Omarm de Grenzen aan de Groei en denk realistisch

Doemdenken doe ik niet uit fatalisme of omdat ik de moed opgegegven heb. Doemdenken doe ik om mezelf te bevrijden van alle onrealistische voorspellingen en futuristische visioenen die in onze cultuur naar voren geschoven worden.

eindigheid

Als ik in de afgelopen jaren tegen vrienden of familie begon te vertellen over de Grenzen-aan-de-Groei en de eindigheid van fossiele brandstoffen kreeg ik al snel te horen dat ik veel te somber was en teveel naar complottheorieën had geluisterd. Het maakte niet uit of ik een lange aanloop nam of heel voorzichtig formuleerde. Altijd kreeg ik het stempel doemdenker opgeplakt en werd ik verder niet serieus meer genomen.

Doemdenken is voor mij de eerste stap om realistisch naar de toekomst te kunnen kijken. Door doemdenken kun je alle rooskleurige voorspellingen van politici en bedrijfsleven loslaten. Verhalen over kolonies op de maan en reizen naar Mars klinken onrealistisch en belemmeren het zoeken naar echte duurzame oplossingen.
Laat de oude toekomst even links liggen en probeer je eens voor te stellen dat de Grenzen aan de Groei echt bestaan, dat de Club van Rome het bij het rechte eind heeft.
Het is een gedachte-oefening en als het je niet bevalt, kun je elk moment weer stoppen met doemdenken.

Aardgas en bezuinigen
Het Nederlandse aardgas zal hoe dan ook opraken. Over 10 jaar zal de produktie nog net groot genoeg zijn voor het binnenlands Nederlands verbruik: door de dalende aardgasinkomsten zal de regering moeten bezuinigen op de uitgaven.
De overheid ziet de belastinginkomsten nu al teruglopen doordat er meer mensen werkeloos worden en geen inkomstenbelasting meer betalen. Andere effecten van de recessie (dalende koopkracht, minder benzineverkoop, dalende huizenprijzen) doen de staatskas geen goed. De Nederlandse regering zal de uitgaven hoe dan ook moeten terugschroeven, er moet hoe dan ook bezuinigd worden.

Als politici besluiten om bezuinigingen dit jaar uit te stellen, dan zal er over een paar jaar dubbel gesneden moeten worden. Als we inzien dat de overheidsinkomsten alleen maar verder zullen dalen (het aardgas raakt op), dan zien we ook in dat uitstel bezuinigingen niet overbodig zal maken. Hoe langer we dralen, hoe groter de bezuinigingsschokgolf waarmee de kiezers geconfronteerd zullen worden.

Aardgas en schaliegas
Zolang we geloven dat er enorm veel schaliegas is en dat de Russische gasvelden (anders dan de Nederlandse) onuitputtelijk zijn, denken we niet na over duurzame oplossingen voor na 2040.
Alleen als je accepteert dat het Nederlandse aardgas al bijna op is, kun je constructief nadenken over de toekomst van Nederland. Het Groningse aardgas raakt hoe dan ook op. Met schaliegas kan Nederland voor hooguit 10 jaar het aardgastijdperk oprekken. Daarna zullen we onze elektriciteit echt op een andere manier (steenkool, wind, biomassa) moeten opwekken. En moeten we een andere brandstof vinden voor verwarming en koken.

Woonwerkverkeer
Als je denkt dat er steeds meer snelwegen en hogesnelheidstreinen bij zullen komen. En dat auto’s steeds zuiniger zullen worden en op zonne-energie zullen gaan rijden. Dan pieker je er niet over om dichter bij je werk te gaan wonen..
Maar wanneer je accepteert dat aardolie zal opraken en we nooit alle auto’s op biobrandstof kunnen laten rijden, dan wordt het opeens dringende noodzaak om je woonwerk-kilometers omlaag te brengen.

De mythen van de oneindige groei en de vindingrijkheid van de mens vertroebelen en beperken ons denkvermogen. De mensheid is pas 200.000 jaar op Aarde. Als we daar 300.000 jaar van willen maken moeten we alle opties bekijken. Accepteer de Grenzen aan de Groei en de doemscenario’s van de Club van Rome en probeer eens buiten de vaste kaders te denken.

Robert Jensen schreef op Alternet een goed verhaal met dezelfde strekking:
We Have to Embrace Apocalypse If We’re Going to Get Serious About Sticking Around on This Planet

Advertenties

5 gedachten over “Omarm de Grenzen aan de Groei en denk realistisch

  1. NevenA

    Als ik in de afgelopen jaren tegen vrienden of familie begon te vertellen over de Grenzen-aan-de-Groei en de eindigheid van fossiele brandstoffen kreeg ik al snel te horen dat ik veel te somber was en teveel naar complottheorieën had geluisterd. Het maakte niet uit of ik een lange aanloop nam of heel voorzichtig formuleerde. Altijd kreeg ik het stempel doemdenker opgeplakt en werd ik verder niet serieus meer genomen.

    Dat was een van de dingen waarom ik uit Nederland verhuisd ben. Niemand was geïnteresseerd in dergelijke gesprekken. En nog steeds niet. Kennelijk gaat het allemaal nog goed genoeg. En anders is het de schuld van de bankiers/politici/buitenlanders/milieubeweging/whatever.

    Ik ben verder niet depressief van al het doemdenken. Integendeel, nu ik het allemaal een plaats heb kunnen geven en actief bezig ben m’n eigen verantwoordelijkheid te nemen (wat in Nederland onmogelijk was), voel ik me beter dan 5 jaar terug. Maar ik was laatst een week in Nederland, en daar ben ik niet vrolijker van geworden.

      1. NevenA

        Gek genoeg, nu ik heel dicht ben bij datgene waar ik al jaren naar streef (hier in Oostenrijk), voel ik me een beetje verdrietig dat ik er zoveel voor op heb moeten geven op sociaal vlak. Maar ja, het ging /gaat niet anders.

        Als we de boel een beetje op orde hebben hier, ben ik wel van plan door te gaan. Maar wie de talk wil talken, moet natuurlijk eerst die walk walken. Theorie en praktijk. 😉

  2. Hans

    Jaren terug zag ik de drie films van The Matrix(1999, 2003), ze vormen een geheel. Ik vond(en vind)dat een steengoede film. http://www.moviemeter.nl/film/176

    Waarom? die film zette me erg aan het denken, in de trant van: stel nu eens dat alles wat wij nu als “normaal” ervaren, net als in de film een soort van projectie is, “onze” werkelijkheid. Als ik nu in Tanzania geboren was, zou die werkelijkheid er voor mij heel anders uit hebben gezien. Nu klinkt dat logisch, immers als ik een zoon was geweest van een oliesjeik, had ik het materialistisch gezien nog beter gehad. Die kans is echter maar (zeer)zeer klein, laten we wel wezen, het feit dat ik al in zo’n rijk land als Nederland mag rondlopen, is al een wonder op zich.

    Wat ik eigenlijk wil zeggen is, waarom ervaren wij al dat materialistische als zo gewoon ?. Is dat wel zo? Waarom staan wij er(hoogst) zelden bij stil, dat dat uniek is in de menselijke geschiedenis, of anders gezegd: hebben we gewoon het ongelofelijke geluk, dat wij in honderden(misschien wel duizenden) jaren, net in deze tijd geboren zijn? En dat alles wat de tv/ i-pad/ smart Phone, ons presenteert een zeer(zeer) tijdelijke projectie is?

    Net als de film: The Matrix.

    1. Hans Verbeek

      Hans, ik kreeg eenzelfde gedachte toen ik Richard Dawkins hoorde zeggen:
      “Matter flows from place to place and momentarily comes together to be you”

      Een groep eeuwenoude atomen is tijdelijk bij elkaar gekomen om jou te zijn. We zijn hier maar even en we lenen de atomen (onze bouwstenen) van het eeuwenoude heelal.
      Die gedachte zit meestal ergens in mijn achterhoofd, maar belemmert me niet om er elke dag weer het beste van te maken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s