Later met pensioen of eerder dood?

NB.: Dit is een gedachtenexperiment. Het is op zich niet gevaarlijk, maar kan wel leiden tot onverwacht inzicht.

De vergrijzing en de almaar stijgende levensverwachting zijn de reden waarom AOW en pensioen op den duur onbetaalbaar worden. In de toekomst zullen steeds meer mensen steeds langer een pensioenuitkering krijgen.
Stel je voor dat de medische wetenschap erin slaagt kanker te genezen en dementie te voorkomen.
Stel je voor dat de levensverwachting stijgt tot boven de 100 jaar. Dan zou de gemiddelde Nederlander van zijn 65ste tot zijn 100ste AOW en een pensioen ontvangen. De medische wetenschap en de gezondheidszorg vormen een grote bedreiging voor de betaalbaarheid van het pensioenstelsel.

Maximumleeftijd
Om de oudedagsvoorziening toch betaalbaar te houden wordt de pensioengerechtigde leeftijd geleidelijk verhoogd. Maar je zou ook een maximumleeftijd kunnen invoeren voor AOW en pensioen.
De laatste jaren van je leven zijn niet de leukste of gelukkigste. Door slechte gezondheid, afnemende zintuiglijke vermogens en beperkte mobiliteit zijn de laatste jaren voor velen ellendig. We zouden veel liever eerder met pensioen gaan, als we nog gezond en mobiel zijn en van het leven kunnen genieten.
Steeds meer mensen beseffen dat het leven na je 80ste verjaardag nog maar weinig te bieden heeft. Waarom beperken we de duur van de AOW en pensioen dan niet tot maximaal 15 jaar: van je 65ste tot je 80ste?

Euthanasie?
Mensen kunnen op hun 80e besluiten om opnieuw te gaan werken. Of ze kunnen hun huis verkopen en van de opbrengst gaan leven. Of ze gaan serieus euthanasie overwegen: het leven is immers voltooid.

Het kan geen kwaad om divergent te denken over de pensioenproblematiek, buiten de kaders, die normaal besproken worden.
Aan het begin van de 20ste eeuw was er nog helemaal geen AOW. Onze overgrootouders maakten zich geen zorgen en geen illusies over de hoogte van hun pensioen.
In een Derde Wereld land als Burkina Fasso bestaat helemaal geen AOW en geen pensioenfonds.

enorme verschillen in levensverwachting over de wereld

Verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd is vast niet de enige oplossing voor vergrijzing en stijgende levensverwachting. En zeker niet de eenvoudigste.

Advertenties

2 gedachten over “Later met pensioen of eerder dood?

  1. Ed

    Toen in 1985 ik als student Biologie enthousiaste berichten uit de pre-kliniek ontving over de verlenging van het leven van pensionados maakte ik me al zorgen. 25 jaar later zitten we met de gebakken peren. Een langere levensverwachtig + lagere fertiliteit = vergrijzing. Daarom heb ik een minimaal pensioen opgebouwd, persoonlijk ben ik realist en verwacht ik namelijk dat mijn generatie het pensioen op hun hoogbejaarde buiken zal kunnen schrijven. Kijk een pensioenfonds werkt als volgt:

    Een bak geld met aan de ene kant inkomsten van de betalenden (den werkende mensch) en aan de andere kant de uitgaven (den gepensioneerde mensch). Daarbovenop de rente op de tegoeden om de inflatie bij te sloffen. Als een pensioenfonds begint zijn er veel betalenden en weinig uitkeringen omdat er na rato van betaling wordt uitgekeerd. Dus het fondsje groeit doordat er meer betalers zijn. In de klassieke economie heet zoiets in feite een Ponzi-scheme omdat er van de inkomsten uitbetaald wordt. Het verschil met een Ponzi scheme is dat er meer inkomsten zijn dan uitbetalingen en dat die inkomsten ook redelijk vast zijn en blijven stijgen omdat er generatie op generatie meer mensen bijkomen en de jeugd altijd de oudere generatie in aantal overtreft. Maar nu de realiteit van vandaag:

    Het aantal geboorten in Nederland ligt op 1.7 a 1.8 (en dat ondanks de grote gezinnen van de buitenlanders Geert :-)) en dat is dus onder het vervangingspercentage. Kortom op termijn zal de Nederlandsche bevolking niet meer groeien maar afnemen. Daar komt nog bij dat nu een aanzienlijk deel van de bevolkingsgroei in Nederland niet gerealiseerd wordt door erbij komende schijtbroekjes maar door niet doodgaande schijtbroekjes. Want als je maar lang genoeg niet doodgaat blijf je ook deel van de totale bevolking van dit land.

    Maar goed de omslag komt zeer zeker en dan heb je als pensioenfonds een probleem. Dan wordt de groep betalenden steeds kleiner en de groep ontvangenden navanhand groter. Dus dan moet je iets. Dat iets was dat wij (die onschuldig deel uitmaken van de kleine groep betalers) nu betalen voor een midden pensioen, terwijl onze ouder hun 120 m2 luxe appartementen betalen vanuit een eindpensioen. Dat zij zelf hun pensioen inmiddels ontvangen als aanvulling op hun AOW i.p.v. als vervanging voor hun AOW en dat we nu allemaal worden geconfronteerd met vragen als “wilt u uw pensioengeld risicodragend of conservatief beleggen” en straks ons pensioen niet meer is dan woekerpolis.

    Ook betekent dat, dat pensioenfondsen in toenemende mate afhankelijk worden van het succes van hun beleggingen omdat ze niet alleen de inflatie maar ook het uitval van betalingen door werkenden moeten opvangen en dat is nog niet zo eenvoudig in een constant dalende markt doordat het westers door goedkope energie gedreven globale economische model op zijn laatste pootjes (b)lijkt te lopen.

    Oplossingen voor het dilemma:

    1) Verhogen van de pensioenbijdrage voor de werkende maar dat leidt dan tot onmiddellijke consumptie uitval en dat is ongewenst een markteconomie die op consumptie draait

    2) Verhogen van de pensioenleeftijd voor de werkende maar dat is in principe niet in overeenstemming te brengen met de ervaring van zowel het bedrijfsleven als de werknemers, die nog bereidt nog in staat zijn werk te bieden aan een vergrijzende workforce nog deze te accepteren, zeker in een economisch systeem waar verandermanagers en technologische veranderingen de orde van de dag bepalen. Ik heb twee managers (van een groot Nederlands bedrijf) in de trein al eens horen fulmineren tegen de leeftijdsopbouw van de workforce van dat bedrijf en termen als “Lozen van ouderen” werden daarbij niet geschuwd. Feit is dat slechts een klein deel van alle ouderen nu “heel” de pensioengerechtigde leeftijd haalt.

    3) Het laten verarmen van ouderen nu en in eeuwigheid amen. Als de inkomsten van de pensioenfondsen kleiner worden en de aantallen pensioengerechtigden blijven stijgen moet worden gedacht aan een regeling waarbij het pensioen na verloop van tijd wordt ingedikt tot AOW en als dat niet genoeg is tot nog minder. Net als bij de WW en bij de WIA gelden nu ook al gebeurt (en ja daar heb je als werkende ook voor betaald dus dat argument wil ik nu even niet horen). WW krijg je een paar maanden en WIA geloof ik 5 jaar (de laatste keer dat ik dat nakeek was dat nog zo) en dan zak je op bijstandsniveau. Pensioen zou je ook 10 jaar kunnen uitkeren en dan uitgaan van een getrapt pensioen om die 10 jaar verder uit te smeren. Daarna is het curtains baby en volgt het opeten van het eigen vermogen en daarna de bijstand.

    Persoonlijk geloof ik dat 1 en 2 slechts tijdelijke danwel schijnoplossingen zijn en 3 de beste kans maakt om het pensioen probleem daadwerkelijk aan te pakken. Ik bereid me dan ook al geestelijk voor op een overlijden in een slaapzaal met om me heen 50 oude mannetjes die ook zo snel mogelijk hopen te overlijden.

    Groeten, Ed

  2. kevingeld@hotmail.com

    je heb hier echt een heel goed punt en ik ben het ook echt eens met een aantal punten bedant voor deze info

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s