Tagarchief: zeewater

Klimaatverandering en de opwarming van de Noordzee

Door de zachte winter is het water van de Noordzee, ten noorden en westen van Nederland warmer dan normaal. De gemiddelde temperatuur van het zeeoppervlak was in maart ongeveer 1,8°C boven het langjarig gemiddelde voor maart.
Ik heb de maandelijkse afwijking t.o.v. het langjarig gemiddelde voor het gebied van 1 tot 8°OL en van 53,5 tot 58°NB hieronder uitgezet in een grafiek. De waarden van de afgelopen 20 jaar (1994-2014) heb ik gehaald uit de Reynolds OI v2-dataset. Die datareeks kun je zelf ook raadplegen via de servers van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA).

Schermafbeelding 2014-04-17 om 22.42.33

In de periode 2000 – 2008 was de Noordzee vrijwel onafgebroken warmer dan normaal.
Maar de laatste 4 jaar zien we ook weer maanden waarin het zeeoppervlak kouder is dan normaal.
De rode lijn geeft de trend over de afgelopen 20 jaar weer. De trend wijst op een opwarming met ongeveer 0,1°C per decennium. Als deze trend doorzet zal de temperatuur van het Noordzeewater in de toekomst nog maar zelden onder het langjarig gemiddelde komen.
Omdat de temperatuur van de Noordzee grote invloed heeft op de gemiddelde luchttemperatuur, zal een opwarmende Noordzee tot gevolg hebben dat het in Nederland gemiddeld steeds warmer zal worden.

Maar misschien is de trend over een periode van 20 jaar niet de beste graadmeter om vast te stellen of er sprake is van opwarming.
In de grafiek hieronder heb ik het voortschrijdend gemiddelde over 36 maanden (3 jaar) voor de Reynolds OI v2-data uitgezet. Dat geeft een ander beeld.

Schermafbeelding 2014-04-17 om 22.48.25

De warme periode van 2000 – 2008 is opnieuw duidelijk zichtbaar. Maar na 2009 is het Noordzeewater gemiddeld genomen minder warm (of koeler) dan in de eerste 8 jaar van deze eeuw.
In het laatste jaar lijkt de gemiddelde temperatuur van het Noordzeewater weer wat op te lopen.

Zeewater Noordzee koelt weer snel af

In de herfst daalt de temperatuur van het Noordzeewater snel. Het water verliest warmte door uitstraling en door verdamping. Omdat er in de afgelopen maand veel Noordzeewater is verdampt, hebben we in Nederland ook vrij veel regen gehad.

In de warme zomer van 2013 is het zeewater in de Noordzee (voor dit stuk kijk ik alleen naar het gebied van 1 tot 8°OL en 53,5 tot 58°NB) opgewarmd tot 1,5 a 2°Celsius boven het langjarig gemiddelde.
Zoals duidelijk is te zien in de grafiek hieronder.

zeewaternoordzee12mnd

Halverwege de maand oktober is het zeewater alweer afgekoeld tot 0,3°C boven de normale temperatuur voor de tijd van het jaar. En dat is vergelijkbaar met de temperatuur die vorig jaar oktober werd gemeten.

In de grafiek hieronder laat ik de zeewatertemperatuur van de Noordzee in de periode 1998-2013 zien. Met de blauwe stippellijn is de gemiddelde temperatuur over die 15 jaar aangegeven: ca. 0,75°C. warmer dan het gemiddelde tussen 1971 en 2000.
Maar in de laatste 5 jaar ligt de temperatuur over het algemeen weer wat lager.

noordzeetemperatuur19982013

Door de lagere temperatuur in de laatste 5 jaar zien we een dalende trend over de periode 1998-2013.
De trend over de laatste 20 jaar is nog altijd stijgend. Maar ik verwacht dat in 2015 de temperatuur over de laatste 20 jaar (1995-2015) ook dalende trend zal laten zien.

My beach: schuifel het strand schoon

mb

Volgende week doe ik mee met de My Beach Cleanup Challenge: een actie om de Nederlandse stranden zwerfafval-vrij te krijgen.

Langs de Nederlandse kust ligt 350 km strand. En het zwerfaval dat mensen daar achterlaten komt voor een groot deel terecht in de zee. Door het strand schoon te maken en te houden, voorkomen we vervuiling van de zee.
Tijdens de actie wordt het strand schoongemaakt en wordt aan de badgasten op het strand uitgelegd waarom zwerfafval een groot probleem is.

cleanup2

Je kunt de actie steunen door zelf mee te doen met een etappe.
Of door afval te kopen.
Of door één van de deelnemende strandpaviljoens te bezoeken.
En ik hoop dat je zelf nooit zwerfafval achterlaat, niet op het strand, maar ook niet op andere plaatsen.

Zeewater op het Noordelijk Halfrond warmt niet verder op

Het was mij al opgevallen dat de Noordzee, de Oostzee en een groot stuk van de Atlantische Oceaan de afgelopen jaren niet warmer geworden zijn of zelfs iets zijn afgekoeld.

Maar als je de temperatuur van het gehele zeeoppervlak van het Noordelijk Halfrond bekijkt, dan zie je hetzelfde verschijnsel.
Ik heb de metingen van het zee-oppervlak, de Reynolds OIv2 SST-dataset, gedownload van de webserver van het Amerikaanse NOAA. En in die dataset heb ik specifiek naar het Noordelijk Halfrond gekeken: vanaf de evenaar tot de Noordpool.
In onderstaande grafiek staat de gemiddelde maandelijkse afwijking van het klimatologisch gemiddelde over de periode 1971-2000.

NHSST01

In de periode 2003-2007 was de temperatuur over het algemeen hoger dan de laatste 4 jaren. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de zeewatertemperatuur op het ook in 2013 nog altijd 0,2 tot 0,3 hoger is dan in de periode 1971-2000.
Met de oranje lijn is de dalende trend over de laatste 10 jaar zichtbaar gemaakt.

In de grafiek hieronder heb ik het voortschrijdend gemiddelde over 36 maanden uitgezet. Het eerste punt van de rode lijn is de gemiddelde temperatuur over de periode januari 2003 t/m december 2005. Het laatste punt geeft het gemiddelde over de periode juni 2011 t/m mei 2013.

NHSST02

Uit het voortschrijdend gemiddelde kun je ook aflezen dat de zeewatertemperatuur op het Noordelijk Halfrond niet verder stijgt, zoals in de periode 1970-2003. Je zou zelfs kunnen concluderen dat het zee-oppervlak op het Noordelijk Halfrond 0,1°C is afgekoeld.

Waarom de opwarming is gestopt, is niet bekend.
Het zou kunnen zijn dat de toename van de sneeuwval op het Noordelijk Halfrond, de verwachte opwarming door meer broeikasgassen tegenwerkt.
Het kan ook zijn dat een nog onbekend mechanisme zorgt voor meer bewolking boven het zeeoppervlak, hetgeen ook opwarming tegenwerkt.

Het wordt interessant om te zien of de opwarming blijft stagneren of dat het zeewater de komende jaren verder zal gaan opwarmen.

Water van de Middellandse Zee ook kouder dan normaal

Je zou verwachten dat het water van de Middelandse Zee door de klimaatverandering in 2013 warmer zou zijn dan in de periode 1971-2000. Maar dat is niet het geval.
Onderstaand kaartje laat zien dat het zeewater in het westelijk deel van de Middelandse Zee momenteel 1 a 2 graden kouder is dan het gemiddelde voor begin juni over de periode 1971-2000.

mddlndszeejuni2013

In het deel ten westen en ten zuiden van Italië is het zeewater de afgelopen 7 jaar niet zo koud geweest als nu. De grafiek hieronder laat de wekelijks gemiddelde temperatuur uit de Reynolds OIv2 dataset zien voor het gebied tussen 37°NB en 43°NB en 0°OL en 22°OL.

mddlndszeejuni20062013

Waardoor de Middelandse Zee in mei zo sterk afkoelde is niet uitgezocht. Misschien is er abnormaal veel smeltwater uit de Alpen via de Rhone en uit de Pyreneën via de Ebro in zee gestroomd. Italiaans onderzoek van Struglia et al. liet in 2003 al zien dat een negatieve NAO (Noord-Atlantische Oscillatie) leidt tot een hogere afvoer van smeltwater door Ebro en Rhone. Dat zou betekenen dat een koude winter met veel sneeuwval in de Alpen en Pyreneën kan zorgen voor afkoeling van de Middelandse Zee.

Het zeewater zal de komende maanden weer geleidelijk opwarmen. Maar de lage temperatuur zal de komende twee maanden wel zorgen voor lagere temperaturen in het Middelandse zeegebied. Het Amerikaanse Cliumate Prediction Center (onderdeel van NOAA) voorspelt dat de maanden juli en augustus in het Middelandse zee-gebied kouder dan normaal zullen zijn.

mddlndszeeaug2013

Klimaatverandering: Noordzee en Oostzee warmen niet langer op

De afgelopen 10 jaar warmt het klimaat niet verder op. Klimatologen weten nog niet waarom de opwarming van de periode 1980-2000 na de eeuwwisseling is gestopt. Ik ook niet. Maar dat de opwarming pauzeert blijkt uit steeds meer metingen.

NOAA, de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration, heeft een website waarop je de temperatuur van het zeewater overal ter wereld kunt nakijken.
Ik heb de zeewatertemperatuur van de Noordzee en de Oostzee over de afgelopen 12 jaar eens in een grafiek gezet.

ScreenHunter_01 Dec. 19 15.56

De groene lijn laat de maandelijkse gemiddelden zien van het stuk Oostzee tussen 55 en 59°NB en 17 en 21°OL. De lineaire trend, die de software berekent, duidt op een afkoeling van ca. 0,5°C in  12 jaar.
De blauwe lijn staat voor de maandelijkse gemiddelden van de Noordzee (tussen 53,5 en 58°NB en 0 en 8°OL). De blauwe lijn vertoont nagenoeg dezelfde curve als de groene lijn. De lineaire trend is ook voor de Noordzee dalend: ca. 0,5°C in 12 jaar tijd.

Een meetreeks van 12 jaar aan de korte kant. Het Alfred Wegener Instituut concludeert op een meetreeks van 50 jaar dat de Noordzee wel opwarmt. Of de recente afkoelende trend voor de Noordzee en Oostzee doorzet, zal in de komende jaren blijken.

Wat is de oorzaak?
De opwarming van de Noordzee in de afgelopen 50 jaar zal door de meeste wetenschappers worden toegeschreven aan de klimaatverandering als gevolg van de stijgende CO2-concentratie. De CO2-concentratie stijgt nog altijd, dus er moet een andere factor zijn, die de afgelopen 12 jaar het opwarmende effect van de stijgende CO2-concentratie neutraliseert. Wat zou die factor kunnen zijn? En heeft die factor in de afgelopen 50 jaar misschien bijgedragen aan de opwarming?

noordzee02

Keert de ouderwetse winter terug in Nederland?

Het lijkt de laatste jaren wel of de winters weer kouder worden. Laten we eens naar wat metingen kijken of dat klopt.
Als je kijkt naar de gemiddelde temperatuur over de maanden december, januari en februari, dan zie je over de afgelopen 20 jaar een licht dalende trend.

ScreenHunter_01 Dec. 06 14.38

De koudste winter in die periode was de winter van 1996, waarin de laatste Elfstedentocht werd verreden. De winter van 2007 was het zachtst.

Als we naar de hoeveelheid sneeuw in Nederland kijken, dan zien we een stijgende trend over de afgelopen 20 jaar.

ScreenHunter_02 Dec. 06 14.54

De winter van 2010 was de sneeuwrijkste winter in de afgelopen decennia. De laatste sneeuwloze winter dateert van 1993.
De grafiek is gebaseerd op gegevens van het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University. Deze gegevens zijn vrij toegankelijk via de Climate Explorer van het KNMI.
Ik heb alleen gekeken naar het Nederlandse grondgebied tussen 51 en 53,5° NB en 4 en 7° OL.

Met de Climate Explorer kun je ook bekijken of de sneeuwval in Nederland correlatie vertoont met andere verschijnselen.
Op het kaartje hieronder zie je dat er over de periode 1992-2012 een negatieve correlatie is tussen de temperatuur van het Noordzeewater en de sneeuwval in Nederland en Noord-Duitsland in de maand december.

correlationsnowcoverdec

De negatieve correlatie betekent: hoe kouder het zeewater hoe meer sneeuw er valt.

Als we kijken naar de temperatuur van het Noordzeewater in de afgelopen 15 jaar, dan zien we een licht dalende trend.

ScreenHunter_03 Dec. 06 15.26

Over de periode 2001-2008 was het Noordzeewater veelal warmer dan het langjarig gemiddelde. Maar de afgelopen jaren is de temperatuur weer gezakt tot normale waarden. De reden waarom het Noordzeewater de afgelopen jaren wat koeler is dan we gewend waren is niet duidelijk.

Over het jaar 2012 komt de gemiddelde temperatuur van het Noordzeewater 0,1°C onder het langjarig gemiddelde uit. Dat betekent dat we de komende winter wederom wat meer sneeuw zullen krijgen.
Waarvan akte.