Zal de wereldbevolking gaan krimpen?

(foto: PJvandaele via FlickrCC)

In 2012 bereikte de wereldbevolking een nieuwe mijlpaal: er zijn nu meer dan 7 miljard mensen op Aarde. De 7 miljardste mens werd in maart geboren volgens schattingen van het Amerikaanse Census Bureau.
Maar de wereldbevolking is het afgelopen decennium wat langzamer gaan groeien. De toename van 6 naar 7 miljard mensen kostte 13 jaar. En dat is langer dan de 12 jaar die het kostte om van 5 naar 6 miljard mensen te gaan.
Of anders gezegd tussen 1987 en 1999 groeide de wereldbevolking met 20%. Tussen 1999 en 2012 bedroeg de groei 16,7%. De groei neemt af en volgens deskundigen zal de groei blijven dalen. Men verwacht zelfs dat de groei binnen een mensenleven zal stoppen.

En daarna zal de wereldbevolking gaan krimpen…

In de VS klinkt deze stelling ongeloofwaardig. We horen juist heel vaak dat de bevolking zal blijven groeien en die groei een bedreiging vormt voor de natuur. Maar in de rest van de Westerse wereld is bevolkingsafname geen ongehoord concept. Daar is het geboortecijfer al lang gedaald tot onder de 2,1 geboorten per vrouw, het minimum dat nodig is voor bevolkingsevenwicht. In Duitsland staat het geboortecijfer op 1,36 en dat is zelfs lager dan Spanje (1,48) en Italië (1,4). Als deze trend doorzet zal de Europese bevolking dalen van 460 miljoen naar 350 miljoen aan het eind van de eeuw. Dat valt nog mee als je naar de verwachte krimp voor Rusland en China kijkt.
In Duitsland spreekt men al van de Schrumpf-Gesellschaft, de krimpende samenleving.

Amerikaanse media negeren het onderwerp bevolkingskrimp, omdat het in de VS nog niet aan de orde is. In de VS blijft de bevolking op peil door immigratie. De aantallen immigranten zijn niet erg hoog, maar de immigranten krijgen over het algemeen meer kinderen dan autochtone Amerikanen.
Maar dit verschil blijkt af te nemen. In 2007 werden er bij migranten 102 kinderen geboren per 1000 vrouwen. In 2012 was dat nog maar 87 per 1000 vrouwen. Het totale geboortecijfer in de VS is 64 per 1000 vrouwen.

De landen waar de immigranten vandaan komen, kampen ook met dalende geboortecijfers. In Mexico daalde het vruchtbaarheidscijfer van 7,3 in 1960 naar 2,4 per vrouw in 2009. In India daalde de vruchtbaarheid van 6 geboorten per vrouw naar 2,5 en in Brazilië van 6,1 naar 1,9. Zelfs in de Sahel in Afrika, waar de vruchtbaarheid nu nog staat op 4,66, verwacht men een daling tot onder de vervangingslimiet (2,1) rond 2070.

Waarom gebeurt dit?
Wetenschappers, die populatiedynamica bestuderen wijzen op een verschijnsel genaamd “demografische transitie”.

Professor Warren Sanderson, econoom aan de Stony Brook University, legt uit: “Honderdduizend jaar moesten de geboortecijfers hoog zijn om hongersnood en epidemieën te overleven. Maar in Europa en de VS de sterftecijfers gingen dalen dankzij welvaart en technologie. Na verloop van tijd daalde ook de geboortecijfers en vlakte de bevolkingsgroei af. Deze trend zie je nu ook optreden in opkomende economieën. Demografische transitie is de overstap van hoog sterftecijfer en hoog geboortecijfer, naar laag sterfte- en geboortecijfer.”
In bijna de helft van de wereld is deze transitie al voltooid.

Als de gehele wereld terugvalt naar het geboortecijfer van Duitsland, dan ziet de toekomst er heel anders uit dan we tot nu toe dachten. Onderzoekers van het Oostenrijks Instituut voor Applied Systems Analysis berekenen dat de wereldbevolking rond 2070 een maximum zal bereiken van 9 miljard mensen. Dat betekent dat het opraken van grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen langzamer zal verlopen en misschien wel opgelost kan worden. Maar aan de andere kant dreigt de grijze golf: een klein aantal werkenden zal de pensionering en verzorging voor een grote groep bejaarden moeten bekostigen. In Japan zorgt dit probleem nu al voor stagnatie van de economie.

Het klinkt schokkend, maar als de vruchtbaarheid voor de hele wereldbevolking afneemt tot het Europese gemiddelde van 1,5 geboorten per vrouw, dan zijn er in het jaar 2200 nog maar 3,5 miljard mensen over. En in het jaar 23000 zijn er nog maar 1 miljard mensen over.

(Bron: About that overpopulation problem – Jeff Wise, Slate.com: Future Tense

Advertenties

3 gedachten over “Zal de wereldbevolking gaan krimpen?

  1. John Jorna

    In je blog gebruik je de termen vruchtbaarheid en geboortecijfer door elkaar. Het geboortecijfer is het gemiddeld aantal levendgeborenen per 1000 inwoners per jaar. Een laag geboortecijfer zit onder de 10 promille. De vruchtbaarhweid is het gemiddeld aantal kinderen, dat een vrouw ter wereld brengt. Bij 2,1 blijft de bevolking gelijk. Erboven groeit de bevolking; eronder krimpt de bevolking. Dan moet die vruchtbaarheid wel vele jaren onder de 2,1 zitten. In Nederland ligt die vruchtbaarheid al zo’n 40 jaar onder de 2,1, maar omdat tegenover weinig geboorten nog minder sterfgevallen zijn, namelijk door relatief weinig ouderen, groeit de bevolking nog steeds. Er is nog geen sterfteoverschot. In publicaties wordt ook de term netto vervangingsfactor gebruikt. Is die onder de één dan krimpt de bevolking.

  2. Merel

    ‘Het klinkt schokkend dat de wereldbevolking afneemt’. Ik vind het persoonlijk schokkend dat we naar 9 miljard mensen zullen gaan, dus dat het nog verder zal toenemen.
    Ik denk niet dat het heel erg is als er in de toekomst wat minder mensen op aarde rondlopen. Liever 1 miljard mensen die allemaal kans hebben op een fatsoenlijk bestaan dan 9 miljard mensen waarvan de helft leeft in barre omstandigheden. Ik denk dat het voor de dieren en planten op deze aarde ook een stuk beter zal zijn als er wat minder mensen zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s