Harder werken voor dezelfde hoeveelheid energie

“The true value of energy to society is the net energy, which is that after the energy costs of getting and concentrating that energy are subtracted.” – H.T. Odum (1973)

De werkelijke waarde van energie voor de samenleving is de netto-energie. De netto-energie is hetgeen overblijft als alle energie, die gestoken is in de winning en concentratie van energie er afgetrokken wordt.

In het kort: het kost energie om energie te krijgen. De afgelopen 150 jaar waren de kosten erg laag omdat er heel makkelijk heel veel olie gewonnen kon worden. De eerste olie die in de VS gewonnen werd leverde een 100-voudig rendement op. Voor het winnen van 100 vaten olie, behoefde slechts één vat olie geïnvesteerd te worden. De biobrandstoffen (hout), die in die tijd gebruikt werden leverden veel minder netto-energie op.
De grote hoeveelheid nieuwe netto-energie uit aardolie werd gebruikt om steden te bouwen, landbouwopbrengsten te vergroten enzovoorts.

Vandaag ligt het allemaal heel anders. Alle makkelijk winbare olie is gevonden en geëxploiteerd. Het grootste olieveld ter wereld, Ghawar, werd gevonden in 1948. Ondanks de moderne onderzoekstechnieken is er nooit meer een olieveld, vergelijkbaar met Ghawar ontdekt. De afgelopen jaren en de afgelopen weken hebben we wel ontdekt dat de kosten van oliewinning drastisch zijn gestegen. Vergelijk de houten boortorens uit de 19e eeuw maar eens met de drijvende deep-water-boorplatforms, die 2 miljard dollar per stuk kosten.

De energie-uitgaven voor energiewinning stijgen snel, zodat de netto-energie, die overblijft voor nuttig gebruik in de samenleving afneemt. Stel je planeet A voor, waar de winning van 100 eenheden energie, 6 eenheden energie kost: de EROEI (Energy Return on Energy Investment) bedraagt daar 18. Op planeet B moeten 80 eenheden energie worden geïnvesteerd om er 100 te winnen: een EROEI van 1,2. Op beide planeten heeft men evenveel energie beschikbaar: maar op planeet A kan men 94 eenheden energie besteden aan leuke of nuttige zaken en op planeet B slechts 20 eenheden.

Planeet A

Olie wordt steeds moeilijker te vinden en te exploiteren. De Aarde is nog altijd planeet A, maar zal langzamerhand veranderen in planeet B, met veel minder netto-energie.
Als er andere brandstoffen zouden zijn (gas, kolen), die makkelijker te produceren zijn, dan zou de energie-industrie onmiddellijk overschakelen. Het feit, dat oliemaatschappijen zich afwenden van biobrandstoffen en technologie als coal-to-liquid of gas-to-liquid, zegt genoeg. Er is nog altijd geen alternatief voor de energierijke, makkelijk vervoerbare aardolie.
De afname van de hoeveelheid netto-energie gaan we live meemaken. De hoeveelheid olie die geproduceerd wordt, blijft al jaren constant en kan nog wel constant gehouden worden.
Maar er komt een tijd aan dat de winning van energie veel meer energie kost.
Joseph Tainter beschrijft die tijd in zijn boek “The Collapse of Complex Societies“:
“Eventually the point is reached when all the energy and resources available to a society are required just to maintain its existing level of complexity.”
“Het moment waarop alle energie en grondstoffen die men kan winnen, nodig zijn om op hetzelfde niveau van complexiteit te blijven.”

Bij persberichten over de ontdekking van nieuwe olievelden, moet je jezelf afvragen: “Hoeveel energie is er nodig om die olie te exploiteren en hoeveel energie blijft er dan netto over ?”
Als er olie gevonden wordt op de maan….. is het dan de moeite waard om die te gaan halen ?

origineel van David Murphy op theoildrum.com

6 gedachten over “Harder werken voor dezelfde hoeveelheid energie

  1. Rob Alberts

    Tijdens mijn opleiding heb ik als bijverdienste meegedaan met seismografisch onderzoek in Noord-Brabant.
    Aardolie en aardgas was het doel.
    Grappend werd er toen verteld dat er onder de provincie ook voldoende steenkolen onder de grond zit.
    Alleen maar een beetje dieper.
    De gevonden hoeveelheden aardolie en aardgas zijn in een bestand terecht gekomen. Te kleine hoeveelheden en te lastig te exploiteren door bebouwing en/of industrieterreinen er boven gelegen.
    In een kwart eeuw is ook hier niets in veranderd.
    Wel herinner ik mij prachtige wandelingen door afgesloten beschermde natuurgebieden ….

  2. Paradox

    Hans V,

    Dank voor de vertaling van het artikel.

    Vanuit een netto_energie perspectief, ziet dus vanwege een afnemende (E)RO(E)I het wereldwijde energieplaatje voor de komende jaren er nog een stuk somberder uit dan wanneer men puur vanuit een bruto_energie perspectief naar de wereldwijde energieplaatje zou kijken.

    Gelukkig hebben verscheidene invloedrijke energiewaakhonden, zoals het in Frankrijk gevestige IEA en (in minder directe bewoordingen) het in de VS gevestigde EIA, het afgelopen jaar hun prognoses ten aanzien van de toekomstige wereldwijde (bruto) olieproductie flink naar beneden bijgesteld.

    In vergelijking met een jaar of vijf geleden valt er naar mijn idee onder de verschillende partijen (vanuit invloedrijke energiebureau’s, vanuit woordvoerders in de industrie etc.) meer en meer overeenstemming te bespeuren dat vooral de wereldwijde conventionele olieproductie op of voorbij haar piek is. Dat vooral vanaf 2011/2013 olie uit nieuw ‘online’ komende bronnen niet meer in staat zal zijn de terugval (van de olieproductie uit) betaande bronnen te compenseren.

    Reeds in het jaar 1998 waarschuwde in een rappot het IEA er al voor dat in de eerste helft van de 21-ste eeuw de wereldwijde (conventionele) olieproductie een piek zou bereiken. Grafieken laten zien dat inderdaad vanaf 2005, ondanks flink stijgende olieprijzen de (conventionele) olieproductie niet of nauwelijks meer is toegenomen.
    Helaas is bovengenoemde boodschap snel onder het tapijt geschoven en verschenen er daarna tot aan het jaar 2008 alleen nog maar zeer optimistische rapporten ten behoeve van de overheden en industrie.
    De wereld werd, al dan niet doelbewust, nog voor vele jaren op het verkeerde been gezet zodat er 12 kostbare jaren verloren zijn gegaan om een transitie naar een meer duurzame samenleving extra serieus te nemen.

    Zelfs het tot enige jaren terug erg optimistische Amerikaanse ‘Department of Energy’ houdt er rekening mee dat zelfs al vanaf het jaar 2011 de wereldwijde olieproductie zal gaan afnemen, omdat de komende jaren er onvoldoende nieuwe olie online zal komen om de jaarlijkse productie_terugval uit bestaande olie bronnen te compenseren.

    De erg van grondstoffen import (vooral olie) afhankelijke verzwakte Westerse economieen, zullen in rap tempo een werkbare oplossing moeten komen om hun olie afhankelijkheid snel te verminderen.
    Naar mijn idee zijn we hiermee heel erg aan de late kant en zal de transitie naar een meer duurzame samenleving welke in staat zal zijn om ‘Business As Ussual’ in stand te houden vrijwel onmogelijk blijken te zijn.
    Het zal een hele uitdaging worden om onze samenleving met minder middelen zo optimaal mogelijk vorm te geven.

      1. paradox

        “Het is idd een uitdaging om onze maatschappij te leren omgaan met minder welvaart en consumptie”.

        Dat zal idd geen makkelijk te verkopen boodschap worden.
        Maar minder (materiele) welvaart hoeft m.i. niet minder welzijn (welbevinden)in te houden.
        Het zit tussen de oren.

    1. paradox

      Toch maar even een slordigheid uit mijn verhaal halen…

      Ik schreef:
      “Reeds in het jaar 1998 waarschuwde in een rappot het IEA er al voor dat in de eerste helft van de 21-ste eeuw de wereldwijde (conventionele) olieproductie een piek zou bereiken”.

      “21-ste eeuw” dient vervangen te worden door “eerste decade”. 🙂

      1. paradox

        Pffff:

        “eerste helft van de 21-ste eeuw” moest eigenlijk zijn “de eerste decade van de 21-ste eeuw”. 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s