Smelten van Noordpoolijs begint steeds later

6 april 2012

Op 18 maart 2012 bereikte het Noordpoolijs haar maximale omvang van dit winterseizoen: vlak voor het begin van de lente.
In de periode 1979 – 2000 werd de maximale omvang meestal eerder waargenomen: gemiddeld op 6 maart.

De afgelopen jaren komt het vaker voor dat het vriesseizoen op de Noordpool langer duurt. Ook in 2010 en 2011 begon het afsmelten pas na half maart. Deskundigen weten nog niet waarom het smelten steeds later begint.

Daardoor is de omvang van het Noordpoolijs in de maanden april en mei min of meer normaal. Voor meer informatie over het Noordpoolijs verwijs ik naar Neven’s voortreffelijke weblog.

In Europa leek het in maart al lente. Volgens het KNMI in De Bilt lag de gemiddelde temperatuur in maart 2012 2 graden boven het langjarig gemiddelde.
Inmiddels is de temperatuur flink gedaald.
Voor Schotland is het gezegde ‘Aprilletje zoet geeft wel eens een witte hoed’ in 2012 weer van toepassing.

De inwoners van Moskou moeten ook nog een weekje wachten op de lente. Er komt eerst nog een pak sneeuw. Sakahlin in Siberië kreeg nog een heuse sneeuwstorm te verwerken.


Uitzonderlijk veel vroege sneeuw op Noordelijk Halfrond

21 november 2011

Op 29 oktober kreeg het noordoosten van de VS het eerste pak sneeuw van deze winter.
Op 14 november viel er een ongewoon dik pak sneeuw in Kazachstan.
Alleen in Europa ligt er minder sneeuw dan normaal. Maar in Azië en Noord-Amerika is het sneeuwtapijt veel groter dan in november 2010.

(bron: Rutgers University Global Snow Lab)

Volgens de experts is het met sneeuwbedekte landoppervlak bijna 2% groter dan het langjarig gemiddelde over de periode 1995-2009.

We komen in Nederland voorlopig met de schrik vrij: er ligt nog geen sneeuw en november 2011 is tot dusver een gemiddelde november.


De nieuwe La Nina komt eraan

4 september 2011

Het komend half jaar zal de temperatuur van de atmosfeer wereldwijd wat lager uitvallen dan normaal. In de Stille Oceaan dient zich een nieuwe La Nina aan. La Nina is een afkoeling van het zee-oppervlak van de Stille Oceaan, in gang gezet door passaatwinden.
Van juli 2010 tot april 2011 heersten er ook La Nina-condities in de Stille Oceaan.

De computermodellen van gerenomeerde klimaatonderzoekers wijzen allemaal op een afkoeling van het oppervlak van de Stille Oceaan.
In onderstaand plaatje (klik voor vergroting) zie je dat begin augustus nog een matige La Nina werd voorspeld. Maar eind augustus (zie de animatie in het grote plaatje) wijzen de modellen op een sterkere afkoeling dan de vorige La Nina van eind 2010.

Het koude zee-oppervlak van de Stille Oceaan beinvloedt de luchtdrukverdeling en zorgt ervoor dat het noordwesten van de VS een koude sneeuwrijke winter te wachten staat, net als afgelopen jaar. Het zuidoosten van de VS krijgt een warmere, drogere winter dan in El Nino-jaren.

Als de luchtdrukverdeling in grote delen van de atmosfeer hetzelfde is als vorig jaar. Dan zal het winterweer in Europa ook veel lijken op dat van afgelopen jaar.
De enigszins voorbarige voorspelling van de Amerikaanse National Centers for Environmental Prediction (NCEP) laat zien dat de maanden oktober, november en december in Europa (waarschijnlijk) kouder zullen zijn dan normaal.

klik hier voor het origineel

De maanden januari, februari en maart zullen warmer uitvallen dan normaal.
April en mei 2012 kunnen, i.v.m. La Nina, net als april en mei 2011 weer warmer zijn.

Update: James Madden, langetermijnvoorspeller van Exactaweather, voorspelt voor Groot-Brittannië een koude winter met veel sneeuw in november, december en januari.


Vroege herfst in Nederlands zeeklimaat

9 augustus 2011

Nederland heeft een zeeklimaat. Dat is al eeuwen zo, ondanks de wereldwijde klimaatverandering.
De temperatuur in Nederland wordt in hoge mate bepaald door de temperatuur van het zeewater. In het voorjaar en de zomer warmt de zonnestraling het water van de Noordzee op. Op 21 juni staat de zon het hoogst en het langst boven de horizon. Daarna neemt de hoeveelheid zonne-energie, die het zeewater kan opwarmen weer langzaam af. Toch gaat de opwarming van het zeewater door tot in augustus. In die maand bereikt het water in de Noordzee de hoogste temperatuur, 17 – 18°C.

Het is deze zomer al voorgekomen dat het zeewater warmer is dan de lucht erboven. In die situatie koelt het zeewater af i.p.v. op te warmen.

temperatuur en zeewatertemperatuur Ned. kust 8 aug 2011

In de herfst begint het zeewater af te koelen, door uitstraling, maar vooral door verdamping.
Het water in de Noordzee verdampt en dat kost energie. Er wordt warmte onttrokken aan het zeewater en daardoor koelt het af. De verdamping en afkoeling gaan sneller als het harder waait.

De verdamping van zeewater zorgt voor veel neerslag in West-Europa. Het weer in Nederland in de maanden augustus t/m november wordt ook gekenmerkt door zware buien en veel regen.
In de wintermaanden is het zeewater vaak nog altijd warmer dan de lucht erboven. Verdamping zorgt dan voor verdere afkoeling en voor regen-, sneeuw- en hagelbuien.

Hoe warmer het zeewater wordt in augustus, hoe meer water er zal verdampen en dus hoe meer neerslag er zal vallen. Hoe meer water er verdampt, hoe kouder het zeewater weer wordt.
Deze natuurlijke terugkoppeling zorgt ervoor dat het zeewater zomers niet te warm wordt. En als het zeewater niet veel warmer wordt, dan blijven de temperaturen in Nederland ook binnen de perken. Als het klimaat in Nederland al verandert, dan merk je dat niet aan de maximumtemperaturen in de zomer. Die worden begrensd door de aanwezigheid van de traagopwarmende en verdampende Noordzee.

Het maakt niet uit hoeveel CO2 er in de atmosfeer zit, het zeewater zal in de herfst altijd weer afkoelen door verdamping. Na warme zomers zal er meer verdampen, na koele zomers minder.
De opwarming van het zeewater begint ieder voorjaar weer opnieuw.

Hendrik van Aken van het NIOZ heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de zeewatertemperatuur langs de Nederlandse kust. Hij ontdekte dat de Nederlandse kustwateren de afgelopen 30 jaar gemiddeld warmer zijn geworden.Zijn publicatie hierover staat online.


2011: het voorjaar kwam vroeg, de herfst ook

25 juli 2011

Het voorjaar van 2011 was warmer dan we gewend zijn.
Vooral de maand april van 2011 was erg warm: in De Bilt werd de gemiddelde temperatuur 13,1°C tegen een langjarig gemiddelde van 9,2 °C.
Klimaatportaal.nl wees het versterkte broeikaseffect aan als één van de oorzaken.
Het KNMI legt uit dat de hogedrukgebieden in onze omgeving zorgden voor zonovergoten weer en droogte. De laatste 10 jaar is de maand april een stuk zonniger dan in de periode 1960 – 2000.

aantal uren zonneschijn in april 1901 - 2011


Het KNMI noemt een aantal factoren:
- minder bewolking doordat de lucht schoner is geworden
- minder afkoeling ‘s nachts doordat de lucht meer waterdamp bevat
- de opwarming van het klimaat door broeikasgassen

De overvloedige zonneschijn in het voorjaar heeft het water van de Noordzee snel opgewarmd. De zeewatertemperatuur schommelt tussen 15 en 17 graden.
Maar in de maand juli is de luchtdrukverdeling boven West-Europa heel anders. De stroming is wekenlang noordwestelijk en voert koude lucht aan uit het poolgebied. Die lucht is kouder dan het zeewater en dat is een situatie, die normaal pas in september en oktober optreedt.

Het zeewater warmt de koude poollucht op, hoofdzakelijk door verdamping. De verdamping onttrekt warmte aan het zeewater en daardoor daalt (net zoals in de herfst) de zeewatertemperatuur.
Als de vochtige lucht boven land komt, stijgt ze op en dat veroorzaakt regen. Door de soms overvloedige regenval koelt de lucht boven land af, zoals dat normaal ook gebeurt in de herfst. Op 13 en 24 juli bleef de temperatuur in De Bilt de gehele dag onder de 15°C: kouder dan de temperatuur van het zeewater.

De luchtdrukverdeling boven West-Europa bepaalt in grote mate het weer in Nederland. Het is niet duidelijk wat de invloed van de CO2-concentratie van is op de luchtdrukverdeling.
De temperatuur in Nederland wordt sterk beïnvloed door de zeewatertemperatuur. Nederland heeft een zeeklimaat.
Dat is niet veranderd in de afgelopen 40 jaar: Nederland heeft nog altijd een zeeklimaat.
En dat zal ook wel zo blijven.


Het weer voorspellen is erg moeilijk

17 juli 2011

Meteovista is één van de grootste weerbedrijven van Nederland met producten en diensten voor de consument en de zakelijke markt. Meteovista en de website weeronline.nl wagen zich ook aan middellange termijnvoorspellingen.
De seizoensvoorspelling voor de zomer van 2011 dateert van 9 mei 2011. In het PDF-document valt o.a. te lezen

Wij gaan echter uit van het aanhouden van ondergemiddelde neerslag in de eerste helft van de zomer en gemiddelde neerslag in de tweede helft (16 juli-31 augustus). Het neerslagtekort kan niet meer worden gecompenseerd en blijft de gehele zomer in stand.

Het KNMI meldt dat het neerslagtekort drastisch is teruggelopen en dat het tekort in de komende week geheel zal verdwijnen en er een neerslagoverschot zal ontstaan.

Temperatuur
De zomervoorspelling van weeronline.nl is gebaseerd op de modellen van NOAA en International Research Institute for Climate and Society(IRI). Beide instituten voorspelden dat de zomer van 2011 in Europa warmer dan normaal zou worden.
De maand juni was in Nederland iets warmer dan normaal: 16,1°C tegen een langjarig gemiddelde van 15,6°C. Maar de maand juli zal ongetwijfeld kouder uitvallen dan het langjarig gemiddelde van 17,9°C. Juni en juli 2011 zullen kouder zijn dan juni en juli 2010.

Het is nog even afwachten wat augustus 2011 zal brengen, maar de zomervoorspelling van weeronline.nl zit er behoorlijk naast.
Drie maanden vooruitkijken naar het volgende seizoen blijkt al zeer moeilijk. Drie jaar of 30 jaar vooruitkijken is nog veel moeilijker.


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.