De zorgwekkende energiehonger van de wetenschap

Isaac Newton en Leonardo da Vinci deden grote wetenschappelijke ontdekkingen zonder dure apparaten, in een tijd dat er nog geen elektriciteit was. Ook Lineaus, Darwin en Keppler bedreven wetenschap zonder aardolie en zonder computers.
Tegenwoordig gebruiken wetenschappers enorme hoeveelheden energie en grondstoffen. Dat zou ik prima vinden als de ontdekkingen van de laatste decennia ook net zo belangrijk waren als het werk van Newton, da Vinci en Darwin. Maar dat valt een beetje tegen.

Bij CERN in Zwitserland staat het grootste wetenschappelijk instrument dat ooit door mensenhanden is gebouwd: de Large Hadron Collider. Het energieverbruik van dit instrument is 120 MegaWatt, vergelijkbaar met het totale energieverruik van alle huishoudens in het kanton van Geneve. Het duurde 10 jaar om de deeltjesversneller met een omtrek van 27 kilometer te bouwen. De energie, die nodig was bij de bouw, is waarschijnlijk een veelvoud van de 800 duizend MWh, die de Large Hadron Collider in een jaar gebruikt. De magneten van de deeltjesversneller worden gekoeld met vloeibaar helium. De winning van dat helium kostte enorm veel energie. De bouw van de Large Hadron Collider was alleen mogelijk dankzij de makkelijk winbare fossiele brandstoffen.

De Hubble Space Telescope is ook een prachtig wetenschappelijk instrument. Het heeft miljoenen vaten aardolie gekost om de telescoop te maken en om hem in een baan om de aarde te krijgen (hij weegt 11 ton). Er zijn al 5 energieverslindende vluchten met de Space Shuttle gemaakt voor onderhoud en reparatie.

Zijn de ontdekkingen en foto’s van de Hubble Space Telescope net zo belangrijk als de ontdekkingen van Isaac Newton en Galileo Galilei? Is de kennis, die we dankzij de Large Hadron Collider vergaren, net zo’n grote stap vooruit als het werk van Bohr en Einstein?
Was het wel de moeite waard om zoveel energie en grondstoffen te steken in zulke grote projecten om nog meer details te ontraffelen?
Newton, Da Vinci, Galilei, Keppler, Darwin en Einstein hebben voor ons de belangrijkste wetenschappelijke vragen beantwoord. We hebben nu een goed beeld van het heelal waarin wij leven en hoe dat leven is ontstaan. Is dat beeld goed genoeg?

Bij NASA ligt al een opvolger van de Hubble Space Telescope op de tekentafel: die wordt vier keer zo groot en voor dat project zal nog meer energie nodig zijn.
Bij CERN denken ze al een nog grotere deeltjesversneller, die nog meer energie verbruikt. Onze kleinkinderen zullen naar de Large Hadron Collider kijken en hem vergelijken met de pyramides in Egypte en de Grote Muur in China. Misschien vragen ze zich af waarom we daar zoveel moeite en energie in gestoken hebben.

7 gedachten over “De zorgwekkende energiehonger van de wetenschap

  1. paradoxnl

    Als ik me goed herinner werd zelfs nog in de jaren 70 van de vorige eeuw in menig ‘wetenschappelijk getint’ tijdschrift het als realistisch ervaren dat al in het begin van de 21-ste eeuw de mensheid op grote schaal de planeet Mars zou koloniseren.
    Meestal werd er in dergelijke artikelen alleen vanuit de technologie geredeneerd. De benodigde (bruikbare) energie werd tussen de regels door als een gegeven beschouwd.
    Zo af en toe werd er tussen neus en lippen door het belang van bruikbare energie vermeld, bijvoorbeeld dat al voor of rond het begin van de 21-ste eeuw commercieel gebruik van kernfusie een feit zou zijn.

    Naar mijn idee is betaalbare bruikbare energie de grootste ‘bottleneck’ om onze huidige (industrieele) samenleving in huidige vorm in stand te houden. Met technologie alleen komt men er niet. Technologie (o.a. het gebruik ervan) staat niet op zichzelf. Het op grote schaal kunnen beschikken over bruikbare en betaalbare energie lijkt me cruciaal.

  2. Hans

    Een tijdje terug las ik op Resource crisis, de site van Ugo Bardi een antwoord op een reactie op een van z’n blog artikelen: Mensen kunnen niet plannen, was zijn kort maar krachtige antwoord.

    Dit lijkt me ook zo’n overduidelijk geval. Welk dier, zou met de wetenschap van peak-oil (en of dat nu binnen 5 of 20 jaar plaats gaat vinden), zo blind richting de afgrond afrennen?
    Ik vind het een afgang voor het menselijk intellect en dan druk ik me voorzichtig uit.

    Bron Wikipedia:
    Lemmingen:

    Deze vaak massale trek spreekt zo tot de verbeelding, dat er allerlei volksverhalen over zijn ontstaan. Zo zou de trek niet te stoppen zijn (het dier zou zelfmoord plegen om plaats te maken voor andere lemmingen), en zelfs geen halt houden voor de zee (waarin de dieren massaal zouden verdrinken) of onneembare obstakels (waarvoor de dieren zelfs spontaan zouden exploderen).

  3. Bert Pijnse van der Aa

    @ Hans,
    Door uw site kwam ik op Cassandra die de toekomst zou kunnen voorspellen, maar dat uiteindelijk niet deed. Op grond daarvan is zij mijn ‘virtuele ” vriendin geworden in het voorspellen van de toekomst en verzamelen we relevante artikelen, zodat we later kunnen vaststellen of en en ander werkelijkheid werd.
    Een ding is wel duidelijk geworden en dat is dat mensen geen negatieve verhalen willen horen en daarom waarschuwingen van wetenschappers die het kunnen weten in de wind slaan en luisteren naar wenkende toekomstperspectieven van bedrijven. De emotie overruled de ratio ( het intellect ) en daarom lopen we net als de lemmingen het ravijn in.

  4. Hans

    @Bert: Ik moet even wat rechtzetten.

    Ik Hans, ben gewoon een volger van(onder andere) de blog Cassandraclub. Deze wordt geschreven door Hans Verbeek, dat ben ik dus niet.

    Ik ben het overigens met de laatste zinnen van jou reactie helemaal eens. Vanmiddag las ik zelfs een stukje in de Telegraaf met dezelfde strekking: mensen kiezen er steeds meer voor de realiteit te ontwijken. Men ervaart een overkill aan informatie waardoor men niet meer weet wat men moet geloven.

    Mensen zijn geneigd de wereld en het (dagelijks)leven te zien in verhaaltjes(met meestal een goede afloop), zonder daarbij acht te slaan op cijfers, die een heel andere waarheid laten zien.

  5. Bert Pijnse van der Aa

    ok @ Hans. Misschien onderscheid tussen Hans V. en Hans maken.
    Reactie op jouw antwoord. Je begint met : “ik las in de krant “.
    Mensen geloven onvoorwaardelijk wat in de media wordt gezegd en geschreven. Bestuurders en beleidsmakers maken daar gebruik van. Gisteravond een documentaire over de euro. Ondanks waarschuwingen gewoon doorgezet en nu zitten ‘we ” op de blaren en huilt de media weer met de nieuwe wolven mee. ( luie Grieken. Grieken werken de meeste uren van de EU ) Die weg, zo voorspellen Cassandra en ik, gaat de zgn. ‘energietransitie’, waar nu de hele wereld achteraan rent als een kip zonder kop, ook volgen. Over een aantal jaar zal blijken wat voor verspillingen er zijn geweest , dat de CO2 uitstoot hoger was dan ooit en dat -alweer- de banken en investeerders er met de buit vandoor zijn en zich een krul lachen op hun miljoenenjacht. Alweer heeft het ‘volk ‘ zich in de maling laten nemen.
    Vandaaruit moet je ook mijn cynische reactie op het artikel van Hans V. begrijpen; het beleid is niet gebaseerd op degelijk rekenwerk van ingenieurs ingenieurs, maar door praatjesmakers.

    Ps. Las net wel dat varifokus de arrogantie van de media wil gaan aanpakken. Ik hoop dat dat wél waar is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s