Tagarchief: vs

Peak-mobiliteit: Amerikanen gebruiken steeds minder benzine en kerosine

De cijfers van het Amerikaanse EIA laten zien dat de verkoop van benzine en kerosine (vliegtuigbrandstof) in de VS flink daalt. Dat komt doordat de Amerikanen zuiniger geworden zijn: ze rijden in kleinere, zuinigere auto’s en de luchtvaartmaatschappijen zorgen dat er minder brandstof verspild wordt.
Tegelijkertijd kunnen minder Amerikanen zich een auto permitteren en rijdt de gemiddelde Amerikaan steeds minder kilometers.

Hieronder de hoeveelheid motorbrandstof, die Amerikaanse raffinaderijen dagelijks verkopen. Begin 2010 was dat nog 30 miljoen gallons per dag. Begin 2014 is dat afgenomen tot 11 miljoen gallons per dag.

Schermafbeelding 2014-05-05 om 20.13.51

Bovenstaande grafiek vertoont een scherpe daling. Op ds.com staat een soortgelijke grafiek, maar daar is de daling veel minder scherp.

De sterke afname van de autobrandstofverkoop wordt niet veroorzaakt doordat brandstomaatschappijen meer benzine importeren uit het buitenland. De import van autobrandstof vertoont over de periode 2010-2014 ook een dalende trend.

De produktie en verkoop van vliegtuigbrandstof in Amerika daalt ook.

Schermafbeelding 2014-05-05 om 20.21.13

Ik verwacht dat de dalende trend zal doorzetten. De makkelijk winbare olie raakt op: de produktiekosten van benzine en kerosine zullen steeds verder oplopen. Steeds minder Amerikanen zullen nog benzine en kerosine kunnen betalen.

CO2-uitstoot wordt steeds meer gefinancierd met geleend geld

De winning van de zogenaamde Noordpool-olie in de Barentszee is een kostbaar project. Gazprom heeft veel geld moeten lenen van investeerders (aandeelhouders, banken) om het project van de grond te krijgen.
Voor de winning van aardolie uit de subsalt-olievelden in het Santos-bekken voor de Braziliaanse kust leent Petrobras een bedrag van 220 miljard dollar van investeerders.
De winning van schaliegas in Noord-Amerika is alleen mogelijk doordat investeerders geld lenen aan schaliegasmaatschappijen zoals Chesapeak Energy.
De winning van Light Tight Oil in de VS wordt niet uit spaargeld gefinancierd, maar met leningen.

Burning-Money

Maar dit stuk zou toch gaan over CO2-uitstoot.
Dat klopt. Het verbranden van moeilijk winbare olie en moeilijk winbaar gas veroorzaakt CO2-uitstoot. Zonder al die investeringen in schaliegas en moeilijk winbare olie zou de menselijke CO2-uitstoot al dalen. Dankzij al het geleende kapitaal dat geïnvesteerd wordt in de winning van fossiele brandstoffen stijgt de CO2-uitstoot nog altijd (zij het minder dan aan het begin van deze eeuw).

De Koolstof-zeepbel: carbon-bubble.
Over het uitlenen van geld aan oliemaatschappijen wordt geen referendum gehouden.Er is een kleine groep mensen, die beslist over investeringen. Een select gezelschap van bankiers, beleggers van pensioenfondsen en grootkapitalisten besluit of Petrobras kan beginnen met de bouw van boorplatforms om diepzee-olie te winnen.
Momenteel vertellen de directeuren van oliemaatschappijen de mooiste verhalen over de enorme reserves aan schaliegas en teerzandolie, die er gewonnen zullen worden, en over de almaar stijgende vraag (en dus prijs) naar olie en gas. Daardoor lijkt investeren in moeilijk winbare fossiele energie een zekere belegging, die een hoog rendement zal opleveren. Zeker in deze tijd waarin investeren in winkelcentra en kantoorgebouwen verliesgevend is.
En momenteel lenen overal ter wereld centrale banken (de Federal Reserve, de ECB, de Bank of England en de Bank of Japan) enorme kapitalen uit tegen historisch lage rente. Dat kapitaal vindt zijn weg hoofdzakelijk naar de veelbelovende projecten van olie- en gasmaatschappijen. Het kapitaal van de centrale banken wordt gebruikt om de koolstof-zeepbel verder op te blazen.

Vraag naar fossiele brandstoffen gesubsidieerd met geleend geld
Niet alleen het aanbod van fossiele brandstoffen wordt met geleend geld kunstmatig hoog gehouden. Ook het verbruik wordt hoog gehouden met leningen en krediet.
Oekraïne heeft een staatsschuld van 142 miljard dollar. Het is nagenoeg onmogelijk om die schuld terug te betalen. Toch verstrekt het Internationaal Monetair Fonds een lening van 17 miljard dollar aan Oekraïne om het komende jaar gas en olie te kunnen kopen. Als deze lening niet was verstrekt, dan zou de CO2-uitstoot van Oekraïne scherp dalen. Het besluit van het IMF om Oekraïne zoveel geld te lenen is niet democratisch genomen.

Zeer veel andere landen lenen geld van investeerders (pensioenfondsen, banken, centrale banken enz.) om het gebruik van fossiele brandstoffen te subsidieren. In sommige landen wordt de prijs van gas en benzine kunstmatig laag gehouden met subsidies.
In andere landen wordt geleend geld via een omweg aan burgers gegeven om de duurder wordende brandstoffen te kunnen betalen. In Nederland kennen wij de hypotheekrente-aftrek en huursubsidie. Door deze regelingen kunnen veel mensen zich permitteren om auto te rijden of met het vliegtuig op vakantie te gaan.
Eigenlijk kun je stellen dat in alle landen, die geld lenen (landen met een begrotingstekort) het gebruik van fossiele brandstoffen en daarmee de CO2-uitstoot kunstmatig hoog wordt gehouden met geleend geld.

man-burning-money.ju.top

Kentering in zicht?
De laatste 2 jaar lijkt er verandering te komen in het opblazen van de koolstof-zeepbel.
Oliemaatschappijen gaan minder investeren in moeilijk winbare fossiele brandstoffen onder druk van de aandeelhouders. Shell heeft verliesgevende olieprojecten afgestoten en dure geplande projecten geschrapt om voldoende dividend te kunnen uitkeren. Ook BP en de Noorse oliemaatschappij Statoil hebben projecten uitgesteld of geschrapt.
In de VS begint langzamerhand door te dringen dat de winning van schaliegas alleen maar mogelijk is door enorme leningen, die waarschijnlijk nooit terugbetaald zullen worden.
Deborah Lawrence schrijft erover op haar website Energypolicyforum.
Afgelopen week schreef het gezaghebbende Bloomberg over de snel oplopende schuldenberg van de Amerikaanse schaliegasbedrijven. De titel van het stuk zegt al genoeg:


Shale Drillers Feast on Junk Debt to Stay on Treadmill
Schaliegasboringen: een dolgedraaide orgie gefinancierd met rommelkrediet

Insiders weten dus al dat de schulden van de schaliegasbedrijven wellicht niet afgelost zullen worden. De aandelen zijn volgend jaar misschien waardeloos. Maar tot die tijd, blijven de centrale banken geld rondstrooien de economie stimuleren. Dus draait de mallemolen door en blijft de koolstof-zeepbel nog intact.

Olie- en gaswinning wordt steeds moeilijker en kent flinke tegenvallers

Nu de makkelijk winbare aardolie begint op te raken, moeten oliemaatschappijen steeds meer moeite doen om aardolie uit de aardkorst te halen.

Het Noorse bedrijf Statoil hoopt in 2019 olie te kunnen halen uit het Johan Sverdrup-olieveld, 140 km. ten westen van Stavanger. In dat olieveld zitten mogelijk tussen de 1,8 en 2,9 miljard vaten olie. Maar de winning van die olie zal zeker 20 miljard dollar kosten.
Die kosten zijn zo hoog opgelopen omdat de energie, die nodig is om de installaties te bouwen en verplaatsen, zo ontzettend duur is geworden.

Nu dreigt dit oliewinningsproject opnieuw vertraging op te lopen.
Het Noorse parlement wil echter dat het olieproduktieplatform en de andere installaties aangedreven zullen worden door elektriciteit aangevoerd van het vasteland. Dat is veiliger dan generatoren op het platform zelf. Want bij een groot ongeluk valt dan niet direct de energievoorziening uit.
Die extra eis van het Noorse parlement maakt het project duurder en zal zorgen voor extra uitstel.

Schaliegaswinning in Oklahoma blijft achter bij de gewekte verwachtingen
Het Amerikaanse bedrijf Chesapeak Energy heeft zich gespecialiseerd in de winning van schaliegas. Chesapeak heeft vele miljarden geleend van investeerders voor de schaliegaswinning in bijvoorbeeld Oklahoma.
Maar… de produktie van schaliegas in Oklahoma blijft 12% achter bij de prognose. Daarom heeft kredietbeoordelaar Moody’s de ‘rating’ van leningen, die voor dit speciale schaliegasproject werden afgesloten verlaagd.

Deze verlaging van de kredietwaardigheid van Chesapeak Energy leidde (nog) niet tot een grote daling van de aandelenkoers van het bedrijf. Maar het maakt wel duidelijk dat de verwachtingen over schaliegaswinning misschien te rooskleurig zijn.
Het wordt langzaam ook duidelijk dat de schaliegaswinning draait op geleend geld van investeerders. Zolang die erop vertrouwen dat ze hun geld zullen terugverdienen, blijft het goed gaan.

Op het plaatje hieronder (van Bloomberg) kun je zien dat Chesapeak Energy in het 4e kwartaal van 2013 geen winst meer maakte, maar 115 miljoen dollar verlies.

Schermafbeelding 2014-04-01 om 13.48.54

De ‘profitmargin’ (de lichtblauwe lijn) daalde in het afgelopen kwartaal naar -2,5% .

Deborah Rogers vreest dat Chesapeak Energy dieper in de rode cijfers zal belanden en ook andere schalegasprojecten zullen verliesgevend blijken te zijn. Op de website Energy Policy Forum schrijft Deborah Rogers dat de hele schaliegasindustrie een pyramidespel is, een economische zeepbel waarin heel veel geld gestoken is, dat niet zal worden terugverdiend.

Een overdosis Afghaanse heroïne voor Philip Seymour Hoffman

patrolling-poppies

De Amerikaanse filmacteur Philip Seymour Hoffman kon makkelijk aan heroïne komen. Toen de politie na zijn dood huiszoeking deed vond men 65 zakjes heroïne. De import van heroïne naar de VS is de laatste jaren sterk gestegen, schreef  the Wall Street Journal vorig jaar al.

Het heroinegebruik is spectaculair gestegen sinds 2002.

heroinusesince2002

Heroïnesmokkel tijdens de Vietnam-oorlog
Ten tijde van de Vietnam-oorlog was er in de VS sprake van een heroïne-epidemie. Vlak naast Vietnam, in Laos, Thailand en Burma (ook wel de Gouden Driehoek genoemd), werd op grote schaal opium en heroïne geproduceerd. Die heroïne werd vooral naar de VS gesmokkeld, hoewel niet duidelijk is via welke middelen. Er wordt gefluisterd dat de CIA, die zeer actief was in Zuid-Oost Azië, een belangrijke rol speelde bij die drugssmokkel. Anderen beweren dat de drugs in de lijken van gedode Amerikaanse militairen werden vervoerd.

Amerikaanse invasie van Afghanistan, ‘s werelds grootste opiumproducent
In de jaren voor de aanslagen van 11 september 2001 verbood het Taliban-bewind de papaverteelt in Afghanistan. Dat verbod leidde tot een sterke afname van de heroïne-smokkel naar Europa. Maar ook tot een inkomensdaling voor vele kleine boerenfamilies in Afghanistan. Twee weken na de terreuraanslagen van 11 september trok het Taliban het verbod op de papaverteelt in; dit besluit werd misschien ingegeven door het vooruitzicht van een op handen zijnde Amerikaanse invasie. Boeren mochten weer papavers zaaien en zagen hun inkomen weer stijgen.

De Amerikaanse troepen, die nog altijd in Afghanistan tegen de Taliban vechten, laten de papaverteelt veelal ongemoeid. Zoals ook de papaverteelt in de Gouden Driehoek ten tijde van de Vietnam-oorlog niet werd aangepakt.
De papaveroogst in Afghanistan is tijdens de Amerikaanse bezetting sterk gestegen. In 2013 produceerde Afghanistan een recordhoeveelheid opium: 5 miljoen kilo; dat is 49% meer dan in 2012.

afghanopiumprod De omvang de papaverteelt in Afghanistan in hectares

Het is vast geen toeval dat het heroïnegebruik in de VS net zo sterk is gestegen als de opiumproduktie in Afghanistan.
Jaarlijks overlijden er meer dan 4000 Amerikanen als gevolg van heroïnegebruik, meer dan bij de aanslagen van 11 september 2001. De war on terror in Afghanistan is misschien gewonnen, maar de war on drugs lijkt definitief verloren.

Aanbevolen
Maite Vermeulen schreef een prachtig artikel over de groeiende opiumproduktie in Afghanistan: het is te lezen op De Correspondent.

Filipijnse regering is dankbaar voor noodhulp en bestelt een paar oorlogschepen

Toen de Filipijnen in november getroffen werden door de orkaan Haiyan schoot de hele wereld te hulp. In Nederland werd 18,5 miljoen euro ingezameld voor directe noodhulp en om de orkaanschade te herstellen.
De wereld had nog meer hulp kunnen bieden door de schuld die het land heeft bij o.a. de Wereldbank en de Asian Development Bank heeft uitstaan, kwijt te schelden. De totale uitstaande schuld van de Filipijnen bedraagt 64 miljard dollar, dat is 33% van het Bruto Nationaal Produkt. Maar helaas is de schild blijven staan en zullen de Filipino’s nog tot in lengte van dagen rente en aflossing moeten blijven betalen.

p5g1

Ondanks de enorme materiële schade, die Haiyan aanrichtte, besloot de Filipijnse regering om in de VS 2 nieuwe fregatten te bestellen ter waarde van 40 miljoen euro. De Filipijnse marine wil eigenlijk 6 nieuwe fregatten, maar is voorlopig tevreden met 2.
De order zal worden betaald uit de 40 miljoen dollar aan militaire ontwikkelingshulp, die de Amerikaanse regering bij monde van minister Kerry vorige maand toezegde.
Het lijkt dus alsof de Filipijnen de fregatten, die door Amerikaanse bedrijven gebouwd zullen worden, gratis krijgen. Zo kan de Amerikaanse wapenindustrie blijven draaien. De exploitatie-kosten van de fregatten (brandstof, munitie, bemanning enz.) komen natuurlijk voor rekening van de Filipijnse regering.

spratly

Uit dankbaarheid voor de militaire ontwikkelingshulp heeft de Filipijnse regering troepen gestuurd naar één van de Spratly-eilanden, Pag-Asa. Het gebied rond de Spratly-eilanden wordt betwist door o.a. China, Taiwan en Vietnam. De Filipijnse militairen vormen nu een vooruitgeschoven post van de VS met haar bondgenoten om de oprukkende invloed van China tegen te houden.

De Amerikaanse president huilde mee met de wolven in het bos toen de orkaan Haiyan dood en verderf zaaide. Maar twee maanden later is hij alle ellende al vergeten. De Amerikaanse wapenfabrieken moeten blijven draaien en de inwoners van Filipijnen zijn slechts pionnen op het schaakbord.

Wereldwijd steeds meer (financiële) problemen met energievoorziening

Spanje
Zes jaar geleden nam de Spaanse regering een wet aan om het opwekken van elektriciteit met zonnepanelen te stimuleren. De regering zou 25 jaar lang een gegarandeerde kilowattuurprijs betalen, zodat de mensen, die zonnepanelen kochten hun investering konden terugverdienen. De regeling was een groot succes. In Spanje staat inmiddels voor 3386 MW aan zonnepanelen, twee keer zoveel als in de VS.
Maar de Spaanse regering is teruggekomen op de belofte en de subsidie op zonne-energie zal dit jaar worden afgeschaft. Duizenden Spanjaarden, die met geleend geld zonnepanelen kochten, komen nu in grote problemen.

spain

India
India is een netto-importeur van steenkool. In 2012 steeg de import van steenkool met 26% tot 135 miljoen ton(!!!).

indiacoal

In de periode april-oktober 2013 steeg de steenkool-import met 20% t.o.v. 2012. En men verwacht dat India zeker tot 2017 grote hoeveelheden steenkool zal blijven importeren.
De import van steenkool kost India miljarden. Door de stijgende kosten van de steenkoolimport is het tekort op de handelsbalans van India opgelopen tot 4,8% (van het BNP). De regering wil dat tekort terugdringen, maar dat wordt erg moeilijk als de steenkoolimport blijft stijgen.

VS
De koude-inval in de VS doet het aardgasverbruik sterk stijgen. De capaciteit van het pijpleiding-netwerk schiet tekort. In het koude noordoosten moet men 20 keer zoveel betalen voor aardgas als de mensen, die boven de gasbronnen in Louisiana en Texas wonen.
Om de nieuwe schaliegasbronnen aan te sluiten op het netwerk zijn grote investeringen nodig. Maar de schaliegasbronnen produceren slechts enkele jaren veel gas. De aanleg van een gaspijpleiding moet in korte tijd worden terugverdiend.

Door de lage aardgasprijs switchen elektriciteitsproducenten van steenkool naar het goedkopere gas. Hierdoor stijgt de vraag naar aardgas. Voorlopig is dat nog geen probleem.
Energiebedrijven verwachten dat de aardgasproduktie zal blijven stijgen. Het Energy Information Agency (EIA) heeft de afgelopen jaren de produktieprognose ook telkens moeten verhogen (zie het plaatje hieronder).

gasprognose

Maar zal deze verwachting, een stijgende produktie tot 2025, ook waargemaakt kunnen worden?