Aantal auto’s in Nederland groeit nog nauwelijks

Afgelopen week publiceerde het CBS nieuwe cijfers over het aantal auto’s in Nederland. Het is een mooie overzichtelijke tabel, je kunt ook kijken hoeveel auto’s er zijn in jouw stad of in jouw provincie.
Ik ben meer geïnteresseerd in de ontwikkelingen van de laatste jaren (na de grote recessie van 2008 en 2009).

Op 1 januari 2015 stonden en reden er in Nederland 7,98 miljoen personenauto’s. Een jaar eerder stond de teller op 7,93 miljoen. De groei van het wagenpark in 2014 bedroeg 0,6%.
Over de periode 2000-2010 groeide het aantal auto’s in Nederland gemiddeld met 1,86% per jaar van 6,34 miljoen naar 7,62 miljoen.
In de grafiek hieronder het aantal personenauto’s in Nederland sinds 1 januari 2000.

Schermafbeelding 2015-07-07 om 15.21.24

Het aantal auto’s dat er dit jaar bij zal komen is vergelijkbaar met de groei over 2014. De verkoop van nieuwe auto’s over de eerste maanden is bijna net zo slecht als in 2014.
Inmiddels rijden er in Nederland meer dan 8 miljoen personenauto’s rond. Maar ik denk niet dat “we” ooit de 8,5 miljoen zullen halen. Ik vind het ook onzinnig om nog meer wegen en parkeergarages aan te leggen.

In mijn woonplaats Delft daalde het aantal auto’s voor het derde jaar op rij. In 2012 stonden er 32199 personenauto’s geregistreerd in Delft. Dat aantal is op 1 januari 2015 met 1,5% gedaald naar 31703.

Schermafbeelding 2015-07-07 om 15.25.43

Wat mij betreft mogen alle auto’s en wordt Delft weer autoloos zoals in 1910…

11009154_759107960873257_1546972278694573181_n

De sterk oplopende energierekening van Nederland moet omlaag

Nederland importeerde in 1996 ruim 1450 PJ (PetaJoule) aan energie in de vorm van aardolie en aardolieprodukten. Plus nog eens 350 PJ in de vorm van steenkool. Maar Nederland exporteerde in dat jaar 1293 PJ aan energie in de vorm van aardgas. In 1996 bedroeg het netto energie-importsaldo van Nederland 551 PJ.
Maar in 1996 kostte een vat aardolie slechts $20: energie was goedkoop.

In 2007 was het Nederlandse energie-importsaldo bijna drie keer zo groot 1627 PJ. De import van aardolie en aardolieprodukten van opgelopen naar 2078 PJ (ruim 40% meer dan in 1996) en de netto-export van aardgas was afgenomen tot 887 PJ, 30% minder dan in 1996. Nederland ging netto steeds meer energie importeren.
In de grafiek hieronder heb ik het netto importsaldo voor energie per jaar uitgezet. De cijfers komen van het CBS.

Schermafbeelding 2015-07-06 om 06.05.33

In de laatste jaren is de import van aardolie (en aardolieprodukten) afgenomen tot 1777 PJ in 2014. Dat is 14% minder dan in 2007. Door die lagere import van aardolie, is het energie-importsaldo in 2014 afgenomen tot 1350 PJ. Dat is nog altijd ruim het dubbele van de hoeveelheid energie, die Nederland in 1996 importeerde.

Energie is veel duurder geworden: de Nederlandse energierekening loopt op
In 1996 kostte een vat aardolie slechts $20. In 2007, het jaar van de hoogste netto-import van energie, liep de olieprijs op van $55 naar $90 per vat. De kosten van de energie-import liepen snel op.
In 1996 verdiende Nederland meer aan de export van aardgas dan de import van aardolie en steenkool kostte. De handelsbalans voor energie kam uit op een positief saldo van (omgerekend naar euro’s) 680 miljoen euro.
In 2001, toen de olieprijs rond de $25 per vat schommelde, had Nederland voor het laatst een energie-handelsoverschot van 870 miljoen euro. Zes jaar later in 2007 was er een tekort op de energie-handelsbalans van 5089 miljoen euro (5,1 miljard)
Daarna is de situatie nog verder verslechterd. De grafiek hieronder maakte ik met de cijfers van het CBS.

Schermafbeelding 2015-07-06 om 06.27.11

In 2012 bereikte het tekort op de energie-handelsbalans een voorlopig dieptepunt: de kosten van energie-import waren 14,1 miljard euro hoger dan de opbrengst uit de export van energie.
In de laatste 2 jaar is het energie-importsaldo iets lager: rond de 8 miljard euro per jaar.

Overheidsschuld loopt sterk op bij tekort op de energie-handelsbalans
In de afgelopen 7 jaar waren de kosten voor de netto Nederlandse energie-import erg hoog. Alleen in 2008 en 2009, bij een lage olieprijs, was het tekort op de energiebalans minder dan 4 miljard euro. Het cumulatief tekort over de periode 2007-2014 bedraagt 58 miljard euro.
Na 2007 is de Nederlandse overheidsschuld met 190 miljard euro opgelopen van 260 miljard euro naar 450 miljard euro.
Het lijkt erop dat de oplopende energierekening een van de oorzaken is voor het oplopen van de Nederlandse overheidsschuld. Dat wordt geïllustreerd door de grafiek hieronder.

Schermafbeelding 2015-07-06 om 07.53.28

De Nederlandse energie-handelsbalans zal de komende jaren negatief blijven ondanks de relatief lage olieprijs. Nederland importeert nog altijd veel aardolie en in toenemende mate ook aardgas: hierdoor stijgen de uitgaven. De export van aardgas en daarmee de inkomsten nemen af.
Ik verwacht dat de invoer van aardolie nog verder zal afnemen om het tekort op de energie-handelsbalans binnen de perken (< 10 miljard euro per jaar) te houden. Die afname van de olie-import zal worden bereikt door afnemende koopkracht en marktwerking. De overheid neemt geen importbeperkende maatregelen, maar heeft door bezuinigingen op overheidsuitgaven en verhoging van de belasting (BTW) indirect grote invloed op de hoeveelheid aardolie en aardolieprodukten, die in Nederland worden verkocht en verbruikt.

Is de wereld peak-steenkool al gepasseerd?

De produktie van steenkool in een land bereikt op een bepaald moment een maximum en neemt daarna af. In de meeste Europese landen werd de maximale steenkoolproduktie al in de eerste helft van de 20e eeuw bereikt.
In 1913 bereikte Groot-Brittannië peak-coal, zoals duidelijk zichtbaar in onderstaande grafiek.

BItishcoalproduction

In Duitsland piekte de produktie van “hard coal” in 1958. De totale Duitse steenkoolproduktie piekte in 1985.

Vroeger of later zal de gezamenlijke mondiale steenkoolproduktie ook een maximum bereiken en daarna gaan afnemen. Tadeusz Patzek en Gregory Croft berekenden in 2011 dat de mondiale steenkoolproduktie al dicht tegen het maximum aanzat. Zij voorzagen de mondiale peak-coal in 2011 of 2012.

Uit de nieuwste editie van BP’s Statistical Review of World Energy blijkt dat de mondiale steenkoolproduktie in 2014 lager was dan in 2013. In het afgelopen jaar bedroeg de wereldwijde produktie 8165 miljoen ton en dat was 0,7% minder dan de 8231 miljoen ton uit 2013 en ook minder dan de 8187 miljoen ton uit 2012.
De produktie van China, de grootste steenkoolproducent en verbruiken van de wereld daalde in 2014 met 2,6% t.o.v. 2013. De 3874 miljoen ton, die China in 2014 produceerde was ook nog 1,8% minder dan de 3945 miljoen ton uit 2012.

In de grafiek hieronder heb ik de mondiale steenkoolproduktie en de Chinese steenkoolproduktie voor de afgelopen decennia uitgezet. Op de Y-as staat de produktie in miljoen ton olie-equivalent.

Schermafbeelding 2015-07-01 om 15.41.10

in de grafiek zie je dat China de laatste jaren verantwoordelijk is voor ruim 45% van de mondiale produktie. Als de steenkoolproduktie in China verder afneemt, dan zal ook de mondiale produktie verder dalen.
In de eerste 3 maanden van 2015 lag de Chinese steenkoolproduktie 3,5% lager dan in dezelfde periode van 2014. Ook in Indonesië is de produktie lager dan vorig jaar. En in de VS, de op één na grootste steenkoolproducent ter wereld, verwacht men 5% minder te produceren dan in 2014.
Al met al lijkt de mondiale steenkoolproduktie in 2015 lager ook uit te vallen dan in 2013 en 2012. De kans dat de voorlopig maximale produktie  uit 2013 ooit zal worden overtroffen, wordt alsmaar kleiner. Misschien is de wereld peak-steenkool al in 2013 gepasseerd.

Eerste halfjaar van 2015 net zo warm als in 1974

Over de eerste 6 maanden van 2015 komt de gemiddelde temperatuur in De Bilt uit op 8,42ºC. Dat is nagenoeg hetzelfde gemiddelde als over de eerste 6 maanden van 1974 (8,48ºC.)
In de maand juni van 2015 komt de gemiddelde temperatuur in De Bilt uit op 15,6ºC. en dat is precies het langjarig gemiddelde over juni berekend over de periode 1981-2010.
In de grafiek hieronder staat de gemiddelde temperatuur voor juni van de afgelopen 40 jaar uitgezet.

Schermafbeelding 2015-06-29 om 19.43.44

De warmste juni van de afgelopen 40 jaar was juni 1976 met een gemiddelde temperatuur van 18,0ºC. Toen hoorde je nog niemand over klimaatverandering.
Met de blauwe lijn is het voortschrijdend gemiddelde aangegeven over 7 jaar. Ik vind het opvallend dat de gemiddelde temperatuur in juni over de afgelopen 7 jaar weer vergelijkbaar is met de periode 1995 tot 2000 en de periode 1974 tot 1981.
In de periode 2000 tot 2010 waren de junimaanden gemiddeld een stuk warmer.

Ik heb ook een grafiek gemaakt voor de gemiddelde temperatuur over het eerst halfjaar.
Het warmste eerste halfjaar van de afgelopen vier decennia was 2007, gevolgd door 2014.

 

Schermafbeelding 2015-06-29 om 18.53.41De blauwe lijn geeft opnieuw het voortschrijdend gemiddelde aan over 7 jaar.
De grafiek laat zien dat de gemiddelde temperatuur sinds het eind van de jaren 80 op een hoger niveau ligt. Het eerste half jaar van de laatste 7 jaren is gemiddeld weer wat koeler dan in de periode 2000 tot 2008. En ook dat vind ik opvallend.
Ik ben benieuwd hoe de temperatuur over het eerste halfjaar (met daarin de wintermaanden januari en februari) zich de komende 5 jaar tot en met 2020 zal gaan ontwikkelen.

Nederlandse staatsschuld in 2014 met 4,7% opgelopen

In het eerste kwartaal van 2014 bedroeg de Nederlandse overheidsschuld 438,1 miljard euro. Een jaar later in het eerste kwartaal van 2015 is de staatsschuld met 4,7% verder opgelopen en bedraagt inmiddels 458,8 miljard.
Ik heb de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek in een grafiek gezet.

Schermafbeelding 2015-06-27 om 09.31.14

Het merkwaardige is dat de inflatie in het afgelopen jaar minder dan 2% bedroeg. Terwijl de Nederlandse overheidsschuld met 4,7% toenam.
Is Nederland in het afgelopen jaar nu 20 miljard euro rijker geworden? Of zijn we juist armer geworden?
We weten dat er miljarden kubieke meters aardgas zijn verkocht aan het buitenland. En toch zijn we dieper in de schulden beland. Is er nu nog genoeg aardgas over om ooit uit de schulden te raken?

Rusland opnieuw grootste olieleverancier voor Nederland

Drie weken geleden liet het CBS weten dat Noorwegen de grootste olieleverancier van Nederland was geworden. Je kunt het persbericht nog nalezen op de website van het CBS. Het leek een politiek gemotiveerd persbericht in de trant van: Kijk we straffen Rusland voor de steun aan de opstandelingen in Oost-Oekraïne.

De bewering in het persbericht klopte. In het 4e kwartaal van 2014 leverde Noorwegen 5,14 miljoen ton aardolie aan Nederland en Rusland 4,57 miljoen ton. Maar in het 1e kwartaal van 2015 zijn de rollen alweer omgekeerd. Rusland leverde 5,80 miljoen ton en Noorwegen nog maar 4,08 miljoen ton.
In de grafiek hieronder heb ik de maandelijkse importcijfers van het CBS uitgezet.

Schermafbeelding 2015-06-22 om 17.03.37

Misschien brengt het CBS over een maandje wel weer een persbericht naar buiten met de mededeling dat Rusland toch weer onze belangrijkste aardolie-leverancier is geworden. Maar ik denk het niet, want dan zou het lijken alsof de sancties tegen Rusland een wassen neus zijn….

April 2015: Nederland importeert meer aardgas dan het zelf produceert

In april 2015 was de Nederlandse aardgasimport voor het eerst groter dan de eigen binnenlandse produktie. Volgens de JODI Gas World database produceerden de Nederlandse aardgasvelden in april 3394 miljoen m³ aardgas. In dezelfde maand werd er 3445 miljoen m³ aardgas geïmporteerd. In de grafiek hieronder heb ik de maandelijkse cijfers van produktie en import weergegeven.

Schermafbeelding 2015-06-20 om 09.06.02

De import van gas in april 2015 was  50% hoger dan een jaar geleden in april 2014. De winning van aardgas uit Nederlandse gasvelden was in april 2015 ongeveer één derde (33%) lager dan in april 2014 en bijna gehalveerd ten opzichte van april 2013.
In de grafiek hieronder de hoeveelheid gas die in de maand april uit Nederlandse gasvelden werd gewonnen in de afgelopen 5 jaar.

Schermafbeelding 2015-06-20 om 11.36.27

Het lijkt er op dat de belofte van minister Kamp om de winning van aardgas uit het Groningse gasveld flink terug te schroeven in daden is omgezet.

Nederland is nog net een aardgasexporteur
In april 2015 exporteerde Nederland 3642 miljoen m³ gas. Dat is 18% minder dan in april 2014 (een uitzonderlijk warme maand in West-Europa).

Schermafbeelding 2015-06-20 om 09.19.59

In april 2015 was Nederland nog altijd een netto-exporteur van aardgas. Dat wil zeggen dat de export van gas groter is dan de import. De netto-gasexport bedroeg in april nog 197 miljoen m³. In april 2014 bedroeg de netto-gasexport 2185 miljoen m³ en in 2013 was de netto-export in april 2714 miljoen m³.
In de grafiek hieronder heb ik de netto-gasexport per maand weergegeven.

Schermafbeelding 2015-06-20 om 09.37.46

Ik heb op dit weblog al eerder geschreven dat deze trends, afnemende produktie en stijgende import onomkeerbaar zijn. Er zullen steeds vaker maanden voorkomen waarin de import van aardgas groter is dan de eigen Nederlandse gasproduktie.
Vroeger of later komt het moment dat Nederland te weinig aardgas uit eigen bodem wint om in het eigen binnenlands verbruik te kunnen voorzien. Op dat moment wordt Nederland een netto-importeur van aardgas en veranderen de aardgasbaten in een aardgasrekening. Misschien duurt dat nog 10 jaar, misschien nog maar 5 jaar. Het is jammer dat de politiek zich nog helemaal niet bezig houdt met de onvermijdelijke ommekeer in de Nederlandse economie.