De wereldhandel groeit niet meer: we gaan de globalisering terugdraaien

De nieuwe Amerikaanse president Trump zegt het Trans-Pacific-Partnership-handelsverdrag (TPP) op. En waarschijnlijk gaat het TTIP-handelsverdrag tussen de VS en Europa de prullenbak in. President Trump zegt hardop dat de Amerikanen weer zelf spullen moeten gaan maken in plaats van spullen te importeren. Dat betekent een terugkeer naar halverwege de 20e eeuw.
Vorig jaar zagen we al dat de meerderheid van de Britse kiezers zich wil terugtrekken uit de EU en dat men in Europa niet zo happig is op uitbreiding van de handel met Rusland en Oekraïne. Allemaal signalen, die erop duiden dat de wereldwijde handel niet verder wil toenemen.

Naast die signalen zijn er ook keiharde cijfers, die laten zien dat de wereldhandel niet verder toeneemt.
De World Bank berekent jaarlijks het mondiale GDP, het Bruto Nationaal Produkt van de gehele wereld (dus eigenlijk Bruto Internationaal Produkt).
En de World Bank berekent dan ook welk deel van dat GDP verdiend wordt aan handel.
Volgens die berekening werd in 2008 61% van het mondiale GDP gegenereerd door handel. In het jaar 2015 was dat aandeel teruggelopen naar 58,3%
Op de website van de World Bank zijn deze cijfers terug te vinden in eenreeks, die terugloopt tot 1960.

schermafbeelding-2017-01-24-om-11-49-28

Er zijn twee mogelijke verklaringen voor de trendbreuk in de grafiek hierboven:
– na 2008 is de wereldhandel niet verder gegroeid
– de wereldhandel is na 2008 wel gegroeid, maar die groei draagt netto niets bij aan het mondiale GDP

De World Bank-data geven ook inzicht in het GDP van individuele landen en de bijdrage van handel in dat GDP.
Laten we allereerst eens kijken naar de VS.
In 2008 verdiende de VS 29,9% van haar GDP door handel. In 2011 was dat nog hoger: 30,9%.
Maar in 2015 is dat gezakt naar 28,0% van het GDP.

schermafbeelding-2017-01-24-om-21-05-55

De veranderingen die in China opgetreden zijn in de laatste 50 jaar zijn spectaculair.
In de jaren 60 en het begin van de jaren 70 bedroegen de inkomsten uit handel voor China minder dan 10% van het GDP. Door de globalisering werd China een industriële grootmacht en groeide de handel met de rest van de wereld snel. In het jaar 2000 bedroegen de inkomsten uit handel al 40% van het GDP. In de periode 2004 – 2007 was het zelfs meer dan 60%. Maar sinds de crisis van 2008 is de handel voor China minder lucratief geworden. In 2015 kwam 40,7% van China’s GDP uit handel.

schermafbeelding-2017-01-24-om-21-37-11

Handel brengt met zich mee dat handelswaar verplaatst moeten worden. Dat transport kost energie.
De wereldhandel heeft kunnen groeien door goedkope energie. De goedkope fossiele brandstoffen maakten het transport zo goedkoop, dat het voor bedrijven mogelijk werd fabrieken te bouwen in lage lonen landen. In de tijd dat aardolie $20 per vat kostte werden de transportkosten naar lage lonen landen makkelijk terugverdiend. Bij een olieprijs van $100 per vat lukt dat niet meer. En bij een olieprijs van $50 per vat ook niet.

Het transport is te duur geworden en het wordt voor bedrijven interessant om de produktie weer te verplaatsen naar het land waar de spullen verkocht zullen worden. Daarom zegt president Trump hardop dat de Amerikanen weer zelf hun eigen spullen moeten maken. Misschien heeft hij het zelf bedacht, maar waarschijnlijk is de nieuwe economische realiteit doorgedrongen tot het Amerikaanse bedrijfsleven. En de president is gewoon de marionet, die voor de televisiecamera’s het beleid van de banken en grote bedrijven uitvoert.

Advertenties

2 gedachten over “De wereldhandel groeit niet meer: we gaan de globalisering terugdraaien

  1. Wildebeest (7Penselen)

    Met het terughalen van de productie in eigen land is mijn inziens slechts uitstel van executie. Uiteindelijk zullen de olieprijzen ook te snel stijgen om al onze goodies te maken en naar ons toe te krijgen. Leuk dat de boottocht van China naar de US/Europa wordt uitgespaard, maar de binnenlandse distributie niet. Zeker met het internet shoppen dat alle spullen tot aan de deur worden afgeleverd.

    De isolationistische modus van president Trump is niet zozeer antiglobalistisch of qua oliepolitiek, maar heeft meer politiek-sociale redenen, zoals het wegvallen van veel banen naar lage lonen landen. Ik denk dat Trump er toe leidt dat de lage lonen banen en automatisering de nieuwe norm in de VS worden en zeker als je dus tot bepaalde minderheidsgroepen behoort (Afro-Americans, Latino-Americans, Natives ….) – De vrijgekomen productiecapaciteit in China zal aangewend worden voor eigen gebruik en hiermee meer grondstoffen gebruik. Mij hoor je voorlopig verder niet klagen over Trump, gezien ik blij ben dat een derde wereld oorlog ons bespaard is gebleven (onder Hellery) – Dat ik blij ben met Trump zegt eigenlijk hoe in en in triest de situatie nu is.

    Dan hebben we nu nog niet het financiële systeem gerepareerd en bevinden we ons nog steeds defacto in de crisis. Bij de komende crisis zal er hoogstwaarschijnlijk de problemen met het financiële stelsel gefikst worden. Na deze fiks kan economisch gezien de economie weer groeien en zullen de grondstofprijzen de pan uitreizen. Immers landen als China, India, Brazilië, wellicht ook diverse landen in Afrika willen dan dezelfde welvaart nastreven als wij hier in het Westen in een wereld met steeds minder grondstoffen (en ook geen milieuruimte).

    Verder denk ik dat heel het groene gebeuren iets als een aflaat. Je ziet ook Trump weer van alles doen om totaal foute olieleidingen weer naar de VS te krijgen. Ook dit kan je zien dat heel de groene energie verhalen met flinke korrels zout genomen moeten worden.

    Zoals ik eerder al zei, denk ik dat we ons eigen systeem gaan opblazen (na eerst een periode van verval – zoals dat in de jaren ’70 begonnen is) – al dan niet met de leefbaarheid van de aarde voor de mens in het kielzog. Uiteindelijk zullen er zeker mensen de crash overleven, alleen de vraag hoeveel.

    1. Hans Verbeek Berichtauteur

      Executie klinkt erg dramatisch.
      We zijn over het topje heen en begonnen aan de lange krimp.
      De groeilanden van 10 jaar geleden (BraziliUe, India, China, Rusland en Zuid-Afrika) vertonen economische stagnatie. Europa heeft zelf bijna geen grondstoffen meer. Ik weet niet hoe snel de wereldeconomie zal gaan krimpen, maar dat-ie gaat krimpen is duidelijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s