandse pensioenfondsen voor 215 miljard euro belegd in staatsobligaties van eurozone-landen (incl. Nederland). Dat is 22,5% van het totaal belegde vermogen (959,6 miljard).

Schermafbeelding 2014-07-30 om 08.03.22

De laatste maanden zijn de rendementen op staatsleningen van eurozonelanden flink gedaald. Griekenland betaalt momenteel minder dan 6% rente. Spanje en Italië ongeveer 2,5%. Frankrijk ca. 1,5%. Duitsland minder dan 1,2% en Nederland betaalt nog maar 1,32% rente.

De gemiddelde rente, die eurozonelanden op 10-jaarsleningen betalen was in juli 2011 nog 4,59% (Bron: DNB). In december 2013 was de gemiddelde rente gedaald tot 3,31%.
In juni 2014 bedroeg de gemiddelde eurozone-rente 2,28%. Dat is nog net iets hoger dan de 2,10% van december 2012.
In de onderstaande grafiek wordt duidelijk dat het rendement op staatsobligaties de laatste jaren daalt.

Schermafbeelding 2014-07-30 om 08.51.45

De waarde voor juli 2014 zal weer iets lager liggen dan de 2,28% van juni 2014.

Het theoretische rendement van de 251 miljard, die pensioenfondsen hebben belegd in eurozone-staatsobligaties, bedroeg in juli 2011 nog 9,8 miljard euro.
In juni 2014 is dat theoretisch rendement gehalveerd tot 4,9 miljard euro.

Gelukkig lenen de eurozonelanden steeds meer en kunnen de pensioenfondsen steeds meer staatsobligaties kopen. Het rendement van de investeringen (de kwaliteit) daalt, maar gelukkig neemt het volume (de kwantiteit) nog altijd toe.

De ultieme sanctie: de gaskraan van Nord stream weer dichtdraaien

Op 8 november 2011 werd de Nord Stream gaspijpleiding door de Baltische Zee in gebruik genomen. Precies op tijd klaar voor de winter van 2012.
Bij de in gebruikneming van de pijpleiding werd door West-Europese regeringsleiders symbolisch de gaskraan opengedraaid.

Nu roepen politici in West-Europa op om Rusland te straffen voor het steunen van pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. En die politici stellen voor om minder gas van Rusland te kopen, of misschien helemaal geen gas meer.

Dat kan heel eenvoudig door de gaskraan, die op 8 november 2011 werd opengedraaid weer dicht te draaien. Tot en met 7 november 2011 hadden we dat Russische gas niet nodig. We konden onszelf prima redden zonder Nord Stream.
Ik stel voor dat we de gaskraan aan onze kant van Nord Stream weer dichtdraaien en dat we komende winter de thermostaat niet zover omhoogdraaien. Als we onszelf wat warmer kleden en op koude dagen een uurtje eerder naar bed gaan, dan kunnen we nog jarenlang zonder Russisch gas.

Diesel- en benzineverkoop in Nederland verder gedaald in mei 2014

Volgens het CBS werd er in mei 2014 575 miljoen liter diesel verkocht. Dat is 8% minder dan in mei 2013 en zelfs 13,5% dan de 665 miljoen liter, die in mei 2012 werd verkocht.

In de grafiek hieronder zijn de maandelijkse CBS-cijfers voor de dieselverkoop uitgezet.
De paarse lijn geeft het voortschrijdend gemiddelde over 6 maanden weer.

Schermafbeelding 2014-07-23 om 12.12.37

Ook de benzineverkoop in mei 2014 was lager dan in dezelfde maand vorig jaar. In mei 2013 werd er in Nederland 472 miljoen liter benzine verkocht. In mei van dit jaar was dat nog maar 445 miljoen liter; 5,7% minder.

Schermafbeelding 2014-07-23 om 12.14.40

De benzineprijs was in mei 2013 ietsje lager dan in mei 2014: 1 euro 78 per liter tegen 1 euro 80 per liter dit jaar. (bij Shell).
Ook diesel was in 2014 duurder geworden: 1 euro 49 per liter tegen 1 euro 44 in mei 2013.