Chili: hoe schaarse energie leidt tot hoge grondstofprijzen

Chili is de grootste koperproducent ter wereld. In 2009 produceerde het land 5,3 miljoen ton koper, ca. 35% van de totale wereldproduktie. Chili bezit ook de grootste koperreserves: 360 miljoen ton (38% van de bekende wereldreserves).

Chili heeft zelf geen fossiele brandstoffen en moet alle brandstof invoeren.
Elke dag importeert het land 300 duizend vaten olie.

Ook alle aardgas dat Chili verbruikt wordt ingevoerd:

---

En dat geldt ook voor de steenkool

De winning van koper kost steeds meer energie. Men is begonnen met de rijkste ertsen, dicht aan de oppervlakte.
Maar nu moet er steeds dieper gegraven worden en het gewonnen erts bevat minder koper. Er moet steeds meer gesteente worden verplaatst voor dezelfde hoeveelheid koper.

De afgelopen jaren wordt Chili regelmatig geconfronteerd met energietekort en stroomuitval. In de toekomst zal het energietekort toenemen en daardoor loopt de koperproduktie gevaar.
Een aardbeving kan de produktie en export van koper verstoren en leiden tot een hogere prijs op de wereldmarkt.
Maar het tekort aan energie kan de produktie van koper ook verstoren. De koperprijs hangt niet alleen af van de vraag naar koper, maar ook van de energievoorziening van de belangrijkste koperproducent Chili.

Hieronder de prijs van koper (in euro’s) op de wereldmarkt.
In 10 jaar tijd steeg de prijs met 250%.

Dure olie raakt Europa harder dan de VS

Vorige week sprak de Tweede Kamer kort over de hoge olieprijs. Jolande Sap van GroenLinks nam het woord olieprijs maar liefst 11 keer in de mond. Wordt de politiek eindelijk wakker?

Op haar blog Our Finite World legt Gail Tverberg uit waarom vooral Europa last heeft van de hoge olieprijs.

Dat komt allereerst doordat de euro nu minder waard is t.o.v. de dollar dan in 2008. In dollars ligt de olieprijs voor Bent nog onder het record uit 2008, maar in euro’s gemeten is Brent-olie nu duurder dan ooit.

De prijs van West-Texas-Intermediate, de olieprijs-indicator voor de VS is minder hard gestegen dan Brent (de soort olie, die Europa vooral gebruikt).
Het oplopende prijsverschil is echter niet zo groot dat handelaren olie uit de VS naar Europa gaan vervoeren. De wereldoliemarkt valt langzaam uiteen in kleinere lokale markten.

Europa wordt langzamerhand afhankelijker van import dan de VS.
De olieproduktie in Europa daalt snel, vooral de produktie in de Noordzee.

In Noord-Amerika is de olieproduktie plotseling weer aan het stijgen.
Vooral door de winning van shale-olie in North-Dakota en diepzee-olie uit de Golf van Mexico.

De toegenomen afhankelijkheid van energie-import blijkt ook uit de grafiek hieronder:

De PIIGS-landen staan allemaal links in de grafiek: zij zijn erg afhankelijk van olie- en gasimport en dus erg gevoelig voor hoge prijzen.
De afhankelijkheid van de VS nam de laatste jaren af.
De afhankelijkheid van Duitsland en het Verenigd Koninkrijk nam juist toe.

Opraken van fossiele brandstoffen: een zegen of een vloek

Duizenden wetenschappers en politici maken zich grote zorgen om het gebruik van fossiele brandstoffen. Door aardgas, steenkool en olie te verbranden verhogen wij met zijn allen de CO2-concentratie in de atmosfeer en daarmee verstoren we het klimaat.
Al jaren dringen activisten erop aan om minder fossiele brandstoffen te gebruiken en zo de CO2-uitstoot te verlagen. Het opraken van aardolie, aardgas en steenkool is in hun ogen een zegen. Zonder de menselijke CO2-uitstoot zal het klimaat weer gewoon de natuurlijke schommelingen volgen van de Zon en vulkanen.

Veertig jaar geleden maakten wetenschappers en politici zich nog grote zorgen over het opraken van de fossiele brandstoffen. Zonder aardolie, steenkool en aardgas wordt het onmogelijk om voldoende voedsel te produceren voor de wereldbevolking. Zonder kunstmest, landbouwmachines en een uitgebreide transportsysteem kunnen niet alle monden gevoed worden.
Zonder fossiele brandstoffen wordt het leven in de winter ondraaglijk voor miljoenen mensen in Noord- en Oost-Europa, Azië en Noord-Amerika.
Het opraken van fossiele brandstoffen zal volgens de Club van Rome een grote ramp betekenen voor de mensheid. Miljoenen zullen omkomen door honger en ziekte: de wereldbevolking zal krimpen.

Het wordt de laatste tijd steeds duidelijker dat de fossiele brandstoffen inderdaad zullen opraken. Steeds meer onderzoekers bevestigen dat de wereldolieproduktie gaat dalen. Andere wetenschappers zeggen dat steenkool- en aardgasvoorraden veel kleiner zijn dan eerst gedacht. In Europa en Noord-Amerika is de steenkoolwinning al over het hoogtepunt heen.

Het begint erop te lijken dat het opraken van fossiele brandstoffen een vloek gaat worden. Overal ter wereld stagneert de economische groei. Persoonlijke welvaart begint af te nemen, sociale voorzieningen worden afgebouwd. Er dreigt voedseltekort.
Afgelopen week publiceerde het gezaghebbende tijdschrift Nature een artikel van James Murray en David King. Ik heb geen $32 betaald en het artikel niet gelezen. Maar samengevat is de strekking van het artikel: “de nadelige gevolgen van het opraken van de fossiele brandstoffen overschaduwen de zorgen om het milieu en het klimaat.”
Op de website van Nature kun je wel wat reacties lezen. En op SkepticalScience.com vind je wat citaten en de mogelijkheid tot discussie.

Doordat we de komende decennia minder fossiele brandstoffen gaan gebruiken, zal de menselijke bijdrage aan de klimaatverandering kleiner worden. De onrealistische doemscenario’s uit de IPCC-rapporten (verdubbeling van de CO2 concentratie in 2100) zullen geen werkelijkheid worden.
Maar het is de vraag hoeveel mensen dat zullen gaan meemaken. Want minder fossiele brandstoffen gebruiken betekent automatisch een afnemende levensverwachting en hogere kindersterfte.

Er blijft netto steeds minder energie over

Ik heb al vaker gewezen op het feit dat de winning van aardolie, aardgas en steenkool steeds meer energie vergt. Het rendement van de winning van fossiele brandstoffen (Energy Return on Energy Invested ofwel EROEI) wordt steeds lager.

Voor de Tweede Wereldoorlog was een rendement van 100:1 heel normaal. Investeren van één vat aardolie leverde vaak 100 vaten goede kwaliteit aardolie op.
Tegenwoordig moet er al heel veel energie geïnvesteerd worden in het zoeken naar aardolie en in de bouw van gigantische boorplatforms, voordat er ook maar één vat olie wordt gewonnen. Chris Martenson schat dat het rendement van olie- en gaswinning nu al minder dan 10:1 is.
In de video hieronder legt hij uit wat de gevolgen zullen zijn van deze ontwikkeling.

Het netto-energie probleem is ook duidelijk zichtbaar in het onderstaande plaatje. Het blauwe gedeelte van de grafiek is de energie, die wij met zijn allen kunnen besteden aan transport, voedselproduktie, verwarming, industriële produktie, bouw enzovoorts.

In de jaren 60 van de vorige eeuw, bij een EROEI van 30 à 40, kon meer dan 95% van alle energie uit fossiele brandstoffen worden besteed aan bovengenoemde activiteiten.
Maar als wij afhankelijk worden van olie uit teerzand, de diepzee of het poolgebied of van biobrandstoffen, dan daalt de hoeveelheid energie, die we netto overhouden naar 70 of 50% van het totaal.
Een steeds groter deel van de brandstof, die we gebruiken komt uit de hoek met een lage EROEI: biobrandstof, teerzandolie, schaliegas enzovoorts. Daardoor daalt gemiddelde EROEI voor de gehele wereld.
In onderstaande grafiek een poging om de afname van de EROEI te extrapoleren.

Het gemiddelde energieverbruik op de wereld moet omlaag.
Dat kan door grote groepen uit de markt te prijzen.
Als de vraag groter is dan het aanbod worden olie, gas en steenkool zo duur dat ontwikkelingslanden het niet langer kunnen betalen.

In de Westerse landen zullen ook groepen, bijvoorbeeld werkelozen en laagbetaalden, minder energie gaan gebruiken. Ze kunnen zich geen auto en buitenlandse vakantie meer veroorloven en moeten bezuinigen op stookkosten en elektriciteitsverbruik.
De elite, die zichzelf salarisverhogingen en bonussen kan toekennen, zal nog tientallen jaren blijven autorijden en vliegen.

Afnemende steenkoolvoorraden in de VS

Dit stukje gaat over de bovengrondse steenkoolvoorraad in de VS.
In de VS wordt 45% van de elektriciteit opgewekt door steenkoolcentrales.

Zonder steenkool ligt het land vrijwel plat.
De afgelopen 2 jaar is de bovengrondse steenkool aan het afnemen.
In augustus 2009 bedroeg de totale voorraad nog 191 miljoen ton.
In augustus 2010 was dat gedaald tot 160 miljoen ton.
En in augustus van dit jaar was het nog slechts 146,3 miljoen ton.

(klik voor vergroting)

Een zorgwekkende afname van 23% in 2 jaar tijd.

Om de voorraden niet verder te laten dalen moet de steenkoolproduktie opgevoerd worden. De vraag is of dat kan.

In de Appalachen is de steenkoolwinning over het hoogtepunt heen (oranje lijn in de grafiek hieronder). Dat wordt gecompenseerd door een stijgende produktie in het Westen van de VS (groene lijn). De totale produktie is sinds 1995 constant gebleven.

In de grafiek hierboven zie je dat men een daling van de steenkoolproduktie voorziet tot 2014. Men verwacht na 2014 dat de steenkoolproduktie met 1,1% per jaar stijgt tot aan het jaar 2035.

In dezelfde prognose van het Energy Information Agency vond ik een grafiek van de prijsontwikkeling van steenkool in de VS.

Tussen 2000 en 2009 steeg de steenkoolprijs met 6% per jaar. Maar volgens de prognose zal de prijs na 2011 gaan dalen en op de lange termijn zal de gemiddelde prijs voor Amerikaanse steenkool hoogstens0,2% per jaar duurder worden.
Wat een optimistische blik in de toekomst.

Acuut steenkoolgebrek leidt tot stroomuitval in India en Pakistan

India kampt met een energiecrisis. Een acuut tekort aan steenkool is een van de oorzaken.

De kolencentrale in Chandrapur wekt 20% van de elektricieit op voor de deelstaat Maharastra. De laatste maanden wordt er minder steenkool afgeleverd bij de centrale en die steenkool is ook nog eens van slechte kwaliteit. Dat leidt in heel Maharastra tot stroomonderbrekingen (loadshedding)

In China gebeurt hetzelfde: gebrek aan steenkool veroorzaakt stroomuitval.
En ook in Pakistan komt men steenkool tekort.
De stroom wordt daar zo vaak onderbroken, dat de bevolking woedend de straat op gaat.

Deze Pakistaanse lente draait niet om democratie, maar om energie.

In Nederland wordt slechts 25% van de elektriciteit opgewekt in kolencentrales. Maar 60% van de elektriciteit komt uit aardgas. Ooit komt de dag dat het Nederlandse aardgas op is. Zullen de Nederlanders net zoals de Pakistani de straat opgaan om elektriciteit te eisen?