Tagarchief: brazilië

Steeds minder Braziliaanse aardolie voor de Brazilianen

Tien jaar geleden leek het alsof Brazilië een rijk en welvarend land zou worden. Er werd olie gevonden in het Santos-bekken voor de Braziliaanse kust. En bij de hoge olieprijs zou er een stortvloed aan oliedollars naar Brazilië komen.
Maar het zat allemaal een beetje tegen. Er moesten miljarden geleend worden om de olie uit de diepzee naar boven te halen. Politici bleken corrupt en de overheid stak miljarden aan belastinggeld in prestigieuze projecten zoals het WK voetbal en de Olympische Spelen.
En tot overmaat van ramp zakte de olieprijs in tot onder het nivo van 2006.

De Braziliaanse olieproduktie steeg wel in de afgelopen jaren. Van ongeveer 2 miljoen vaten per dag in 2010 tot zo’n 2,4 miljoen vaten per dag in het afgelopen jaar.

schermafbeelding-2016-11-28-om-16-19-20

De cijfers zijn afkomstig uit de JODI-database.
De deskundigen van het International Energy Agency (IEA) dachten in 2013 dat de Braziliaanse olieproduktie zou stijgen tot 4 miljoen vaten per dag in 2020 en tot 5 miljoen vaten per dag in 2025.

Ik acht het onwaarschijnlijk dat die prognose zal uitkomen.

Over de afgelopen twee jaar is de Braziliaanse export van aardolie geleidelijk gestegen. Maar het binnenlands aardolieverbruik is juist aan het dalen. In de grafiek hieronder heb ik de olie-export (de blauwe lijn) en het verbruik van Braziliaanse raffinaderijen (de groen lijn) weergegeven.

schermafbeelding-2016-11-28-om-17-21-25

Van de 2,4 miljoen vaten per dag, die met veel pijn en moeite gewonnen worden, verdwijnen de laatste maanden 0,8 miljoen vaten naar het buitenland. En dan blijven er minder vaten dan vorig jaar overvoor de Braziliaanse raffinaderijen.
Het lijkt erop dat Brazilië net als Nigeria en Angola en Libië de olie uit de aardkorst haalt voor klanten in Westerse landen en niet om zelf te gebruiken.

Brazilië nog altijd olie-importeur

De bevolking van Brazilië is ontevreden. Er wordt ontzettend veel geld uitgegeven aan het WK voetbal en andere prestige-projecten. En te weinig geld aan gezondheidszorg, onderwijs en openbaar vervoer.
De ontevredenheid is begrijpelijk. Er zijn hoge verwachtingen gewekt bij de Brazilianen. In de afgelopen 10 jaar zijn er grote oliereserves ontdekt voor de Braziliaanse kust. Het is moeilijk winbare olie, verstopt onder kilometers zoutafzetting. Er moeten miljarden geïnvesteerd worden, maar dan wordt Brazilië het Saoedi-Arabië van Zuid-Amerika.
De deskundigen van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) verwachten dat Brazilië in 2020 elke dag 4,1 miljoen vaten olie zal produceren en in 2035 zelfs 6 miljoen vaten per dag.
Brazilië zal schathemelrijk worden van al die aardolie… toch?

Voorlopig nog niet.
De olieproduktie van Brazilië vertoont de laatste jaren een dalende trend.

Schermafbeelding 2014-06-12 om 21.26.21

Voorlopig kan de Braziliaanse regering nog geen oliemiljarden besteden aan onderwijs, openbaar vervoer en gezondheidszorg. Petrobras kan niet eens voldoende olie produceren om in de binnenlandse vraag te voorzien. Brazilië moet elke dag nog ruwe olie importeren.
In de grafiek hieronder zie je de Braziliaanse olie-import over de laatste 32 maanden.

Schermafbeelding 2014-06-12 om 19.34.51

De Braziliaanse regering moet juist een manier bedenken om die dure importolie te kunnen betalen. Ondertussen kampen de dure projecten om de Braziliaanse diepzee-olie te winnen met vertragingen, o.a. doordat politici teveel eisen aan de oliemaatschappijen.
Veel Brazilianen hebben hun spaargeld geïnvesteerd in de oliemaatschappij Pertrobras. De regering moet alle zeilen bijzetten om de de bevolking optimistisch te houden over de toekomst.

IEA-deskundigen overschatten Braziliaanse oliepotentieel al jarenlang

Britse wetenschappers met belangen in vaccinbedrijven hebben de ernst van de epidemie van de Mexicaanse griep in 2010 overdreven.
De prognoses van deskundigen zijn niet altijd even betrouwbaar. Soms proberen deskundigen met hun cijfers, bewust of onbewust, het beleid in een bepaalde richting te sturen.

De deskundigen van het IEA dachten in oktober 2009 dat Braziliaanse olieproduktie over het jaar 2010 gemiddeld zou uitkomen op 2,75 miljoen vaten per dag.
Uiteindelijk kwam de produktie uit op gemiddeld 2,13 miljoen vaten per dag. De schatting van het IEA was ruim 20% te hoog.

In oktober 2010 schatte het IEA de olieproduktie van Brazilië voor 2011 in op 2,37 miljoen vaten per dag. Ook dat bleek te hoog ingeschat: Brazilië produceerde in 2011 dagelijks gemiddeld 2,21 miljoen vaten. De schatting was ongeveer 6% te hoog.

De schatting voor de Braziliaanse olieproduktie in 2012 (gemaakt in oktober 2011) was 2,34 miljoen vaten per dag.
NB. dit is lager dan de schatting voor men eerder voor 2011 en 2010 maakte. Het lijkt of het IEA leert van eerdere miskleunen.
Maar opnieuw bleek de inschatting te rooskleurig.
In 2012 pompte Brazilië dagelijks 2,16 miljoen vaten olie op: 7,5% minder dan de prognose van de knappe koppen in Parijs.

Een jaar geleden (oktober 2012) dacht het IEA dat in 2013 de olieproduktie van Brazilië zou uitkomen op 2,39 miljoen vaten per dag. Over de eerste 9 maanden van 2013 bedraagt de feitelijke gemiddelde produktie slechts 2,09 miljoen vaten per dag.
Het IEA zit voorlopig voor 2013 12 % te hoog met haar schatting.

Wat verwacht het IEA voor 2014?
Momenteel denken de knapste koppen van het IEA dat Brazilië in 2014 dagelijks 2,28 miljoen vaten per dag zal oppompen. Dat is de laagste schatting in de afgelopen 5 jaar. Het IEA leert wel van haar overschattingen. Maar het heeft ook de plicht om investeerders niet af te schrikken met doemscenario’s. Men schijnt te denken: liever tien keer te hoog gegokt, dan één keer te laag.
Daarom denk ik dat ook deze schatting te rooskleurig zal zijn. De werkelijke olieproduktie van Brazilië voor 2014 zal uitkomen tussen de 2,10 en 2,20 miljoen vaten per dag.
De voorspellingen die het IEA doet voor Braziliaanse oliewinning op de lange termijn vind ik zeer ongeloofwaardig.

Ik meldde al eerder dat Petrobras (de Braziliaanse staatsoliemaatschappij) zich diep in de schulden moet steken om de olieproduktie op peil te houden en te laten groeien.
Dankzij het optimisme van het IEA zijn er genoeg investeerders te vinden, die de risicovolle Petrobras-projecten willen financieren.

Zal Brazilië in 10 jaar tijd de olieproduktie verdubbelen?

Het gerenommeerde energieonderzoeksbureau IEA publiceerde afgelopen week haar jaarlijkse World Energy Outlook. In dat rapport maken de mensen van het agentschap een prognose over de hoeveelheid energie, die de wereldbevolking de komende decennia zal gebruiken en welke energiebronnen daarvoor zullen worden gebruikt.
Het rapport kost (in digitale vorm) 120 euro en dat heb ik niet over voor zo’n boekje dat over één jaar compleet waardeloos is geworden.
Gelukkig zet het IEA de belangrijkste informatie uit de World Energy Outlook gratis ter inzage op het internet.

Het IEA besteedt dit jaar erg veel aandacht aan de oliewinning in Brazilië. In de factsheet “What is Brazil’s energy outlook?” schrijft IEA:

“Brazil’s oil production rises from 2.2 mb/d in 2012 to 4.1 mb/d in 2020 and to 6 mb/d in 2035.”
De Braziliaanse olieproduktie zal stijgen van 2,2 miljoen vaten/dag in 2012 naar 4,1 miljoen vaten/dag in 2020 en 6 miljoen vaten/dag in 2035.

In de presentatie voor de pers vond ik de grafiek, die deze cijfers illustreert.
brazoil2013

De werkelijke olieproduktie van Brazilië is de afgelopen 2 jaar niet gestegen. In 2011 bedroeg de dagelijkse produktie 2,19 miljoen vaten. In 2012 was dat 2,15 miljoen. En volgens het grafiekje hieronder (afkomstig uit een IEA-publicatie) blijft de dagelijkse produktie in 2013 het gehele jaar lager dan in 2011.

brazilokt2013iea

In het grafiekje hierboven staat ook een prognose voor het jaar 2014 (de stippellijn). Over 12 maanden blijkt of deze prognose uitkomt.

In juni vergeleek ik de feitelijke Braziliaanse olieproduktie al eens met de optimistische prognose van het Amerikaanse Energy Information Agency.
Aan die grafiek heb ik de nieuwe prognose van het IEA toegoevoegd.

brazilprognos

De rode balkjes geven de prognose uit de World Energy Outlook 2013 weer. De grijze balkjes de feitelijke Braziliaanse produktie. Het grijze stippellijntje is een lineaire extrapolatie van de produktiegroei tussen 2005 en 2013.

Gigantische investeringen
Het IEA verwacht dat de Braziliaanse olieproduktie min of meer verdubbelt in de komende 10 jaar (2013 tot 2023). En die verdubbeling zal moeten komen uit de deepwater oil, de olievelden in het Santos-bekken waar de zee meer dan 2 kilometer diep is. Het winnen van de olie op 5 km. diepte onder een zoutlaag is een enorme technologische en peperdure uitdaging.
In de komende 5 jaar zal er meer dan 200 miljard dollar geïnvesteerd moeten worden. In de Factsheets bij de World Energy Outlook meldt het IEA ook dat:

A pivotal factor in shaping Brazil’s energy outlook will be the country’s success in maintaining high levels of investment, which average $90 billion per year. Almost two-thirds of this is required in the oil sector and more than a quarter to expand power generation and the transmission network. The heaviest burden lies with Petrobras, the world’s largest deepwater operator, placing an emphasis on its ability to deploy resources effectively across a huge and varied investment programme.

De diepzee-olie die kilometers diep begraven ligt onder de zeebodem in het Santos-bekken, zal alleen gewonnen en verbrand kunnen worden tot CO2 als banken en andere investeerders dat mogelijk maken. De CO2-uitstoot zal alleen gaan dalen als banken en andere investeerders stoppen met het financieren van dit soort projecten.
De ontwikkelingen worden niet bepaald door burgers en politici, maar door een handvol geldschieters. En die investeerders vragen aan de deskundigen van het IEA of ze wel of niet moeten investeren in de Braziliaanse oliemaatschappij Petrobras.

Peakoil in Brazilië

peakbrasil

Brazilië gebruikt per dag ongeveer 2,6 miljoen vaten aardolie. En omdat Brazilië dagelijks maar 2,2 miljoen vaten olie produceert, is Brazilië een netto-importeur van aardolie.
In de afgelopen jaren zijn er voor de kust van Brazilië significante olievondsten gedaan, zoals in 2008 het Tupi-olieveld. Maar de olie, die de laatste jaren is ontdekt ligt op vele kilometers diepte onder de zeebodem, op een plek waar de zee 2 kilometer diep is. De recent ontdekte olie is moeilijk te winnen.

tupi

Om de moeilijk winbare diepzee-olie te winnen, zijn enorme investeringen nodig. En.. er is ook heel veel energie (in de vorm van aardolie) nodig om de enorme produktieplatforms te maken en op hun plaats te krijgen. De extra olie, die Brazilië gebruikt om de diepzee-olie te gaan winnen, moet worden geïmporteerd, tegen een behoorlijk hoge prijs.

Het netto-energierendement (EROEI) voor de diepzee-olie is misschien maar 5:1 of 4:1. Als investering van één vat olie een viervoudig rendement oplevert, lijkt dat een zinvolle activiteit. Maar op een dergelijk rendement kun je geen moderne, industriële samenleving met miljoenen auto’s en honderden vliegtuigen laten draaien.
Het is maar de vraag of alle moeite, die de Brazilianen doen om olie uit de zeebodem te halen uiteindelijk wel de moeite waard is.

Terwijl er hard gewerkt wordt om de nieuwe olievelden te exploiteren, daalt de olieproduktie in de bestaande Braziliaanse velden. Het netto resultaat is dat de Braziliaanse olieproduktie begint af te nemen. De maximale olieproduktie, peakoil, werd eind 2012 bereikt: 2,2 miljoen vaten per dag.

En als de olieproduktie van Brazilië daalt, kan de Braziliaanse economie dan nog wel groeien?
Hieronder de PMI (Inkoopmanagersindex) voor Brazilië. Die is de laatste jaren boven de 50; dat wijst op groei. Maar het houdt niet over.

brazilpmiapr2013

Olieprijs niet hoog genoeg om gigantische kosten terug te verdienen

oilprice2012

De Braziliaanse oliemaatschappij Petrobras moet onderdelen verkopen om het hoofd boven water te houden. Dat is merkwaardig, want Petrobras zou de nieuw ontdekte olievelden in het Santos-bekken gaan exploiteren.
De olievelden in het Santos-bekken waren de grootste olievondst in de afgelopen 30 jaar: er liggen naar schatting 33 miljard vaten olie op 5 km. diepte (de zee is daar 2 km diep). Voor de exploitatie van de olievelden zijn gigantische investeringen nodig: meer dan 225 miljard dollar.
In onderstaande video krijg je een idee welke inspanning er geleverd moet worden voordat het eerste vat olie van 8 km diepte naar boven gehaald kan worden.

Maar afgelopen zomer liet de hoogste baas van Petrobras weten dat de investeringen wat lager zullen uitvallen. De verwachte olieproduktie voor 2016 werd met 20% naar beneden bijgesteld tot 3,3 miljoen vaten per dag. De verwachting voor 2020 werd met 11% naar beneden bijgesteld tot 5,7 miljoen vaten per dag.

Investeerders maken zich zorgen over de financiële positie van Petrobras. De oliemaatschappij wil eigenlijk de benzineprijs in Brazilië verhogen om meer inkomsten te genereren. Maar de politici willen de inflatie niet nog hoger laten oplopen en houden prijsstijgingen voorlopig tegen.

Volgens Credit Suisse heeft Shell een minimumprijs van $103 voor een vat Brent-olie nodig om in 2013 na betaling van alle kosten nog dividend en rente te kunnen betalen. Voor oliemaatschappij BP is de benodigde minimumprijs zelfs $121 voor een vat Brent. Bij de huidige prijs van $107 krijgt BP een probleem.

Het beroemde Brent-olieveld in de Noordzee zal volgend jaar door Shell worden gesloten. De kosten van onderhoud en renovatie van de produktieplatforms zijn hoger dan de opbrengsten die na de renovatie nog te behalen zijn.

Vanwege de stijgende kosten zullen niet alle olievelden in produktie worden genomen. En olievelden op zee zullen niet helemaal worden leeggepompt: als de exploitatie van die velden meer kost dan het oplevert, zal men de resterende olie laten zitten… misschien wel voor eeuwig.

Brazilië heeft miljarden nodig, anders geen olie

Bijna 3 jaar geleden werden voor de kust van Brazilië grote oliereserves gevonden: het was de grootste olievondst op het Westelijk Halfrond in 25 jaar:  tussen de 9 en 15 miljard vaten. Er ging een gejuich op in Brazilië en op andere plaatsen in de wereld werd een zucht van verlichting gehoord.
Maar de olie bevindt zich zo’n 300 km. uit de kust op een diepte van ruim 6 kilometer. Er wordt nergens ter wereld olie gewonnen op die diepte.

Om de olie te exploiteren is geld nodig, heel veel geld.
Petrobras schat dat er de komende 5 jaar $224 miljard nodig is.
Als er 9 miljard vaten olie gewonnen kunnen worden, dan moet die olie minstens $25 per vat opbrengen om alleen al die kosten te kunnen terugbetalen.
Wie gaat dat geld lenen aan Petrobras?

Deskundigen (van het Centre for Global Energy Studies) schatten in dat het minstens $30 – $40 per vat kost om olie uit de diepzee te winnen. Andere bronnen schatten de produktiekosten zelfs op $70 per vat. Pas als de olieprijs flink stijgt (> $90 per vat) valt er winst te behalen op die olie.
Het is maar de vraag of de wereld die dure olie uit het Tupi-veld wel kan of wil betalen.

Brazilië produceert dagelijks ca. 2 miljoen vaten olie, maar dat is nog altijd onvoldoende voor het binnenlands gebruik. Brazilië is nu een netto-importeur van olie.
Brazilië is altijd een olie-importeur geweest. Als Petrobras ooit olie gaat winnen uit het Tupi-veld, dan komt die olie niet op de wereldmarkt, maar die olie zal bestemd zijn voor binnenlands gebruik. Brazilië gebruikt ca. 2,2 miljoen vaten per dag en met 9 miljard vaten kan het land ruim elf jaar vooruit.