Tagarchief: Noordpool

Stijging zeespiegel vertraagd door meer sneeuwval?

De Nederlandse klimaatonderzoekers Richard Bintanja en Frank Selten, werkzaam bij het KNMI, hebben zich de afgelopen tijd verdiept in de gevolgen van het afsmelten van het Noordpoolijs. Het resultaat van hun onderzoek werd afgelopen week gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift Nature.

De onderzoekers laten met behulp van klimaatmodellen zien dat de hoeveelheid neerslag in het Noordpoolgebied zal gaan toenemen naarmate er in de zomermaanden meer open water komt. Door het afsmelten van het zeeijs, kan er meer water verdampen uit de Poolzee. Die extra verdamping leidt automatisch tot meer neerslag.

Bintanja en Selten verwachten dat er tot 50% meer neerslag kan gaan vallen, veelal in de vorm van sneeuw.
De extra sneeuwval heeft tot gevolg dat er meer zonlicht zal worden weerkaatst, waardoor het afsmelten van het zeeijs vertraagd zal worden. De klimaatmodellen voorspellen ook dat de ijskap van Groenland door de extra sneeuwval minder snel afsmelt. Hetzelfde geldt voor andere gletsjers in het Noordpoolgebied, zoals de gletsjer op de Kebnekaise in Zweden.

Met de Climate Explorer van het KNMI heb ik gekeken naar de sneeuwbedekking in het noorden van Noorwegen en Zweden. Ik heb de data van het Global Snow Lab van de Rutgers University opgezocht voor het gebied van 65 tot 68°NB en van 15 tot 22°OL.
Het is maar een klein gebiedje, maar in de periode 1984-2014 is de sneeuwbedekking in het gebied toegenomen (zie de grafiek hieronder)

tsirutgers_nhsnow_16-22E_65-67N_n_1984-2014yr1

De groene lijn is het voortschrijdend gemiddelde over 10 jaar.

Met de Climate Explorer kun je ook aparte grafiekjes maken voor het winter- en het zomer-halfjaar. Het blijkt dat de sneeuwbedekking in het winter-halfjaar (oktober tot en met maart) toegenomen is en in de zomermaanden min of meer constant is gebleven.

tsirutgers_nhsnow_16-22E_65-67N_n_1984-2014half

 

De onderzoekers Bintanja en Selten denken dat door de extra sneeuwval in het poolgebied de stijging van de zeespiegel afgeremd zal worden. Dat is in mijn ogen goed nieuws.
Maar het is wel in tegenspraak met de algemeen heersende opinie dat de stijging van de zeespiegel in de loop van de 21e eeuw zal toenemen.

Shell trekt zich terug uit het poolgebied en schaliegas

shll4

Afgelopen jaar trok oliemaatschappij Shell zich al terug uit een schalie-olieproject in de VS. Deskundigen vreesden dat de investering nooit terugverdiend zou worden.
Shell trok zich ook terug uit de oliewinning op het Nigeriaanse vasteland. Door sabotage en oliediefstal liepen de inkomsten terug en de kosten steeds hoger op. Het verkopen van de belangen in Nigeria levert tenminste nog iets dat de cijfers in het jaarverslag mooier maakt.

Shell stopt voorlopig ook met proefboringen in het Noordpoolgebied, vanwege de enorme kosten. De afgelopen maanden is aan aandeelhouders gevraagd om druk uit te oefenen op de leiding van Shell om zich terug te trekken uit het poolgebied.

Afgelopen week kondigde Shell aan dat het budget voor de Amerikaanse schaliegas-winningsprojecten met 20% verlaagd zal worden. Door op uitgaven te besparen hoopt het bedrijf de cijfers mooier te maken voor de aandeelhouders.
De aandeelhouders kunnen door aankoop of verkoop van aandelen de beurswaarde van het bedrijf bepalen. De beurswaarde is erg belangrijk voor het persoonlijk inkomen van de bestuurders van Shell. De beurswaarde is ook de belangrijkste graadmeter voor investeerders om geld in Shell te steken. Via dit mechanisme krijgen de aandeelhouders en investeerders in steeds grotere mate invloed op de investeringen van Shell.
De aandeelhouders houden niet van risicovolle projecten in het Noordpoolgebied en de onconventionele olie- en gaswinning. Dus zal Shell steeds minder risico’s gaan nemen, zelfs als dat betekent dat de olieproduktie steeds verder afneemt.

Sinds 2002 is de olieproduktie van Shell met 1/3e deel afgenomen.

Shell_crude_NGL_production_by_region_2000_2012

Kleine oliemaatschappijen met slechts enkele aandeelhouders durven wel risico’s te nemen in het poolgebied en onconventionele oliewinning. Maar als investeerders zien dat Shell zijn handen daarvan aftrekt, dan wordt het voor die kleine maatschappijen ook moeilijker om die projecten gefinancierd te krijgen (hoop ik).
De terugtrekking van Shell uit het poolgebied en de schaliegaswinning kan wel eens een keerpunt betekenen voor de gehele mondiale olie- en gaswinning.

Voorlopig nog geen oliewinning in de Noordelijke IJszee

Het Zweedse bedrijf Lundin Petroleum, dat o.a. in Noorse wateren zoekt naar aardolie, meldt aan Bloomberg.com dat het vanwege technische en logistieke moeilijkheden nog wel 15 jaar kan duren voordat er aardolie gewonnen zal worden in de Noordelijke IJszee.

De bedrijven, die zoeken en boren naar olie in de Arctische Oceaan stuitten de afgelopen jaren op onvoorziene tegenvallers.
Als voorbeelden noemt Bloomberg het Shtokman-project van Gazprom, de mislukte boringen van Cairn Energy Plc voor de kust van Groenland en het uitstellen van boringen nabij Alaska door Shell.
Alleen het Noorse staatsoliebedrijf Statoil, gedwongen door de dalende olieproduktie in de Noordzee, waagt zich in de ijskoude wateren van de Barentszee.

Om de exploitatie van olievelden in de poolzee te versnellen zijn extra investeringen nodig. Maar oliemaatschappijen zijn vanwege de dalende inkomsten juist geneigd om minder kapitaal te gaan spenderen aan nieuwe projecten. Daardoor kan het nog langer gaan duren voordat de olievelden in de Noordelijke IJszee olie zullen gaan produceren.

Om de aandeelhouders tevreden te houden gaat Shell minder geld gooien in de ‘schijnbaar’ bodemloze put van proefboringen in de Noordelijke IJszee. Shell gaat bezittingen verkopen om dividend te kunnen uitbetalen aan de aandeelhouders.
Kennelijk is de invloed van de aandeelhouders van oliemaatschappijen groter dan de invloed van de Greenpeace-activisten.

Greenpeace heeft Russische olie nodig om te protesteren tegen Russische oliewinning

Greenpeace International haalt de voorpagina van de kranten met een protestactie tegen een Russisch boorplatform in de Noordelijke IJszee. Ik vraag me af of Greenpeace zich wel realiseert dat hun ijsbreker, de Arctic Sunrise, de reis naar de Karische Zee heeft kunnen maken dankzij aardolie uit Rusland.

GP01UA7

Het is op zich begrijpelijk dat de milieubeweging zich zorgen maakt over oliewinning in het Noordpoolgebied. Het is een kwetsbaar gebied en door de lage temperatuur zal per ongeluk gelekte olie heel moeilijk en langzaam worden afgebroken.
De Russische olie-industrie heeft geen goede reputatie wat betreft milieubescherming. En de ramp met de Deepwater Horizon ligt nog vers in het geheugen. Het is heel logisch dat er geprotesteerd wordt tegen olieboringen in het Russisch deel van de Noordelijke IJszee.

Maar waarom vaart Greenpeace met een ijsbreker naar de Karische Zee? Dat schip kan de reis alleen maar maken dankzij aardolie uit Rusland, de grootste olieproducent ter wereld.

Zelfreflectie
Zouden ze bij Greenpeace wel eens doen aan zelfreflectie? Gewoon even rustig gaan zitten en kritisch naar je zelf te kijken als een buitenstaander. Ik ben bang van niet.
Als je op de Arctic Sunrise meevaart, dan ruik je de diesel. Dan vraag je je toch af:
– waar komt die diesel vandaan?
– waarom is die diesel zo goedkoop?
– wordt het schip in de koude Poolzee ook verwarmd door diesel?

Je kunt je ook afvragen waarvan al die kunstofmaterialen aan boord van de Arctic Sunrise zijn gemaakt? De waterdichte kleding, de opblaasboten en de kabels zijn waarschijnlijk allemaal gemaakt van Russische aardolie.
De kleine opblaasboten verbruiken ook nog eens diesel.

Zouden actievoerders van Greenpeace zich wel eens afvragen of het actiedoel het gebruik van al die aardolie wel rechtvaardigt? Of zijn diesel en kunststoffen zo gewoon dat niemand zich meer afvraagt waar ze vandaan komen. Is Greenpeace net zo verslaafd aan aardolie als de autocoureurs van de formule 1? Is het niet een beetje dubbelhartig om zoveel aardolie te gebruiken bij je protest tegen aardolie?

Ik zou graag zien dat Greenpeace op een andere manier actievoert. Je kunt de oliewinning ook stoppen door geen olie meer te gebruiken.
Roep gewoon al je leden en donateurs op om hun leven te veranderen en de auto voortaan te laten staan. Om nooit meer te vliegen en nooit meer buiten Nederland op vakantie te gaan.
Verbeter de wereld en begin bij jezelf.
Kick af van je aardolieverslaving.

Sneeuwval op Noordelijk Halfrond in september al boven normaal

De opwarming van het klimaat lijkt te stagneren. De temperatuur stijgt de laatste 10 jaar niet meer en lijkt volgens sommige bronnen zelfs te dalen. Het vroege begin van de winter op het Noordelijk Halfrond past in die trend.

Volgens het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University is de sneeuwbedekking van het Noordelijk Halfrond half september al groter dan normaal.

globalsnow14sep2013

De blauwe vierkantjes geven aan waar normaal gesproken nog geen sneeuw hoort te liggen, maar waar nu wel sneeuw ligt: Het uiterste noorden van Canada en een paar streken in Siberië.

Aan de Florida State University (FSU) houden ze ook bij hoeveel sneeuw er ligt op het Noordelijk Halfrond. Hieronder de grafiek van 12 sep. 2013.

13sep2013NHsnow
(klik op het plaatje voor de meest recente grafiek)

Het blauwe gebiedje (aan de rechterkant) in de onderste grafiek laat duidelijk zien dat er meer sneeuw dan normaal ligt in de lopende maand. In de periode mei t/m augustus lag er minder sneeuw dan gemiddeld over de periode 1995-2009. Vorig jaar werd de sneeuwbedekking pas half oktober boven normaal.

Tot slot nog een plaatje van het U.S. National Ice Center (NIC). Dat instituut publiceert ook dagelijks actuele kaartjes van de sneeuwbedekking op het Noordelijk Halfrond. Hieronder een plaatje van Europa en Azië van 14 sep. 2013.

14sep2013Eurasiasnow

Voor uitgebreide informatie over de sneeuwbedekking van het Noordelijk Halfrond verwijs ik naar Neven’s weblog over het Noordpoolijs en naar De Wintersportweerman.
Voor actuele informatie kun je klikken op de links in het verhaal hierboven.

Afkicken van aardolie anno 2013

We moeten afkicken van onze aardolie-verslaving. Op verschillende plaatsen op de wereld wordt daar al een begin mee gemaakt.

In februari 2013 heeft China 12% minder aardolie geïmporteerd dan in februari 2012. De olie-import bedroeg in de afgelopen maand nog 5,4 miljoen vaten per dag.
De eerste twee maanden van 2013 was de olie-import 2,4% lager dan in 2012. China importeert bijna 60% van alle olie, die het verbruikt.

De Noorse oliemaatschappij Statoil heeft besloten om voorlopig (voor 2015) niet naar olie en gas te gaan boren in de Chukchi-zee, ten noorden van Alaska. De kosten zijn hoger dan men gedacht had. De boorvergunningen, die Statoil voor veel dollars heeft gekocht, lopen slechts tot 2019.
Statoil gaf vorig jaar $14 miljoen uit aan onderzoek in het Noordpoolgebied. Dit jaar zal dat drie keer zoveel zijn: $43 miljoen.
Totaal geeft in 2013 Statoil $1,8 miljard uit aan ca. 50 proefboringen.

In Alberta in Canada wordt keihard gewerkt aan gigantische fabrieken om olie uit teerzand te halen. In de video hieronder kun je zien dat er heel veel energie gestoken wordt in de oliewinning.

De olieproduktie van het gebied bedraagt ongeveer 2 miljoen vaten per dag. Maar hoeveel vaten olie worden er dagelijks verbruikt door de graafmachines, vrachtwagens en fabrieken?
Bij een dagelijks verbruik van 300.000 vaten bedraagt de Energy Return on Energy Invested 1 : 6,7 (elk vat olie dat je verbruikt levert 6,7 vaten olie op)
Bij een verbruik van 400.000 vaten daalt de EROEI tot 1 : 5.
Bij een verbruik van 500.000 vaten is de EROEI nog maar 1 : 4.

Als de graafmachines dieper moeten graven en de afstand, die de vrachtwagens met teerzand moeten rijden groter wordt, dan stijgt het olieverbruik en daalt de netto-opbrengst EROEI.
Men is begonnen met het zand dat de meeste olie bevat. Op den duur zal elke ton zand steeds minder olie opleveren. Ook hierdoor zal de netto-opbrengst gaan afnemen.