Tagarchief: atlantische oceaan

Over de opwarming van de Noordzee en de Atlantische Oceaan

Ik heb al eerder geblogd over de opwarming van de Noordzee. In de periode 1980-2005 is de temperatuur het het Noordzee-oppervlak gemiddeld één graad warmer geworden. De gemiddelde jaartemperatuur steeg van ca. 10ºC. in de jaren 80 naar ongeveer 11ºC. in de periode 2000-2005.
In de afgelopen jaren is de Noordzee niet verder opgewarmd. Er lijkt zelfs sprake van een lichte afkoeling.
De grafiek hieronder toont de afwijking t.o.v. het langjarig gemiddelde voor het zeeoppervlak tussen 1 en 8°OL en tussen 53,5 en 58°NB.

noordzeetemp19802016

Over dit verschijnsel zul je nooit iets horen van het KNMI of in de media. Het is ook nog niet duidelijk waarom de opwarming stagneert.

Als je kijkt naar de temperatuur van het oppervlak van de Atlantische Oceaan tussen 0 en 60ºWL en 30 en 70ºNB, dan zie je eenzelfde verloop. Tussen 1980 en 2000 stijgt de temperatuur (0,6-0,7ºC). Maar na het jaar 2005 begint het zeeoppervlak in dat gebied weer af te koelen.

atloceaantemp19802016

Omdat de opwarming en afkoeling eenzelfde patroon volgt, kunnen we aannemen dat de opwarming en afkoeling veroorzaakt worden door dezelfde oorzaken.
Over het algemeen wordt er vanuit gegaan dat de opwarming van de Noordzee en de Atlantische Oceaan een gevolg is van de gestegen CO2-concentratie in de atmosfeer. Maar de opwarming is in 2005 gestopt, terwijl de CO2-concentratie verder is blijven stijgen.
Het is vooralsnog een raadsel waarom de Atlantische Oceaan en de Noordzee in de afgelopen jaren niet verder zijn opgewarmd, maar iets zijn afgekoeld. Maar het is wel heel goed nieuws… de klimaatverandering lijkt in ons deel van de wereld (Noord-West Europa) langzamer te verlopen dan 20 jaar geleden.

De grafieken zijn gemaakt m.b.v. de KNMI Climate Explorer.

Valt de warme Golfstroom stil?

Al sinds mensenheugenis stroomt er warm water uit de tropen door de Atlantische Oceaan naar de Noordelijke IJszee. Deze stroming wordt de warme Golfstroom genoemd.
Het zoute water koelt in de Noordelijke IJszee af en krijgt daardoor een hogere dichtheid. Daardoor zinkt het afgekoelde zoute zeewater naar de oceaanbodem. Dat zinkende water is een van de drijvende krachten die de mondiale circulatie van oceaanwater op gang houden.

Vorige week verscheen er een wetenschappelijk artikel in het gezaghebbende tijdschrift Nature over het stilvallen van de warme Golfstroom in de Atlantische Oceaan. Het afsmelten van de ijsmassa op Groenland zorgt voor zoveel koud en zoet water dat de normale stroming van warm water uit de tropen naar de Noordelijke IJszee afzwakt.
Het plaatje hieronder komt uit de publicatie en laat zien dat het water van de Atlantische Oceaan ten zuiden van Groenland tussen 1900 en 2013 afgekoeld is.

Rahmstorf_2015_1rc

De auteurs hebben geen metingen gedaan aan de Golfstroom of aan het afzinken van het koude zoute water in de Noordelijke IJszee. Maar toch komen zij tot de veronrustende conclusie, dat de warme Golfstroom, die Europa een redelijk aangenaam klimaat bezorgt, de laatste decennia zwakker is geworden. Het smelten van het ijs op Groenland zou op die manier een afkoeling in Europa kunnen veroorzaken en ervoor kunnen zorgen dat het ijs van de Noordpool minder snel wegsmelt.

Dat klinkt als een negatieve feedback: de opwarming van het klimaat wordt tegengegaan doordat de warmte niet meer door het oceaanwater maar de Noordpool wordt getransporteerd. Er zal zomers minder Noordpoolijs wegsmelten en in Europa zal er langer sneeuw liggen die het zonlicht weerkaatst.

Zwakke punten
Het afsmelten van het Noordpoolijs in het afgelopen decennium duidt niet op het afzwakken van de warme Golfstroom. De opwarming van het klimaat in Noord-Europa wijst ook niet op verzwakking van de Golfstroom.
Metingen van NASA-wetenschappers aan de warme Golfstroom, in 2010 gepubliceerd door Josh Willis, lieten zien dat de Golfstroom niet zwakker was geworden. De onderzoekers zagen zelfs een lichte versnelling van de warme Golfstroom tussen 1993 en 2009.

Er is tussen wetenschappers nog geen consensus eens over de gevolgen van de klimaatverandering voor de warme Golfstroom. Er zijn wetenschappers, die de Golfstroom zwakker zien worden. En er zijn ook wetenschappers, die geen afzwakking zien.
Volgens mij moeten er eerst nog heel veel metingen gedaan worden om te zien of er sprake is van een trend.

Opwarming van de Atlantische Oceaan lijkt gestopt

In de periode 1980-2005 steeg de gemiddelde temperatuur van het zee-oppervlak van de Atlantische Oceaan. Met de Climate Explorer van het KNMI heb ik gekeken naar de temperatuur van het zee-gebied tussen 30° en 70° Noorderbreedte en 15° en 60° Westerlengte.
Dat gebied heb ik in onderstaande kaart met een gele rechthoek aangegeven.

Schermafbeelding 2015-03-02 om 20.38.24

De gemiddelde temperatuur van dat zeegebied steeg tussen 1981 en 2003 van 13,6°C naar 14,2°C.

tsisstoi_v2_-60--15E_30-70N_n_1980-2002_1980-2001yr0

De dikke groene lijn in de grafiek geeft het voortschrijdend gemiddelde over 10 jaar weer.

Maar als je kijkt naar de metingen van de afgelopen 12 jaar, dan is de gemiddelde temperatuur van dat stuk Atlantische Oceaan niet verder gestegen.

tsisstoi_v2_-60--15E_30-70N_nyr0

Sterker nog: de groene lijn van het voortschrijdend gemiddelde lijkt na 2007 iets te dalen.

Waarom treedt er een trendbreuk op na een opwarmingsperiode van ongeveer 20 jaar?
Welke factoren (natuurlijk of menselijk) houden de temperatuur van het zee-oppervlak van de Atlantische Oceaan al 10 jaar lang min of meer constant, in een tijd dat een verdergaande opwarming werd verwacht?
Wat kunnen we voor de komende 10 jaar verwachten?
Meer opwarming? Of een geleidelijke afkoeling?

Hoe zit het met de opwarming van de Atlantische Oceaan deel 2

Ik blogde vorige week over de temperatuur van het oppervlak van de Noordelijke Atlantische Oceaan. Om te controleren of de opwarming inderdaad stagneert, heb ik gekeken naar de temperatuur van een aantal plaatsen langs de Atlantische kust.

Via de website van de Britse Met Office kun je de gegevens van Britse weerstations ophalen.
Ik heb de gegevens bekeken van
1. Stornoway (op het Schotse eiland Lewis)
2. Valley (in het noorden van Wales)
3. Camborne (in Cornwall)

UKstations

De stations liggen dicht langs de Atlantische kust en de temperatuur van het zeewater zal van grote invloed zijn op de temperatuur, die deze stations meten.

Over de afgelopen 12 jaar vertonen de gemiddelde temperaturen op het Schotse eiland Lewis een dalende trend. Hieronder is de afwijking van het langjarig gemiddelde over de periode 1981-2010 weergegeven voor zowel de maximum (blauw) en de minimumtemperatuur (rood).

temperatuurstornoway20002013b

Ook voor Valley in het noorden van Wales dalen de maximum en de minimumtemperaturen over het afgelopen decennium.

temperatuurvalley20002013b

En last but not least: in Cornwall laat ook het weerstation van Camborne zien dat de gemiddelde temperatuur de laatste jaren lager is dan aan het begin van deze eeuw.

temperatuurcamborne20002013b

De gekozen weerstations zijn representatief voor de gehele Atlantische kust van de Britse eilanden. De temperatuur in het gebied tussen 50 en 60°NB en 5 en 15°WL is in de periode 1985-2005 opgewarmd.


(grafiek gemaakt m.b.v. de KNMI Climate Explorer)

Maar zoals de groene lijn in bovenstaande grafiek (het 10-jaars voortschrijdend gemiddelde) laat zien, stagneert de opwarming sinds 2007. Over de laatste 5 jaar lijkt er sprake van een afkoelende trend.

De opwarming van de noordelijke Atlantische Oceaan lijkt sinds het jaar 2007 te stagneren. Ik ben benieuwd of de temperatuur de komende 5 jaar weer zal gaan stijgen. Als verdere opwarming uitblijft zullen we op zoek moeten naar een verklaring van deze trendbreuk.

Hoe zit het met de opwarming van de Atlantische Oceaan?

In Nederland lijkt het of de opwarming van het klimaat al een paar jaar pauzeert. De Noordzee is in 2013 een stuk kouder dan in 2006 en 2007.
Maar hoe zit het met de Atlantische Oceaan?
Warmt de oceaan nog wel op?

Met de Climate Explorer van het KNMI heb ik gekeken naar de temperatuur van het zee-oppervlak van de Atlantische Oceaan. En dan met name naar het noordelijke deel: tussen 30 en 65°NB en 0 en 60°WL. Dat gebied is aangegeven in het kaartje hieronder.

kaartjeatl

Tussen de 1981 en 2003 laat de Reynolds OIv2-meetreeks van de zeewatertemperatuur een duidelijke opwarming zien van een jaargemiddelde van 14,1°C naar 14,7°C. Maar sinds 2005 lijkt de temperatuur niet verder te stijgen.

sstatl

De groene lijn laat het voortschrijdend gemiddelde over 10 jaar zien.
Over de laatste 4 jaar ligt de gemiddelde temperatuur zelfs lager dan 14,7°C.

Met behulp van automatische boeien (ARGO) wordt ook de temperatuur van de diepere waterlagen van de oceanen gemeten.
De watermassa van 0 tot 700 m. diep is tussen 1980 en 2005 warmer geworden.

0tot700matl

Maar ook deze metingen laten zien dat de opwarming de laatste jaren is gestopt.

Ondanks de stijgende CO2-concentratie warmen grote delen van de aarde niet verder op. Het is nog onduidelijk welke factoren hierbij een rol spelen en of de opwarming over een paar jaar verder zal gaan.