Gevolgen van de lage olieprijs op een rijtje

Op haar blog ‘Our Finite World’ zet Gail Tverberg de gevolgen van de lage olieprijs op een rijtje. Hieronder een korte Nederlandse samenvatting van dat uitgebreide overzicht.

1. Als olie te goedkoop wordt, dan blijft het gewoon in de grond.
Als de klanten meer willen betalen voor olie, dan zullen de leveranciers ook de moeilijk winbare olie proberen te gaan exploiteren. Maar wanneer de klanten voor de olie zo weinig betalen, dat de producenten niet eens de gemaakte kosten terugverdienen, dan zal de producent, op straffe van failissement, minder kosten moeten maken en de olieproduktie omlaag brengen.

2. De lage olieprijs heeft nu al effect op winning van schalie-olie en winning op zee.
Volgens Reuters lag het aantal verleende boorvergunningen in de VS in november 40% lager dan in oktober. Oliemaatschappij Shell gaat produktieplatforms in de Noordzee sluiten en afbreken, omdat de kosten hoger zijn dan de baten.
Transocean, dat de grootste vloot aan diepzee-boorplatform bezit, moet flink in de kosten snijden.

3. Krimp van de Amerikaanse schalie-industrie leidt tot hogere werkeloosheid
Sinds eind 2007 zijn er in de staten waar schaliegas en schalie-olie gewonnen wordt 1,36 miljoen banen bijgekomen zijn. In de overige staten gingen 242 duizend banen verloren.

4. De lage olieprijs leidt tot failissementen en afschrijven van schulden. Dit kan grote gevolgen hebben voor de wereldwijde kredietverlening.
In de VS bestaat 16% van de hoogrendements-leningen uit kredieten aan de olie- en gaswinning. Als de bedrijven die leningen niet kunnen terugbetalen moeten de financiers die leningen afschrijven. Om hun kapitaalbuffers weer op peil te brengen zullen ze minder krediet gaan verlenen. Dit gebeurde in ook 2008 en 2009, toen bleek dat er grote hoeveelheden Amerikaanse hypotheken niet afgelost zouden worden. De financiële wereld is nog altijd aan het herstellen van die crisis.
Failissementen in de olie- en gaswinning kunnen leiden tot een nieuwe kredietcrisis.

5. Lage olieprijs brengt olieproducerende landen in financiële problemen.
De lage olieprijs aan het eind van de jaren ’80 heeft waarschijnlijk bijgedragen aan het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. De huidige lage olieprijs kan landen als Nigeria en Venezuela in financiële problemen brengen. En ook in Rusland zal de lage olieprijs gevolgen hebben voor het BNP en de economie.

6. Het positieve effect van een lage olieprijs op de economie is waarschijnlijk kleinre dan het negatieve effect van een hoge olieprijs.
Veel regeringen gebruiken de lage olieprijs (en de lage benzineprijs) om subsidies af te schaffen of belastingen te verhogen. Dat gebeurde in Maleisië en in China. Ook in Nederland zal de benzine-accijns volgend jaar verhoogd worden.

7. De lage olieprijs voorkomt dat de VS aardolie en aardgas gaan exporteren
De afgelopen jaren werd er veel gespeculeerd over eventuele energie-onafhankelijkheid van de VS en zelfs over de Amerikaanse export van aardolie of LNG. Het overschot op de wereldmarkt zal dat voorkomen. De VS zullen voorlopig een tekort op de handelsbalans houden.

8. De lage olieprijs remt de groei van duurzame energieopwekking.
Door een lage prijs van fossiele brandstoffen kunnen duurzame energiebronnen niet concurreren met fossiele brandstoffen.

9. De dalende olieprijs kan leiden tot deflatie en daardoor wordt het moeilijker om schulden terug te betalen.
Spreekt voor zich. Als prijzen en lonen dalen, dan wordt het moeilijker om leningen en rente terug te betalen. Inflatie, stijgende prijzen en lonen maken het makkelijker om leningen terug te betalen.

10. De dalende olieprijs duidt op het bereiken van de maximale, mondiale schuldenlast.
Er zit een natuurlijke grens aan de hoeveelheid schulden die een bedrijf of een land op zich kan nemen. De markt zal alleen geld lenen als er een gerede verwachting bestaat dat de lening terugbetaald zal worden. Deze grens bestaat ook op voor de totale mondiale schuldenlast, de som van alle individuele schulden.
De lage rente, die centrale banken van de OECD rekenen, duidt er ook al op dat de wereld niet nog meer schulden wil aan gaan. Regeringen en bedrijven zouden tegen deze lage rente enorm veel kapitaal kunnen lenen. Maar in de praktijk is er nauwelijks vraag naar krediet. Alleen de oliemaatschappijen steken zich steeds dieper in de schulden om de moeilijk winbare fossiele brandstoffen te kunnen exploiteren.

Bij punt 4: Lage olieprijzen leiden tot failissementen en afschrijven van schulden
De olie- en gasexploitanten in de VS hebben zich diep in de schulden gestoken om schaliegas en schalie-olie te kunnen winnen. Door de dalende olieprijs is het erg onzeker dat die energie-maatschappijen aan hun verplichtingen zullen voldoen.
Maar net zoals in 2008 bij de hypotheek-crisis, kan de Amerikaanse overheid met hulp van de Federal Reserve besluiten om de schulden van de energiemaatschappijen te nationaliseren vanwege het enorme maatschappelijke belang. De energiesector is, net zoals de hypotheekmarkt, too big to fail.
Hans de Geus van RTLZ, speculeerde afgelopen week ook al over dat scenario.

5 gedachten over “Gevolgen van de lage olieprijs op een rijtje

  1. NevenA

    Ja, bedankt voor de info. Ik heb geen tijd om alles te volgen, dus dit is een mooi overzicht.

    Maar wat veroorzaakt nu die lage olieprijs? Weinig vraag door de crisis? Of, zoals ik ergens gelezen heb, probeert Saudi-Arabië die smerige teerzandolie de nek om te draaien?

    1. Hans Verbeek

      Neven, ik denk dat vraaguitval de oorzaak is van de overproduktie.
      Sinds 2008 worden er veel hervormingen doorgevoerd. Het gevolg is dat heel veel mensen (in Europa en de VS) minder te besteden hebben. Ze rijden minder, ze kopen minder en bouwen veel minder. Het olieverbruik (en het steenkoolvebruik) in Europa en de VS daalt.

      In China en India groeide het olie- en steenkoolverbruik wel na 2008. Maar het laatste jaar is daar de klad in gekomen: de groei in China en India stagneert omdat wij in Europa en de VS minder te besteden hebben.
      Ik denk dat de wereld de komende jaren weer een stapje terug gaat doen, net als in 2008. Misschien volgt dan weer een periode van herstel en hervormingen, tot aan de volgende zeepbel.
      Gail Tverberg denkt dat het na 2015 heel snel bergafwaarts zal gaan.
      Gail's visie

      Ik denk dat we nog iets langer hebben: tot 2017 of 2020…
      De CO2-concentratie in de atmosfeer zal nog wel decennia verhoogd blijven.

  2. Vrijbuiter

    De olie prijs daalt in dollars, maar de dollar is stijgende ten opzichte van de meeste valuta’s, inclusief de euro. Dus de olieprijs stijging in lokale valuta is minder dramatisch dan in dollars.
    Markten verwachten dat dollar blijft stijgen, omdat de alleen de Amerikaanse economie een stijgende lijn laat zien. Misschien nemen de olie handelaren al een voorschot op deze stijging.

  3. Pingback: Hans de geus over goedkopere olieprijzen en een verhaal over betaalbare olie | Paradoxnl's Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s