Tagarchief: opwarming

Hoeveel tropische dagen krijgen we in 2014?

Volgens het KNMI in De Bilt wordt het gemiddeld op 2 tot 5 dagen per jaar warmer dan 30°C. Anders gezegd: over de periode 1971-200 kwamen er gemiddeld 2 tot 5 tropische dagen voor in Nederland.
Langs de kust, het donkere deel op het kaartje hieronder, is het gemiddeld aantal tropische dagen nul tot 2. In het binnenland komen 2 tot wel 8 tropische dagen per jaar voor (het oranje, gele en groene deel van de kaart)

tropischedageninNederlandgemiddeld over het tijdvak 1971-2000 (Bron_ KNMI)
Bron: KNMI

In 2014 zijn er tot nu toe slechts 2 tropische dagen geweest in De Bilt (18 en 19 juli).
De zomermaanden juni en juli waren beiden warmer dan normaal. Maar het aantal dagen warmer dan 30°C staat voorlopig op 2.

In de grafiek hieronder het aantal tropische dagen van de afgelopen 15 jaar.
Vorig jaar werden er 6 tropische dagen genoteerd in De Bilt.
Over de periode 1999 – 2013 is het gemiddelde aantal tropische dagen in De Bilt 3,9.

Schermafbeelding 2014-08-03 om 20.55.55

Update: wordt 2014 in Nederland het warmste jaar ooit?

Over de eerste 7 maanden van 2014 bedroeg de gemiddelde temperatuur in De Bilt 11,7°C.
Dat is een stuk warmer dan we de laatste jaren gewend waren. In 2012 was de temperatuur over de periode januari tot en met juli 9,9°C en in 2013 slechts 8,6°C.

Nog altijd maakt 2014 kans om het warmste jaar sinds 1901 te worden.
Het jaar 2006 spant tot nu toe de kroon met een gemiddelde temperatuur van 11,24°C, op de voet gevolgd door 2007 met 11,23°C.

Op de website weerstatistieken.nl staat een prognose. Het rekenmodel verwacht voor heel 2014 een gemiddelde temperatuur van 11,3°C door aan te nemen dat de laatste 5 maanden precies het langjarig gemiddelde zullen volgen.

Schermafbeelding 2014-07-31 om 09.40.56

Sneeuwdek op Noordelijk Halfrond kleiner dan normaal, maar wel dikker

Het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers Universiteit houdt bij hoeveel land van het Noordelijk Halfrond is bedekt met sneeuw.
In de afgelopen meimaand was het sneeuwdek kleiner dan het gemiddelde over de periode 1981-2010. In de grafiek hieronder wordt dat weergegeven door het rode balkje.

Schermafbeelding 2014-06-04 om 15.15.54

In de grafiek is goed te zien dat het sneeuwdek de afgelopen 10 meimaanden elke keer kleiner was dan het langjarig gemiddelde.
In mei 2014 was er 17 miljoen km² van het Noordelijk Halfrond bedekt met sneeuw. Het gemiddelde over de periode 1981-2010 bedraagt 19,02 miljoen km². In april 2014 was het door sneeuw bedekte oppervlak ook al kleiner dan het langjarig gemiddelde.

Op de website van het Canadian Cryospheric Information Network (CCIN) is ook een grafiek te vinden, die laat zien dat het door sneeuwbedekte oppervlak in mei 2014 min of meer gelijk was aan het gemiddelde over de periode 1998-2011. (hier).
Op de CCIN-website staat ook een grafiek, waarin (een schatting van) het sneeuwvolume op het Noordelijk Halfrond wordt weergegeven: het zogenaamde Snow Water Equivalent.
Op die grafiek, hieronder, zie je dat het sneeuwvolume op het Noordelijk Halfrond sinds augustus 2013, vrijwel onafgebroken groter is geweest dan het gemiddelde (+ één standaard-deviatie).

nh_swe
Klik voor vergroting

Half mei lag er nog een hoeveelheid sneeuw op het Noordelijk Halfrond, die overeenkomt met 1000 km³ (kubieke kilometer). Als je die 1000 km³ deelt door het oppervlak van 17 miljoen km², dat door het Global Snow Lab werd becijferd, dan kom je op een gemiddelde dikte van 5,9 cm.

De Nederlandse onderzoekers Bintanja en Selten publiceerden onlangs in het gezaghebbende wetenschappelijk tijdschrift Nature een artikel waarin zij verwachten dat de hoeveelheid sneeuwval op het Noordelijk Halfrond verder zal toenemen door het afsmelten van het zeeijs rond de Noordpool. De grafiek van het Snow Water Equivalent, van CCIN, ondersteunt deze theorie.

Mijn vriend Paradox schrijft op zijn weblog, Paradoxnl, ook over het dikker-dan-normale sneeuwdek op het Noordelijk Halfrond.

Wordt 2014 in Nederland het warmste jaar ooit?

De jaren 2006 en 2007 waren de warmste jaren ooit gemeten door het KNMI in De Bilt. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 11,2°C. De temperatuur over de eerste vijf maanden van een kalenderjaar geeft al een aardige indicatie voor de te verwachten gemiddelde jaartemperatuur.
In 2007 was de gemiddelde temperatuur in De Bilt over de periode januari t/m mei 9,66°C. De eerste vijf maanden van dit jaar (2014) bedroeg de gemiddelde temperatuur 9,18°C en dat is na 2007 het hoogste.

Schermafbeelding 2014-06-01 om 12.21.10

Er is een redelijke kans dat 2014 één van de warmste jaren ooit in Nederland gaat worden. In de grafiek hieronder worden de jaargemiddelde in De Bilt vergeleken met de temperatuur over de eerste 5 maanden van dat jaar.

Schermafbeelding 2014-06-01 om 12.22.56

Op de website weerstatistieken.nl wordt op basis van de maandgemiddelden een schatting gemaakt voor de gemiddelde temperatuur over het gehele jaar 2014.
Als de temperatuur in laatste 7 maanden precies uitkomt op het langjarig gemiddelde voor die maanden, dan komt de gemiddelde jaartemperatuur over 2014 uit op 11,04°C.

Schermafbeelding 2014-06-01 om 12.26.52

Met een warme zomer en een zacht najaar zal 2014 even warm of zelfs warmer uitvallen dan 2006 en 2007.

Het KNMI presenteerde afgelopen week nieuwe klimaatscenario’s. Met behulp van computermodellen worden schattingen gemaakt voor de gemiddelde temperatuur en neerslag die het KNMI in de komende decennia verwacht: het is een extreme lange termijn voorspelling.
Ik zal in de toekomst wat dieper ingaan op de nieuwe klimaatscenario’s en ze vergelijken met de “oude scenario’s” uit 2006.

De publicatie van de nieuwe klimaatscenario’s kreeg geen enkele aandacht van de grote nationale media. Misschien omdat het vlak voor het vrije Hemelvaartweekend was, misschien omdat klimaatverandering tegenwoordig in het algemeen minder media-aandacht krijgt.

Stijging zeespiegel vertraagd door meer sneeuwval?

De Nederlandse klimaatonderzoekers Richard Bintanja en Frank Selten, werkzaam bij het KNMI, hebben zich de afgelopen tijd verdiept in de gevolgen van het afsmelten van het Noordpoolijs. Het resultaat van hun onderzoek werd afgelopen week gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift Nature.

De onderzoekers laten met behulp van klimaatmodellen zien dat de hoeveelheid neerslag in het Noordpoolgebied zal gaan toenemen naarmate er in de zomermaanden meer open water komt. Door het afsmelten van het zeeijs, kan er meer water verdampen uit de Poolzee. Die extra verdamping leidt automatisch tot meer neerslag.

Bintanja en Selten verwachten dat er tot 50% meer neerslag kan gaan vallen, veelal in de vorm van sneeuw.
De extra sneeuwval heeft tot gevolg dat er meer zonlicht zal worden weerkaatst, waardoor het afsmelten van het zeeijs vertraagd zal worden. De klimaatmodellen voorspellen ook dat de ijskap van Groenland door de extra sneeuwval minder snel afsmelt. Hetzelfde geldt voor andere gletsjers in het Noordpoolgebied, zoals de gletsjer op de Kebnekaise in Zweden.

Met de Climate Explorer van het KNMI heb ik gekeken naar de sneeuwbedekking in het noorden van Noorwegen en Zweden. Ik heb de data van het Global Snow Lab van de Rutgers University opgezocht voor het gebied van 65 tot 68°NB en van 15 tot 22°OL.
Het is maar een klein gebiedje, maar in de periode 1984-2014 is de sneeuwbedekking in het gebied toegenomen (zie de grafiek hieronder)

tsirutgers_nhsnow_16-22E_65-67N_n_1984-2014yr1

De groene lijn is het voortschrijdend gemiddelde over 10 jaar.

Met de Climate Explorer kun je ook aparte grafiekjes maken voor het winter- en het zomer-halfjaar. Het blijkt dat de sneeuwbedekking in het winter-halfjaar (oktober tot en met maart) toegenomen is en in de zomermaanden min of meer constant is gebleven.

tsirutgers_nhsnow_16-22E_65-67N_n_1984-2014half

 

De onderzoekers Bintanja en Selten denken dat door de extra sneeuwval in het poolgebied de stijging van de zeespiegel afgeremd zal worden. Dat is in mijn ogen goed nieuws.
Maar het is wel in tegenspraak met de algemeen heersende opinie dat de stijging van de zeespiegel in de loop van de 21e eeuw zal toenemen.

Klimaatverandering en de hoeveelheid sneeuw op het Noordelijk Halfrond

Het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University houdt bij hoeveel landoppervlak bedekt wordt door sneeuw. In april 2014 was er gemiddeld 28,55 miljoen km² van het Noordelijk Halfrond met sneeuw bedekt.
Dat is ruim 4 miljoen km² minder dan vorig jaar.
In de grafiek hieronder is de historische sneeuwbedekking in april uitgezet als afwijking van het langjarig gemiddelde voor de afgelopen 47 jaar.

Schermafbeelding 2014-05-09 om 21.08.03

Het rode balkje geeft de beneden gemiddelde sneeuwbedekking van april 2014 weer. In de grafiek is duidelijk zichtbaar dat de sneeuwbedekking in april de laatste 25 jaar kleiner is dan in de jaren 70.

Ik heb de gegevens van het Global Snow Lab op een andere manier in een grafiek gezet. Dat geeft toch een ander beeld.
In de grafiek hieronder is het oppervlak, dat in week 18 (begin mei) door sneeuw is bedekt, weergegeven.

Schermafbeelding 2014-05-09 om 16.43.54

In week 18 van 2014 was er 22,1 miljoen km² bedelt door sneeuw. Dat is net beneden het gemiddelde over de laatste 25 jaar: 22,7 miljoen km².
In week 18 van 1989 was er precies evenveel van het Noordelijk Halfrond door sneeuw bedekt als in 2014. Je zou kunnen zeggen dat de sneeuwbedekking van het Noordelijk Halfrond de laatste 25 jaar evengroot is gebleven.

Maar als ik mijn computer een trend (de dalende groene lijn) laat berekenen, dan wordt duidelijk dat de sneeuwbedekking de laatste jaren gemiddeld kleiner is geworden.

Schermafbeelding 2014-05-09 om 16.43.32

Als je een periode kiest van 25 jaar i.p.v. 45 jaar, dan is de afname van de sneeuwbedekking minder opvallend. De laatste 15 jaar gaat de opwarming van het klimaat ook minder snel dan in de jaren 90.
Door een trendlijn in te tekenen wordt wel weer een dalende trend zichtbaar.

Klimaatverandering en de opwarming van de Noordzee

Door de zachte winter is het water van de Noordzee, ten noorden en westen van Nederland warmer dan normaal. De gemiddelde temperatuur van het zeeoppervlak was in maart ongeveer 1,8°C boven het langjarig gemiddelde voor maart.
Ik heb de maandelijkse afwijking t.o.v. het langjarig gemiddelde voor het gebied van 1 tot 8°OL en van 53,5 tot 58°NB hieronder uitgezet in een grafiek. De waarden van de afgelopen 20 jaar (1994-2014) heb ik gehaald uit de Reynolds OI v2-dataset. Die datareeks kun je zelf ook raadplegen via de servers van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA).

Schermafbeelding 2014-04-17 om 22.42.33

In de periode 2000 – 2008 was de Noordzee vrijwel onafgebroken warmer dan normaal.
Maar de laatste 4 jaar zien we ook weer maanden waarin het zeeoppervlak kouder is dan normaal.
De rode lijn geeft de trend over de afgelopen 20 jaar weer. De trend wijst op een opwarming met ongeveer 0,1°C per decennium. Als deze trend doorzet zal de temperatuur van het Noordzeewater in de toekomst nog maar zelden onder het langjarig gemiddelde komen.
Omdat de temperatuur van de Noordzee grote invloed heeft op de gemiddelde luchttemperatuur, zal een opwarmende Noordzee tot gevolg hebben dat het in Nederland gemiddeld steeds warmer zal worden.

Maar misschien is de trend over een periode van 20 jaar niet de beste graadmeter om vast te stellen of er sprake is van opwarming.
In de grafiek hieronder heb ik het voortschrijdend gemiddelde over 36 maanden (3 jaar) voor de Reynolds OI v2-data uitgezet. Dat geeft een ander beeld.

Schermafbeelding 2014-04-17 om 22.48.25

De warme periode van 2000 – 2008 is opnieuw duidelijk zichtbaar. Maar na 2009 is het Noordzeewater gemiddeld genomen minder warm (of koeler) dan in de eerste 8 jaar van deze eeuw.
In het laatste jaar lijkt de gemiddelde temperatuur van het Noordzeewater weer wat op te lopen.