Rusland is opnieuw een supermacht geworden

In de jaren 90 van de vorige eeuw viel de Sovjet-Unie uit elkaar. Dmitry Orlov zag hoe dat proces verliep via een financiële ineenstorting, een economische ineenstorting en een politieke ineenstorting. Hij schreef er een leerzaam boek over.

In de 21ste eeuw herrijst Rusland uit de as van de Sovjet-Unie. Veel overbodige instellingen en inproduktieve bedrijven zijn verdwenen. Het land verspilt geen energie en grondstoffen meer aan buitenlandse militaire avonturen: het leger heeft zich teruggetrokken uit Oost-Europa en Afghanistan.
Wat overblijft is een gigantisch land met enorm veel landbouwgrond en waardevolle bodemschatten.

De economische en monetaire situatie van Rusland is rooskleurig te noemen in vergelijking met veel Europese landen of de VS.
Rusland heeft een overschot op de betalingsbalans van 3,4% en de totale staatsschuld bedraagt slechts 12% van het BBP.(Voor Italië is dat 120%)
Verder valt op dat de levensverwachting in Rusland is gedaald tot 66 jaar. Dat betekent dat er relatief weinig kosten zijn aan oudedagvoorzieningen en gezondheidszorg.

Rusland heeft gigantische voorraden aardgas en aardolie. Er wordt nog zoveel conventioneel aardgas geproduceerd dat er grote hoeveelheden worden afgefakkeld. Bovendien wordt veel aardgas gebruikt om slecht geïsoleerde gebouwen in Siberië warm te houden. In de World Energy Outlook van 2011 besteedt het IEA erg veel aandacht aan de verspilling van fossiele brandstoffen in Rusland. Op de lange termijn is de Russische levensstijl onhoudbaar. Het IEA ziet Rusland als belangrijk energie-leverancier en dringt aan op grote investeringen.

Rusland wedijvert met Saoedi-Arabië om de titel grootste olieproducent ter wereld. De afgelopen jaren produceert Rusland bijna 10 miljoen aardolie vaten per dag.

En het binnenlands verbruik van Rusland blijft steken onder 3 miljoen vaten per dag. De netto-export van bijna 7 miljoen vaten olie per dag levert de Russen per jaar meer dan $200 miljard op.

Saoedi-Arabië produceert weliswaar iets meer dan 10 miljoen vaten per dag, maar het Saoedisch binnenlands verbruik van olie stijgt snel en zal de komende jaren groter worden dan het Russisch binnenlands verbruik.

De Russische aardolie gaat grotendeels naar Europa en China. Rusland levert 31% van alle aardolie die de Europese Unie verbruikt. Rusland levert trouwens ook 24% van de steenkool en meer dan 30% van het aardgas dat de Europese Unie nodig heeft.
Europa is compleet afhankelijk en verslaafd aan de Russische fossiele brandstoffen.

Kijk hoe Europese regeringsleiders kruiperig komen opdraven om de nieuwe Nordstream-gaspijpleiding in gebruik te nemen.

Rusland exporteert jaarlijks 170 miljard kubieke meter aardgas. Bij de huidige marktprijs van $430 per 1000 kuub bedragen de Russische gasopbrengsten ruim $70 miljard.
En daarbij komt ook nog eens de export van steenkool, metalen en graan (een kwart van de Russische produktie).

Rusland is een economische supermacht aan het worden met grote grondstofvoorraden, lage lonen en sociale lasten, een flexibele arbeidsmarkt en zonder grote staatsschuld.

Advertenties

8 gedachten over “Rusland is opnieuw een supermacht geworden

  1. Frank Hemmes

    German Roding heeft inderdaad gelijk. Rusland staat op de rand van een demografische nachtmerrie. Om dat erger te maken, is het ook nog zo dat jonge, hoogopgeleide mensen, uit het land wegtrekken naar oorden met een beter toekomstperspectief.

    Het is nog steeds bizar bureaucratisch, angstaanjagend corrupt en eigenlijk best wel arm.

    Bovendien is het de vraag hoe sterk zo’n economie gebouwd op olie is. Toen tijdens de crisis de olieprijzen daalden, was dat best wel even vervelend voor de Russen.

    Overigens ben ik het met je eens dat het niet bijzonder handig is dat wij ons in Europa vrijwillig aan Rusland aan het uitleveren zijn door ons volkomen van hun energie afhankelijk te maken. Dan toch liever windmolens.

    1. Hans Verbeek

      Het is nog maar de vraag of in de komende recessie de olieprijs weer gaat dalen. Als de olie-export terugloopt mist Rusland de buitenlandse valuta. Maar de buitenlandse valuta (dollar en euro) verliezen snel hun waarde. Misschien hebben de Russen er meer aan om olie te bewaren voor de komende decennia, dan op korte termijn rijkdom na te jagen. Grondstoffen in de grond worden ook meer waard: https://cassandraclub.wordpress.com/2011/03/25/grondstoffen-in-de-grond-worden-ook-duurder/

  2. paradox

    Cassandraclub, leuk stukje!

    De bevolking van Rusland is, zoals de meesten wel zullen weten, sinds 1992 inderdaad heel sterk aan het teruglopen.
    Naar mijn idee is het heel lastig in te schatten in welke mate laatstgenoemde (demografische factor) de economische ontwikkelingen binnen Rusland negatief gaat beinvloeden.
    Als Rusland haar economie in de nabije toekomst beter weet te organiseren (bijvoorbeeld meer investeringen van buitenaf toelaten), dan zou de potentieel economisch positieve effecten van de aanwezige grote hoeveelheden aan fossiele brandstoffen, [waarvan ‘heel belangrijk’ een groot deel nog relatief makkelijk winbaar is, alhoewel de makkelijk winbare oliereserves in West Siberie al flink opgebruikt zijn!], de negatieve effecten van de demografische ontwikkeling te niet kunnen doen. In Rusland valt er op veel terreinen nog makkelijk flink wat winst te behalen. Het is natuurlijk afwachten hoe een en ander gaat uitpakken.
    Maar al met al (o.a. te dun bevolkt en omringt door naar energie en grondstoffen snakkende machtige volrijke naties) hangt ook naar mijn idee de demografische factor als een zwaard van Damocles boven moedertje Rusland.

    Onderstaand nog wat cijfers over de Russische demografische ontwikkelingen:
    Volgens de gegevens in onderstaande link bevatte de Russische bevolking in 1992 nog ongeveer 148,4 miljoen zielen. Anno 2011 zijn dat er nog ongeveer 138,7 miljoen.
    http://www.census.gov/population/international/data/idb/country.php

    Het Russiche vruchtbaarheidscijfer is de laatste jaren weer wat gestegen, maar aangezien het aantal vrouwen in de vruchtbare leeftijd de komende tien jaar sterk zal afnemen, zal een eventueel nog wat verder oplopend vruchtbaarheidscijfer de sterke afname van het aantal vrouwen in de vruchtbare leeftijd niet kunnen compenseren. Daardoor zal naar verwachting de komende tien jaar in Rusland nog minder kinderen geboren worden dan de laatste tien jaar het geval was.
    Anno 2011 wonen er ongeveer 11,5 miljoen vrouwen in Rusland in de leeftijdscategorie van 20 tot en met 29 jaar. In de leeftijdscategorie van 10 t/m 19 jaar bedraag het aantal vrouwen slechts ongeveer 6,5 miljoen. Dat is ruim 1/3 deel minder (dan in de eerder genoemde leeftijdscategorie)!
    http://www.census.gov/population/international/data/idb/country.php

  3. paradox

    Wat betreft windmolens en zonnepanelen (en overige alternatieve energie toepassingen):
    Ik vrees dat we veels te laat begonnen zijn om ons minder afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen. Ik weet dat er een heleboel werkbare zeer geavanceerde technologie aanwezig is (zowel in kader van fossiele brandstoffen als bij overige ‘alternatieve’ energie opwekking), maar dat het zelfs onder een scenario van alles op alles zetten het nog vele tientallen jaren gaat duren (als het uberhaupt gaat lukken) eer het aandeel van die alternatieven voldoende ‘opgeschaald’ (en betaalbaar) zal zijn om met beduidend minder fossiele brandstoffen de wereldeconomie van voldoende energie te kunnen voorzien. Dat de opschaling van alternatieven momenteel nog veel te langzaam verloopt om de terugval in vooral betaalbare, makkelijk winbare energie te compenseren.
    Daardoor zal het energietekort (energie gat) naar mijn idee de komende jaren versneld toenemen en zeker ook in het nog steeds relatief rijke West Europa meer en meer voelbaar worden.

    Onze huidige levensstijl is m.i. in het geding. We kunnen een en ander nog wel een stuk efficienter doen, maar er zijn naar mijn idee grenzen aan efficientie. We zullen er niet aan gaan ontsnappen met minder (grote, dure, luxe) spulletjes genoegen te nemen. Binnen de huidige financieel economische context kan laatst genoemde wel eens dodelijk zijn. Ons financieel/economisch systeem (o.a. heel veel banen) is (zijn) naar mijn opvattng voor een groot deel gebaseerd op en afhankelijk van verspilling.
    Wanneer de verspilling in korte tijd flink verminderd, waardoor er veel van verspilling afhankelijke banen overbodig worden, zal ons op schuld gebaseerde en van groei afhankelijk financieel/economisch systeem extra zware klappen te verduren krijgen.
    En naar mijn idee kunnen alle weg vallende banen niet allemaal gecompenseerd worden door meer banen (met voldoende koopkracht!) in de energiesector.

    Er zijn op internet ten aanzien van alternatieve energie opwekking heel veel ‘optimistisch klinkende’ artikelen te vinden die naar mijn bescheiden mening vooral vanuit commercieel oogpunt slecht het halve verhaal vertellen.
    Er is ook informatie te vinden die naar mijn idee wat kritischer (realistischer) ‘kijkt’ naar ‘het gemak’ waarmee alternatieven (van algen tot geothermische energie) op grote schaal toegepast kunnen worden. Laatstgenoemde wil niet zeggen dat ik er tegen ben. Integendeel! Ik ben alleen wat pessimistischer over de haalbaarheid, dat we niet gaan ontsnappen om onze levensstijl noodgedwongen ‘te moeten’ aan passen.

    Op laboratorium niveau (kleine schaal) is er (technisch) heel veel mogelijk, maar om deze alternatieven binnen no time op grote schaal toe te passen is een ander verhaal. Bij het opschalen komen er allerlei bottlenecks om de hoek kijken, onder andere relatief schaarse noodzakelijke grondstoffen, die geen rol spelen op laboratorium niveau.

    Ongeveer 87% van het huidige wereldwijde energieverbruik komt nog steeds op conto van fossiele brandstoffen (aardolie, aardgas, steenkool), waarvan olie de allerbelangrijkste is. Mede omdat de transportsector nog voor ruim 90% op uit olie gemaakte brandstoffen draait, staat ons al op korte termijn een steeds groter wordende uitdaging te wachten.
    Uit mijn hoofd bestaat de overige 13% voor ongeveer 5 procent uit kernenergie (elektriciteit), 7% uit energie opgewekt via waterkrachtcentrales (elektriciteit) en amper 1% komt op conto van overige alternatieven (windenergie, zonne-energie, geothermische energie, getijdenenergie..).

    Het aandeel van elektriciteit in het wereldwijd energieverbruik bedraagt heden ten dage ongeveer 17%. Een groot deel van de alternatieve energievoorziening betreft energieopwekking in de vorm van elektriciteit.
    Indien men de samenleving sterk onafhankelijk van fossiele brandstoffen wil maken, kan men er voor kiezen om de samenleving zoveel mogelijk te elektrificeren, inclusief de transportsector.
    Maar naar mijn idee is laatstgenoemde een weg van zeer lange adem waarbij een zeer breed gedragen gecoordineerde inspanning vereist is (neuzen allemaal dezelfde kant op wijzen), als het uberhaupt al mogelijk zou zijn. Om maar wat te noemen…een waterstof economie is nog heel ver weg.

  4. Pingback: Europa valt (deel 3/…) « € Fininfo-be €

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s