Tagarchief: rusland

Waarom moeten zoveel Nederlandse groenten helemaal naar Rusland?

De Russische boycot van Europese landbouwprodukten laat de absurditeit van de huidige industriële Europese voedselproduktie zien. Rusland kan het zich permitteren om uit heel Europa voedsel te importeren. Dit is een luxe voor de Russen, die landbouwgrond genoeg hebben om zelf voldoende voedsel te produceren.

Op de website van het CBS heb ik de cijfers van de Nederlandse export naar Rusland voor het jaar 2013 eens opgezocht.
Nederland exporteerde in 2013 naar Rusland:
– meer dan 200 miljoen bloembollen (narcissen, tulpen, gladiolen enz.)
– ruim 94 miljoen rozen
– ruim 170 miljoen chrysanten

- 14 miljoen kilo pootaardappelen
– 36 miljoen kilo consumptie-aardappels
– 25 miljoen kilo tomaten
– 43 miljoen kilo uien
– 22 miljoen kilo wortelen en rapen

Het zijn duizenden vrachtwagens vol met Nederlandse produkten die duizenden kilometers afleggen. Honderden bedrijven (waaronder transportondernemingen) draaien op het verslepen van bloemen, groente en fruit over duizenden kilometers. Deze situatie kan alleen bestaan als het transport snel genoeg is en de transportkosten laag zijn in vergelijking met de waarde van de produkten. En toevallig leven wij in een tijd waarin deze situatie heeft kunnen ontstaan. Het is grappig dat ongeveer 25% van de brandstof, die nodig is voor het transport afkomstig is uit Russische bodem.

Inmiddels weet iedereen dat er maar een beperkte voorraad aardolie op aarde aanwezig is. Langzamerhand zal het steeds meer moeite kosten om brandstof voor vrachtwagens te maken. Een alternatief (elektrische vrachtwagens of waterstof als brandstof) zal vele malen duurder zijn en onvoldoende om de huidige hoeveelheid vrachtwagens in bedrijf te houden.

In de komende tien jaar zal het aantal vrachtwagens op de Europese wegen gaan afnemen, omdat er steeds minder brandstof beschikbaar zal zijn. Dat betekent dat de export van Nederlandse produkten naar Rusland hoe dan ook zal gaan afnemen.
Nederlandse bedrijven doen er goed aan om hun klanten dichter bij huis te gaan zoeken, zo dicht mogelijk zelfs.
En Rusland doet er goed aan om weer zelf aardappelen, groenten en bloemen te gaan produceren.

Anderhalf jaar geleden schreef Gail Tverberg een boeiend essay over globalisering:
Twelve Reasons Why Globalization is a Huge Problem.
De huidige handelsoorlog tussen Europa en Rusland laat zien dat globalisering inderdaad een reusachtig verraderlijk probleem is.

(zie ook: 12 redenen waarom globalisering een groot probleem is)

De ultieme sanctie: de gaskraan van Nord stream weer dichtdraaien

Op 8 november 2011 werd de Nord Stream gaspijpleiding door de Baltische Zee in gebruik genomen. Precies op tijd klaar voor de winter van 2012.
Bij de in gebruikneming van de pijpleiding werd door West-Europese regeringsleiders symbolisch de gaskraan opengedraaid.

Nu roepen politici in West-Europa op om Rusland te straffen voor het steunen van pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. En die politici stellen voor om minder gas van Rusland te kopen, of misschien helemaal geen gas meer.

Dat kan heel eenvoudig door de gaskraan, die op 8 november 2011 werd opengedraaid weer dicht te draaien. Tot en met 7 november 2011 hadden we dat Russische gas niet nodig. We konden onszelf prima redden zonder Nord Stream.
Ik stel voor dat we de gaskraan aan onze kant van Nord Stream weer dichtdraaien en dat we komende winter de thermostaat niet zover omhoogdraaien. Als we onszelf wat warmer kleden en op koude dagen een uurtje eerder naar bed gaan, dan kunnen we nog jarenlang zonder Russisch gas.

Nederland wil Rusland een lesje leren, Duitsland wil Russisch gas

De Nederlandse regering heeft besloten om de handelsreis naar Rusland, die in mei zou plaatsvinden, uit te stellen vanwege de ontwikkelingen in Oekraïne. Door dit politieke gebaar loopt Nederland het risico om de handel tussen Nederland en Rusland te schaden.
Nederland is een van de belangrijkste handelspartners van Rusland in Europa.

In 2012 bedroeg de netto-handelsbalans tussen Nederland en Rusland 21 miljard euro: dat wil zeggen Nederland importeerde veel meer uit Rusland dan andersom.

_73423310_russia_eu_states_trade_balance_464gr

Aangezien driekwart van de Russische export bestaat uit fossiele brandstoffen (olie en gas), kunnen we concluderen dat Nederland vooral olie en aardgas importeert uit Rusland.
Als Nederland echt politieke druk wil uitoefenen op Rusland, dan kunnen Nederlandse bedrijven minder olie en gas invoeren uit Rusland en andere leveranciers moeten zoeken.
Voorlopig is daar geen zicht op en blijft de Nederlandse druk beperkt tot het uitstellen van een handelsmissie.

Duitsland is de belangrijkste importeur van aardolie en aardgas uit Rusland. Maar de Duitse regering stelt zich heel anders op.
Ondanks de zachte winter koopt Duitsland dit jaar 15% meer Russisch aardgas van Gazprom dan vorig jaar. De totale export van Russisch aardgas naar Europa komt daardoor op 43 miljard kuub.
De Britse import van Russisch aardgas steeg t.o.v. vorig jaar met 30% naar 4,4 miljard kuub, maar dat terzijde.
Het Russisch aardgas zal in de toekomst buiten Oekraïne om stromen via de Nordstream- en Southstream-pijpleidingen. Duitsland kiest ervoor om steeds afhankelijker van Rusland te worden en daarom zal Duitsland ook niet zo gauw met een opgeheven vingertje Rusland de les lezen over mensenrechten of politieke inmenging in Oekraïne.

Blogger Jack Douglas constateert op LewRockwell.com dat Duitsland zich langzamerhand afkeert van de VS en betere relaties wil aanknopen met Rusland en andere handelspartners in Eurazië (China, India, Iran). De NAVO wordt minder interessant voor Duitsland, de Duitsers kijken steeds meer naar het Oosten.

Ondertussen kijkt de Russische regering ook naar het oosten, naar China. In mei zal er tussen Rusland en China een contract ondertekend worden over de export van Siberisch aardgas naar China. Hiervoor moet er eerst nog wel een pijpleiding worden aangelegd van bijna 3000 kilometer: de Altai-pijpleiding.

Op het kaartje hieronder zie je dat de Altai-pijpleiding zal lopen van de gasvelden in Yamal naar de Chinese grens tussen Mongolië en Kazachstan.

map_altai_eng

Op het kaartje zijn de bestaande pijpleidingen die nu het gas naar Europa vervoeren getekend als dunne lijntjes naar de linkerkant (naar het westen). De Altai-pijpleiding is veel dikker getekend alsof daar veel meer gas door zal gaan stromen. Laten we hopen dat de Russen de Europeanen ook nog wat aardgas gunnen.

Greenpeace heeft Russische olie nodig om te protesteren tegen Russische oliewinning

Greenpeace International haalt de voorpagina van de kranten met een protestactie tegen een Russisch boorplatform in de Noordelijke IJszee. Ik vraag me af of Greenpeace zich wel realiseert dat hun ijsbreker, de Arctic Sunrise, de reis naar de Karische Zee heeft kunnen maken dankzij aardolie uit Rusland.

GP01UA7

Het is op zich begrijpelijk dat de milieubeweging zich zorgen maakt over oliewinning in het Noordpoolgebied. Het is een kwetsbaar gebied en door de lage temperatuur zal per ongeluk gelekte olie heel moeilijk en langzaam worden afgebroken.
De Russische olie-industrie heeft geen goede reputatie wat betreft milieubescherming. En de ramp met de Deepwater Horizon ligt nog vers in het geheugen. Het is heel logisch dat er geprotesteerd wordt tegen olieboringen in het Russisch deel van de Noordelijke IJszee.

Maar waarom vaart Greenpeace met een ijsbreker naar de Karische Zee? Dat schip kan de reis alleen maar maken dankzij aardolie uit Rusland, de grootste olieproducent ter wereld.

Zelfreflectie
Zouden ze bij Greenpeace wel eens doen aan zelfreflectie? Gewoon even rustig gaan zitten en kritisch naar je zelf te kijken als een buitenstaander. Ik ben bang van niet.
Als je op de Arctic Sunrise meevaart, dan ruik je de diesel. Dan vraag je je toch af:
– waar komt die diesel vandaan?
– waarom is die diesel zo goedkoop?
– wordt het schip in de koude Poolzee ook verwarmd door diesel?

Je kunt je ook afvragen waarvan al die kunstofmaterialen aan boord van de Arctic Sunrise zijn gemaakt? De waterdichte kleding, de opblaasboten en de kabels zijn waarschijnlijk allemaal gemaakt van Russische aardolie.
De kleine opblaasboten verbruiken ook nog eens diesel.

Zouden actievoerders van Greenpeace zich wel eens afvragen of het actiedoel het gebruik van al die aardolie wel rechtvaardigt? Of zijn diesel en kunststoffen zo gewoon dat niemand zich meer afvraagt waar ze vandaan komen. Is Greenpeace net zo verslaafd aan aardolie als de autocoureurs van de formule 1? Is het niet een beetje dubbelhartig om zoveel aardolie te gebruiken bij je protest tegen aardolie?

Ik zou graag zien dat Greenpeace op een andere manier actievoert. Je kunt de oliewinning ook stoppen door geen olie meer te gebruiken.
Roep gewoon al je leden en donateurs op om hun leven te veranderen en de auto voortaan te laten staan. Om nooit meer te vliegen en nooit meer buiten Nederland op vakantie te gaan.
Verbeter de wereld en begin bij jezelf.
Kick af van je aardolieverslaving.

Shtokman: Moeilijk winbaar aardgas te moeilijk voor Gazprom

Het makkelijk winbare aardgas in de VS raakt op. Daarom zijn de Amerikanen begonnen het moeilijk winbare aardgas uit schalie te winnen met de omstreden hydraulic fracturing-techniek.

In Rusland zal het makkelijk winbare aardgas ook opraken, misschien over 15 of 20 jaar. Dan zullen de Russen ook op zoek gaan naar het moeilijk winbare aardgas.

In de Barentszee, tussen het Kola-schiereiland en Nova Zembla werd in 1988 het Shtokman-gasveld ontdekt. Er zit meer aardgas in dan in de Groningse gasbel: 3100 miljard m³.
Maar het is erg moeilijk om dat gas naar boven te halen uit de bodem van de Noordelijke IJszee.

Men zal moeten boren met drijvende platforms, de zee is ter plaatse 350 m. diep. En de boorlokatie is 550 km. verwijderd van het dichtstbijzijnde vasteland.
Een groot deel van het jaar wordt de Barentszee bedekt door zeeijs, dat tot 1,2 meter dik kan worden en kan bewegen met een snelheid tot 1 m/s. In de zomer komen in het gebied ijsbergen voor van 1 miljoen ton.

In 2004 en 2005 onderhandelde de Russische aardgas-reus Gazprom met ChevronTexaco, ConocoPhillips, ExxonMobil, Statoil en Norsk Hydro over de exploitatie van het gasveld. De kosten voor de eerste fase van het project werden geschat op 12 tot 25 miljard dollar. De onderhandelingen hebben nog niet geleid tot definitieve overeenkomsten.
In februari 2010 werd de start van het project uitgesteld van 2013 tot 2016. Inmiddels schat men de benodigde investeringen al op 50 miljard dollar.

Begin augustus trok de Noorse oliemaatschappij Statoil zich definitief terug uit het Shtokman-project. Vorige week meldde Gazprom dat het project voorlopig niet doorgaat.
Als belangrijkste reden werd de lage prijs voor aardgas op de wereldmarkt genoemd.
Doordat de Amerikanen zoveel schaliegas produceren, is er weinig vraag naar vloeibaar aardgas op de wereld. Daardoor is de prijs zo laag, dat Gazprom vreest de enorme investeringen niet te kunnen terugverdienen.

Het aardgas van Shtokman blijft voorlopig in de bodem. Maar bodemschatten in de bodem kunnen ook meer waard worden, zoals Harold Hotelling in 1931 al inzag. Misschien zakt de Amerikaanse schaliegasproduktie in en is in 2016 de gasprijs zo hoog, dat Gazprom wel gaat proberen om het Shtokman-gas naar boven te halen.

The End of Business as Usual
Maar het kan ook anders aflopen. Misschien gaat de mensheid inzien, dat het winnen van de laatste restjes aardolie en aardgas gewoon te veel moeite kost. En is het stopzetten van het Shtokman-project daarvan het eerste teken.
De investeringen in mankracht, grondstoffen en energie zijn zo hoog, dat de opbrengst, 3100 miljard m³ aardgas daar niet tegenop weegt.
Waarschijnlijk is het makkelijker en goedkoper om allemaal een dikke trui aan te doen en heel vroeg naar bed te gaan, dan om het Shtokman-gas te exploiteren.

Verslaafd aan Russisch aardgas

Rusland is de grootste olieleverancier van Nederland en waarschijnlijk van heel Europa. En Rusland is ook de grootste leverancier van aardgas voor veel Europese landen.
In deze koude februarimaand breekt het aardgasverbruik in Europa records. Er wordt snel ingeteerd op de bovengrondse voorraden. Daarnaast wordt er ook dagelijks Russisch aardgas naar Europa getransporteerd via een groot netwerk van pijpleidingen. Maar sinds afgelopen donderdag is de Russische aardgasexport naar Europa met ca. 30% afgenomen. Het is in Rusland zo koud, dat de Russen zelf ook meer gas nodig hebben.

Over 20 jaar is het Nederlandse aardgas nagenoeg op. En ook in Rusland zijn de aardgasreserves eindig.
Momenteel komt het meeste aardgas dat Gazprom levert nog uit West-Siberië, waar enkele van de grootste gasvelden ter wereld liggen. Deskundigen schatten in dat de gasproduktie uit die velden in 2020 met 35% is afgenomen.

Dat betekent dat de Russen de komende winters steeds vaker de levering van aardgas naar Europa zullen beperken. Waarschijnlijk zal Gazprom ook de prijs van aardgas verhogen.
In de zomermaanden worden de bovengrondse Europese voorraden weer gevuld, met veelal Russisch aardgas. De prijs voor die brandstof zal steeds hoger worden.
In dec. 2011 lag de prijs op 435 euro per duizend kubieke meter.
Ter vergelijking: voor dezelfde hoeveelheid aardgas in vloeibare vorm uit bijv. Indonesië moet je 468 euro betalen. Maar dan moet je wel over een LNG-terminal beschikken. Ik denk dat de prijs voor vloeibaar aardgas gelijke tred zal houden met aardolie en aardgas.

Rusland heeft ook nog olie en gasreserves in Oost-Siberië. Op theoildrum.com staat een helder verhaal over de olie- en gasproduktie in dat gebied. Direct springt in het oog dat de afstand van die olie- en gasreserves tot West-Europa gigantisch is.

Ik kan me niet voorstellen dat er grote pijpleidingen zullen worden gelegd van meer dan 5000 km. om Oost-Siberisch gas aan Europa te verkopen. De Russen zullen het liever zelf opstoken of aan China verkopen.

Europa is verslaafd aan Russisch aardgas, maar Europa moet de komende 10 jaar afkicken van die verslaving.
Moet Nederland bijspringen om de dalende Russische produktie aan te vullen?
Kan Nederland een graantje meepikken als het Russische aardgas schaarser en duurder wordt?
Of moet Nederland, net als Noorwegen, heel zuinig zijn op de eigen aardgasreserves om er zo lang mogelijk van te profiteren?

Rusland is opnieuw een supermacht geworden

In de jaren 90 van de vorige eeuw viel de Sovjet-Unie uit elkaar. Dmitry Orlov zag hoe dat proces verliep via een financiële ineenstorting, een economische ineenstorting en een politieke ineenstorting. Hij schreef er een leerzaam boek over.

In de 21ste eeuw herrijst Rusland uit de as van de Sovjet-Unie. Veel overbodige instellingen en inproduktieve bedrijven zijn verdwenen. Het land verspilt geen energie en grondstoffen meer aan buitenlandse militaire avonturen: het leger heeft zich teruggetrokken uit Oost-Europa en Afghanistan.
Wat overblijft is een gigantisch land met enorm veel landbouwgrond en waardevolle bodemschatten.

De economische en monetaire situatie van Rusland is rooskleurig te noemen in vergelijking met veel Europese landen of de VS.
Rusland heeft een overschot op de betalingsbalans van 3,4% en de totale staatsschuld bedraagt slechts 12% van het BBP.(Voor Italië is dat 120%)
Verder valt op dat de levensverwachting in Rusland is gedaald tot 66 jaar. Dat betekent dat er relatief weinig kosten zijn aan oudedagvoorzieningen en gezondheidszorg.

Rusland heeft gigantische voorraden aardgas en aardolie. Er wordt nog zoveel conventioneel aardgas geproduceerd dat er grote hoeveelheden worden afgefakkeld. Bovendien wordt veel aardgas gebruikt om slecht geïsoleerde gebouwen in Siberië warm te houden. In de World Energy Outlook van 2011 besteedt het IEA erg veel aandacht aan de verspilling van fossiele brandstoffen in Rusland. Op de lange termijn is de Russische levensstijl onhoudbaar. Het IEA ziet Rusland als belangrijk energie-leverancier en dringt aan op grote investeringen.

Rusland wedijvert met Saoedi-Arabië om de titel grootste olieproducent ter wereld. De afgelopen jaren produceert Rusland bijna 10 miljoen aardolie vaten per dag.

En het binnenlands verbruik van Rusland blijft steken onder 3 miljoen vaten per dag. De netto-export van bijna 7 miljoen vaten olie per dag levert de Russen per jaar meer dan $200 miljard op.

Saoedi-Arabië produceert weliswaar iets meer dan 10 miljoen vaten per dag, maar het Saoedisch binnenlands verbruik van olie stijgt snel en zal de komende jaren groter worden dan het Russisch binnenlands verbruik.

De Russische aardolie gaat grotendeels naar Europa en China. Rusland levert 31% van alle aardolie die de Europese Unie verbruikt. Rusland levert trouwens ook 24% van de steenkool en meer dan 30% van het aardgas dat de Europese Unie nodig heeft.
Europa is compleet afhankelijk en verslaafd aan de Russische fossiele brandstoffen.

Kijk hoe Europese regeringsleiders kruiperig komen opdraven om de nieuwe Nordstream-gaspijpleiding in gebruik te nemen.

Rusland exporteert jaarlijks 170 miljard kubieke meter aardgas. Bij de huidige marktprijs van $430 per 1000 kuub bedragen de Russische gasopbrengsten ruim $70 miljard.
En daarbij komt ook nog eens de export van steenkool, metalen en graan (een kwart van de Russische produktie).

Rusland is een economische supermacht aan het worden met grote grondstofvoorraden, lage lonen en sociale lasten, een flexibele arbeidsmarkt en zonder grote staatsschuld.