De nieuwste cijfers van het CPB

Vorige week meldde Hans de Geus van RTL Nieuws, dat de optimistische voorspellingen van het CPB (2% economische groei), gebaseerd zijn een groei van de wereldhandel in 2015. Hans de Geus weer er fijntjes op dat de Wereldhandelsmonitor van het CPB laat zien dat de wereldhandel juist krimpt. Laten we eens kijken naar die Wereldhandelsmonitor van het optimistische CPB.

De wereldhandel is het afgelopen half jaar gekrompen, zoals de onderstaande grafiek laat zien.
Schermafbeelding 2015-08-14 om 15.29.18

De krimp van de wereldhandel wordt o.a. veroorzaakt door een dalende export van goederen uit de eurozone-landen. Ook dat blijkt uit de Wereldhandelsmonitor van het CPB.

Schermafbeelding 2015-08-14 om 16.30.32

In beide grafieken is de relatieve hoeveelheid goederen (het handelsvolume) weergegeven en niet de waarde.

In de korte termijnraming van juni schrijft het CPB dat de wereldhandel dit jaar met 4% zal stijgen. Dat lijkt onwaarschijnlijk.
Verder schrijft het CPB dat de “Concurrentenprijs (goederen en diensten, exclusiefgrond- en brandstoffen” in 2015 met 9,9% zal stijgen. Ook dat is erg onwaarschijnlijk omdat de prijzen in 2013 en 2014 juist gedaald zijn.
Over de eerste maanden van 2015 is de Producentenprijsindex (PPI) voor industriële producten volgens het CBS lager dan over dezelfde periode van 2014.

ctl00_ctl00_MainContent_MainContentDataMaster_ChartView_Graphe1b6519f-b8b1-4090-b65d-e020a06350f2

De voorspelling dat de “Concurrentieprijs voor goederen en diensten” in het jaar 2015 bijna 10% zal stijgen zoals het CPB verwacht.
En tot slot verwacht het CPB dat de olieprijs in 2015 gemiddeld 62 dollar per vat zal bedragen. Over de eerste 7 maanden was de olieprijs lager dan $60 per vat. Alleen in mei en in juni (toen deze korte termijnraming werd gemaakt) stond de olieprijs boven de $60. Voor 2016 verwacht het CPB een olieprijs van $69 per vat. En het CPB verwacht dat de Nederlandse economie in 2016 met 2,1% zal groeien.

Ondertussen rapporteert het CBS dat de economische groei in het tweede kwartaal van 2015 erg tegenviel door de verminderde aardgaswinning en aardgasexport. De Nederlandse economie groeide met 0,6% in het eerste kwartaal en met slechts 0,1% in het tweede kwartaal. Om over heel 2015 op een groei van 2% uit te komen moet er in het tweede half jaar nog een groei optreden van 1,3% (0,65% per kwartaal). Ik ben benieuwd.

11 gedachten over “De nieuwste cijfers van het CPB

  1. Wildebeest (7Penselen)

    Mensen met verstand van economie weet dat de getallen van het CPB weten dat het CPB wel achterhaalde rekenmodellen gebruiken dan wel dat de rekenmodellen en aannames niet kloppen. Ook bij Kees de Kort (BNR) heeft kritiek op dit soort onwaarschijnlijk positieve verhalen. En ook volkomen terecht dat op mainstream economie programma’s hier ook gehakt van wordt gemaakt en onwaarheden worden uitgelicht.
    Maar 90% van de bevolking weet niets tot weinig van de economie en laten zich dit maar aanleunen en verwachten groei, na een periode van zware bezuinigingen. Zowel dat de economie weer gaat groeien als de ideologie van oneindige (groene) economische groei, hetgeen mijn inziens duidelijk sprookjes zijn. Maar over alternatieve economieën en alternatieve sociale en maatschappelijke structuren die ook duurzaam zijn, wat mijn inziens het belangrijkste topic zou moeten zijn hoor ik ze in diezelfde politiek niet of nauwelijks praten.

      1. Wildebeest (7Penselen)

        Dat moge duidelijk zijn. Van de politiek valt ook niets te verwachten. Erger ze zullen initiatieven in de samenleving nog het liefst torpederen, omdat deze de economische groei religie in twijfel trekken. Ik denk dat de echte kracht uit gemeenschappen en gemeenschapsprojecten komen. Maar desondanks wilde ik de nalatigheid van de politiek nogmaals etaleren.

  2. paradoxnl

    Bedankt voor het boeiende artikel Hans!

    Het ziet er op termijn, als ik het bovenstaande artikel mag geloven, dus niet zo best uit voor de wereldeconomie.

    Afgaande op diverse artikelen zijn er duidelijke signalen (bijvoorbeeld devaluatie van de nationale munt) dat de Chinese economie momenteel zacht uitgedrukt niet al te best draait. China wordt wel eens de kartrekker van de wereldeconomie genoemd.

    En om een andere zeer invloedrijke economie aan te halen:
    Volgens een zeer recent artikel op Zerohedge dreigt ook de Amerikaanse economie weer terug in een recessie te geraken:

    http://www.zerohedge.com/news/2015-08-14/three-clear-signs-us-back-recession

    Als het zelfs onder een regiem met extreem lage rente en flinke geld injecties en flink gedaalde brandstofprijzen al niet lukt om de economie een flink groei impuls te geven, wat kan men dan nog uit de kast trekken?
    Naar mijn bescheiden mening is ‘men’ niet meer in staat om met behulp van financieele middelen de werkelijke economie nog aan te zwengelen. Zou er misschien iets over het hoofd gezien worden in de zogenaamde ‘101 economics’ waardoor alle genomen extreme maatregelen te weinig positief resultaat laten zien [in iedergeval meestal onder de economische groei verwachtingen blijven] en uiteindelijk de economische situatie misschien alleen nog maar erger maken?

    En volgens onderstaand artikel wordt bij het ‘berekenen’ van het Bruto Binnenland Product flink aan creatief boekhouden gedaan. Is het BBP een zeer onzuivere afspiegeling van de werkelijke economie van goederen en diensten:

    http://brucewilds.blogspot.nl/2015/05/gdp-number-is-master-illusion.html

    Er wordt volgens allerlei economische analisten ‘flink wat massage’ van allerlei cijfermateriaal toegepast om het BBP (of de verwachting ten aanzien van de groei van het BBP) zo gunstig mogelijk af te spiegelen. Dat het BBP in feite een zeer onbetrouwbare afspiegeling is van de werkelijke economie waarbij allerlei belangrijke economische indicatoren niet eens meegewogen worden

    1. Wildebeest (7Penselen)

      Besef een ding dat de grondstoffenprijzen laag zijn terwijl er eigenlijk sprake is van schaarste heeft alles te maken dat dit financiële systeem opgepropt is met schulden en de crisis van 2008 gepamperd is met nog meer schulden. Dit verklaart ook de acute krimp van deze economie. Schuldenproblemen zijn te verhelpen door een global reset / schuldsanering. Ik wijs hierbij graag naar Willem Middelkoop ( en interview van Willem Middelkoop met Kees de Kort.) https://biflatie.nl/artikelen/videos/willem-middelkoop-praat-met-kees-de-kort/

      Waar men niet over praat is als men de schulden wereldwijd gesaneerd zijn is dat als de economie om deze redenen weer serieus financieel kan en gaat groeien dat we snel tegen de grenzen van de grondstoffen en energie aanlopen, wat dan DE reden zal zijn voor de volgende economische dippen serie. Wat vergeten wordt is dat de huidige economisch systeem alleen kan functioneren als het kan groeien. Minder resources betekent automatisch krimp.

      Dit verklaart ook dat China in de goede tijd zo achter grondstoffen aan het jagen is om zo langer door te kunnen draaien. De financiële problemen van deze crisis zijn op te lossen, maar een grondstoffencrisis is dat niet en met het verwerven van grondstoffen heeft China zich in een sterkere positie gemanoeuvreerd na de wereldwijde schuldsanering.

      1. paradoxnl

        Mee eens Wildebeest!

        Zolang grenzen aan de groei ontkent worden en de mantra groei groei groei blijft, zal het alleen maar van kwaad naar erger gaan.

        Zeker in de ‘mainstream media’ wordt naar mijn idee het belang van het kunnen beschikken over grote hoeveelheden aan betaalbare energie en grondstoffen voor het in stand houden van ons op schuld gebaseerde en van groei afhankelijke financieel economisch systeem enorm gebagatelliseerd.
        De standaard (klassieke) economische opvattingen [101 economics] gaan naar mijn bescheiden mening niet meer op binnen huidige context van onder andere te duur winbare grondstoffen en brandstoffen.
        De verschillende economische componenten waaruit onze economie is samengesteld zou volgens menig econoom (welke het belang van energie/ grondstoffen serieus nemen) beter als een omgekeerde piramide weergegeven kunnen worden in plaats van een platte schijf. In de omgekeerde piramide staan grondstoffen/energie/voedsel aan de basis, omdat de rest van de economie, de overige economische componenten, afhankelijk zijn van het kunnen beschikken over voldoende en betaalbare energie/ grondstoffen en ook voedsel. In de verticale piramide wordt dus groter belang gehecht aan energie/grondstoffen en voedsel voor het wel en wee van een economie. Een platte schijf suggereert, in mijn ogen ten onrechte, dat alle economische componenten even belangrijk zijn.

        Zoals bijvoorbeeld Richard Heinberg opmerkte: “Nothing moves without energie”.

  3. Spechtje

    Persoonlijk hecht ik wat de wereldeconomie betreft veel meer belang aan deze twee indicatoren.

    Ten eerste de Baltic dry index. Een index voor het transport van ruwe grondstoffen zoals steenkool, ijzererts,… per bulkschip.

    http://www.bloomberg.com/quote/BDIY:IND

    De index zit rond de 1000. De waarde waar men begonnen is met meten in 1985. Hoe economische groei ?
    Maw : het transport van grondstoffen over de wereld stagneert of neemt af, dus de wereldeconomie gaat zeker niet verder groeien.

    Ten tweede de HARPEX index : ongeveer hetzelfde maar ditmaal voor het transport van containers per schip.
    Maw de afgewerkte producten van de produktiecentra van de wereld naar de consumenten (al dan niet schuld gedreven) Grosso modo van Azie naar Europa en Noord-Amerika. (Tot de schuldenbubbel barst en dan is dat waarschijnlijk ook afgelopen)

    http://www.harperpetersen.com/harpex/harpexRH.do?timePeriod=Years10&&dataType=Harpex&floatLeft=None&floatRight=None

    Heeft even een opleving gekend dit jaar, maar die lijkt zich ook niet echt door te zetten.

    We moeten ons niets laten wijsmaken, hoogstens kabbelen we nog even verder (kicking the can down the road), maar de krimp zal zo ie zo komen. Wat in ons schuldgedreven economie en maatschappij tot menselijke drama’s gaat leiden.

    Het is zoals wildebeest vermeld : Op het moment goedkope grondstof en energieprijzen door vraaguitval en dus overcapaciteit. Als de economie terug aantrekt, gaan die prijzen terug (sterk) stijgen, opnieuw een recessie. Een soort zaagtandmodel, met een algemene neerwaartse trend.

    Op het bedrijf waar ik werk zie ik exact dezelfde dynamiek aan het werk. Het gaat weer iets beter, want de prijzen van de grondstoffen en de energie zijn gedaald, en we draaien weer op volledige capaciteit. Maar de capaciteitsuitbreiding waar men tien jaar geleden over sprak zit op zijn zachts uitgedrukt heel diep in de diepvries….

    1. Hans Verbeek

      Bedankt voor je aanvulling, Spechtje.
      Ik wil één kanttekening maken bij de Baltic Dry Index.
      Een behoorlijk deel van de bulkschepen wordt momenteel gebruikt voor tijdelijke opslag van goedkoop ingekochte grondstoffen (olie, steenkool enz.). Eigenlijk is er een overcapaciteit, er zijn te veel vrachtschepen. Maar omdat een deel van de schepen volgeladen stilligt in havens, wordt die overcapaciteit benut en blijft de Baltic Dry Index relatief hoog.
      De Wereldhandelsmonitor van het CPB wordt elke maand bijgewerkt.
      http://www.cpb.nl/en/number/cpb-world-trade-monitor-may-2015
      Ik ben benieuwd hoe het de komende maanden met de wereldhandel zal gaan.

    2. paradoxnl

      Spechtje schreef…
      “Op het moment goedkope grondstof en energieprijzen door vraaguitval en dus overcapaciteit. Als de economie terug aantrekt, gaan die prijzen terug (sterk) stijgen, opnieuw een recessie. Een soort zaagtandmodel, met een algemene neerwaartse trend”…

      Een lange brainstormachtige reactie mijnerzijds, omdat het me interesseert:

      Bovengenoemde kan m.i. niet genoeg benadrukt worden, namelijk dat de momenteel in vergelijking met voorgaande jaren relatief goedkope grondstof- en energieprijzen niet betekenen dat er een overvloed is aan goedkoop winbare brand- en grondstoffen, maar een teken zijn van vraaguitval [wat duidt op overcapaciteit].
      Dat in ieder geval de vraag naar energie vanwege vraagvernietiging [met name veroorzaakt door de erg dure olieprijzen van de afgelopen jaren] het afgelopen jaar minder snel is toegenomen dan eerder van uitgegaan werd. De vraagvernietiging heeft tot een forse daling van onder andere de olieprijzen geleid.

      Bijvoorbeeld alleen al in de oliesector is er de afgelopen paar jaar ( m.i. mede dankzij grote sommen aan goedkoop te lenen geld, lage rentes en erg hoge olieprijzen) verhoudingsgewijs veel meer geld geinvesteerd in de oliewinning dan in het verleden het geval was.
      Volgens menig analist hebben vooral ook de hoge energieprijzen en voedselprijzen van de afgelopen jaren de gemiddelde koopkracht van de wereldburger flink aangetast.
      Dat onder andere de olieprijzen jarenlang te hoog waren, dat het uiteindelijk tot flinke vraagvernietiging heeft geleid. De opeengestapelde effecten ervan eisen nu hun tol. Met allerlei financieele trucs (rookgordijnen) probeert men de wereldeconomie extra leven in te blazen en de onderliggende energieproblematiek aan het oog te onttrekken.

      Waar we volgens menig onafhankelijk analist welke de energiefactor serieus neemt nu mee zitten is o.a. een overcapaciteit aan “te dure” olie. Dure olie, welke momenteel tot flinke vraagvernietiging heeft geleid met als gevolg relatief sterk gedaalde oliepriizen. Met de huidige olieprijzen wordt er reeds flink bezuinigd in de oliesector. Laatstgenoemde kan binnen enkele jaren al tot een flink verminderd olie aanbod leiden, waardoor het overaanbod al snel tot een tekort kan leiden, zeker als de wereldeconomie op korte termijn tijdelijk wat aantrekt.
      De vraag is in hoeverre de wereldeconomie in de toekomst nog dure olieprijzen kan verdragen. Als de wereldwijde economie niet meer in staat is voldoende dure olieprijzen te verdragen om de wereldwijde olieproductie op peil te houden, zal de wereldeconomie alleen al vanwege een tekort aan een voor de economie cruciale brandstof (olie) structureel gaan krimpen.

      In menig olie producerend land (olie extraherend land) worden nu flinke verliezen geleden, omdat de oliewinning meer geld kost dan het oplevert. Steeds meer bruikbare energie en overige middelen zijn nodig om de wereldwijde olieproductie op peil te houden. Deze middelen worden grotendeels verkregen uit de rest van de economie welke niet van doen heeft met olieproductie (energie en grondstoffen winning). Met behulp van grote sommen aan goedkoop verkrijgbaar geld en extreem lage rentes wordt getracht de benodigde investeringen te realiseren om de wereldwijde olieproductie op peil te houden.
      Op geforceerde wijze wordt getracht de energieproductie op peil te houden, nog te laten groeien, waardoor de kans op een zogenaamde seneca klif (snelle ineenstorting van economie en samenleving als geheel) steeds groter wordt.

      Een steeds groter aandeel van het Bruto Binnenlands Product komt op conto van de energiesector en komt dus niet ten goede aan de rest van de economie (samenleving) welke niets van doen heeft met energie- en grondstoffen winning. In de VS kwam de afgelopen jaren een noemenswaardig deel van de economische groei op conto van de energiesector en dus verhoudingsgewijs minder op conto van overige componenten van de economie welke direct met de burgers van een samenleving van doen hebben. Kurt Kobb heeft er een en ander over geschreven. Het BBP kan bijvoorbeeld een half procentje groeien, maar als bijvoorbeeld 1 procent van die groei op conto van de energie sector komt, gaan de burgers er in feite economisch op achteruit. Het BBP zegt niet alles over de economische welvaart van een doorsnee burger.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s