Rendement van elektriciteitsopwekking in Nederland neemt af

In Nederland is het totaal opgesteld vermogen voor opwekking van elektriciteit de afgelopen jaren flink gestegen. In 1998 hadden de gezamenlijke Nederlandse elektriciteitscentrales (inclusief kleinschalige decentrale opwekking) een vermogen van ruim 20 duizend Megawatt.
In 2014 is het totaal beschikbaar vermogen uitgebreid naar ruim 33 duizend Megawatt.

Schermafbeelding 2015-12-29 om 21.35.26

Doordat er steeds meer opwekkend vermogen geïnstalleerd wordt, kan er theoretisch ook steeds meer elektriciteit geproduceerd worden.
Bij een vermogen van 33 duizend MW kan er theoretisch in de 12 maanden van 2014 meer dan 290 miljoen MWh aan elektriciteit geproduceerd worden. In 1998 bedroeg de theoretisch maximale productie nog 175 miljoen MWh.

In de praktijk wordt het potentieel niet maximaal benut en de theoretisch haalbare productie wordt niet gehaald.
In de grafiek hieronder heb ik de theoretisch maximaal haalbare productie en de feitelijk gerealiseerde produktie weeregeven. De cijfers zijn afkomstig van het CBS.

Schermafbeelding 2015-12-29 om 22.08.34

De feitelijke elektriciteitsproduktie in Nederland piekte in 2010 met 118 miljoen MWh en is daarna licht afgenomen tot 103 miljoen MWh in 2014.
Het verschil tussen de potentieel haalbare productie en de feitelijke productie wordt groter: het rendement dat uit het opgestelde vermogen wordt behaald neemt af.

In 1998 bedroeg het rendement (de feitelijke productie gedeeld door de maximaal haalbare produktie) ruim 50%. In 2014 was dat rendement 35,4%.

Schermafbeelding 2015-12-29 om 22.21.02

De snelle groei van het opgesteld vermogen in de laatste jaren komt waarschijnlijk door de bouw van windmolens en het installeren van zonnepanelen (veelal door particulieren).
Als je er even over nadenkt, snap je meteen waarom de benutting (het rendement) van dat recent toegevoegde potentieel het totale rendement verlaagt. Zonnepanelen produceren slechts een aantal uur per dag elektriciteit. En windmolens leveren ook maar een deel van het jaar elektriciteit.
Conventionele centrales leveren een constante basisproductie, zonder langdurige onderbreking. Door jarenlange ervaring kan een conventionele centrale de feitelijke produktie afstemmen op de verwachtte vraag naar elektriciteit. In die situatie wordt er optimaal gebruik gemaakt van het opgestelde vermogen en is er geen sprake van een overcapaciteit.

Je kunt stellen dat het niet erg is dat er een overcapaciteit is aan wind- en zonne-energie. Een windmolen kost namelijk geen brandstof als die stilstaat en niets produceert. En een zonnepaneel produceert geen CO2 als de zon niet schijnt. Maar er zit een addertje onder het gras: de noodzaak van onderhoud en vervanging. Alles wat je bouwt, moet je onderhouden en na verloop van tijd vervangen.
Windmolenparken en zonnepanelen gaan misschien net zo lang mee als conventionele elektriciteitscentrales, maar tijdens die levensduur halen ze een lager rendement: de cumulatieve opbrengst ligt een stuk lager dan bij conventionele centrales.
Bij die lagere cumulatieve productie zorgen de onderhoudskosten en de kosten voor vervanging wegen voor een iets hogere overhead per geproduceerd MWh.

De conventionele elektriciteitsopwekking volledig vervangen door wind- en zonne-energie lijkt mij vooralsnog onhaalbaar.

4 gedachten over “Rendement van elektriciteitsopwekking in Nederland neemt af

  1. Spechtje

    Interessant gegeven. Ik heb daar ook al eens over nagedacht. Om echt hernieuwbaar te zijn zou de energie die nu met hernieuwbare bronnen wordt opgewekt al gebruikt moeten worden om de infrastructuur voor de volgende hernieuwbare energie op te bouwen.
    En als je daar over nadenkt gaat dat ver.
    De energie van zon, wind, water zou dus al gebruikt moeten worden om nieuwe zonnepanelen, windmolens, waterkrachtcentrales te bouwen. Plus dat het dan nog eens genoeg surplus zou moeten leveren voor het in stand houden van de huidige infrastructuur en productie-apparaat.

    Dus nu al zou je zonne-energie moeten gebruiken voor nieuwe zonnepanelen te bouwen. Zand (siliciumdioxide) opzuiveren tot de benodigde kwaliteit, het dan smelten om er glas van te maken, metalen winnen en gebruiken voor de geleiders die er zich in bevinden, voor de bedrading, aluminium voor de bevestigingssystemen enz…
    Windenergie voor cement en beton productie voor de fundering van nieuwe windmolens. Voor het winnen van staal voor de bouw van de hoofdstructuur en tandwielen. Koper voor de dynamo’s. Chemische industrie bevoorraden met energie voor het produceren van de nodige coatings, lakken, smeermiddelen,…
    Volgens mijn bescheiden persoonlijke mening is dus de huidige hype van hernieuwbare energie slechts een hulpmiddel om de orgie van de fossiele brandstoffen nog maar wat te verlengen.
    Kunnen we glasovens, cementovens, hoogovens operationeel houden met wind en zonne-energie ?
    Ikzelf werk op een chemische productieplant waar een thermoplastisch polymeer wordt gemaakt, de benodigde energie (vooral stoom en elektriciteit) worden nog altijd geleverd door gascentrales. Gas dat door de huidige frackingboom (voorlopig) weer redelijk goedkoop is. En al gaat dat gas in de toekomst (na de frackingbust ?) weer duurder worden, dan zie ik het bedrijf nog niet overschakelen op wind en zon. Lijkt me technisch niet haalbaar. Plus dat na de hoge prijzen rond 2010, de meeste maatregelen om hetzelfde te produceren met minder energie al gerealiseerd zijn. Ook hier zal men dus weer oplopen tegen het fenomeen van ‘diminishing returns on investment’ betreffende energie-efficiëntie.
    Het geproduceerd volume zal eerder dalen dan dat het gerealiseerd zal worden met groene energie.
    Ik zie de huidige groene energie boom dan ook eerder als een gevolg van het fossiele brandstoffen tijdperk, en een kortstondige verlenging ervan, maar zeker niet als een vervanging.
    Gewoonweg omdat het niet mogelijk zal zijn om de bestaande infrastructuur in stand te houden en te vervangen in de toekomst.

    Je kan hernieuwbare energie ook op twee manieren bekijken : lowtech of hightech.
    Vroeger had elk dorp wel zijn windmolen, waar windenergie rechtstreeks werd omgezet in mechanische energie voor het malen, persen, pompen enz.
    Nu wil men telkens via de omweg van elektriciteit werken. Is dat wel zo verstandig ? Hoeveel energie verlies je dan niet door transport, onderhoud van infrastructuur enz ?
    Je kan elektriciteit opwekken met je zonnepaneel, het opslaan in een batterijenpak, en dat dan gebruiken om elektrisch te koken of te verwarmen.
    Je kan ook een bos aanplanten, en koken en verwarmen met hout.

    1. Hans Verbeek Berichtauteur

      Bedankt voor je reactie, Spechtje.
      Je legt het duidelijk uit en ik ben het wel met je eens. Ik zie onze huidige maatschappij ook niet volledig op duurzame energie functioneren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s