Tagarchief: energiebesparing

Energieverbruik per hoofd van de bevolking in Nederland 8% gedaald sinds 2011

Het energieverbruik per inwoner is in Nederland aan het afnemen. Volgens het CBS verbruikte de gezamenlijke Nederlandse bevolking over de 4 kwartalen van 2011 gemiddeld 811 Petajoule (PJ) aan energie. Nederland telde in 2011 ongeveer 16,66 miljoen inwoners. Het gemiddelde energieverbruik per inwoner in 2011 komt dan uit op 48,71 Gigajoule (GJ) per kwartaal.

In de laatste 4 kwartalen waarover het CBS het energieverbruik berekende, de laatste twee kwartalen van 2014 en de eerste twee van 2015, lag het gemiddelde Nederlandse verbruik op 754 PJ per kwartaal. Bij een bevolking van 16,90 miljoen inwoners komt het gemiddelde verbruik per inwoner uit op 44,61 GJ per kwartaal. Dat is 8,4% minder dan de gemiddelde Nederlander in 2011 verbruikte.

In de grafiek hieronder is het energieverbruik per inwoner per kwartaal sinds begin 1995 weergegeven.Dat energieverbruik schommelt sterk door de wisseling van de seizoenen. In het eerste en het vierde kwartaal van elk jaar, het winter-halfjaar ligt vanwege verwarming en verlichting het verbruik veel hoger dan in het zomer-halfjaar. Die seizoensinvloed is niet zichtbaar in het voortschrijdend gemiddelde over 4 kwartalen, weergegeven met de doorgetrokken donkerblauwe lijn.

Schermafbeelding 2016-03-10 om 22.08.31

In de grafiek kun je duidelijk zien dat het gemiddelde energieverbruik per hoofd van de bevolking per kwartaal in de afgelopen 20 jaar nog nooit zo laag was als in de laatste vier kwartalen. De gemiddelde inwoner van Nederland verbruikt steeds minder energie.
De belangrijkste oorzaken zijn:
– de zachte winter van 2014-2015
– het afnemende elektriciteitsverbruik door zuiniger apparaten en lampen
– het afnemende energieverbruik door afgenomen economische activiteit (vooral de bouwsector)
Het dalende energieverbruik betekent dat de energiebedrijven hun inkomsten zien dalen.

Ik verwacht dat het gemiddelde energieverbruik per inwoner nog verder zal afnemen. In het derde en vierde kwartaal van 2015 was het ook warmer dan normaal: er is dus minder energie verbruikt voor verwarming. In de toekomst zal het energieverbruik nog verder afnemen doordat de Nederlandse bevolking steeds minder te besteden heeft vanwege oplopende werkeloosheid, bezuinigingen en kortingen op pensioenen.

Elektriciteitsverbruik in Nederland daalt geleidelijk

Volgens de cijfers van het CBS daalt het elektriciteitsverbruik in Nederland sinds 2011. Over de eerste drie kwartalen van 2011 bedroeg het totaal Nederlands elektriciteitsverbruik 89,11 miljard KWh. In 2015 werd over dezelfde periode 86,36 miljard KWh verbruikt: een daling van 3% over 4 jaar.

De daling kan veroorzaakt worden doordat Nederlanders gemiddeld steeds zuiniger geworden zijn met elektriciteit. Bij aanschaf van elektrische apparaten letten ze op het stroomverbruik en ze vervangen de laatste gloeilampen door energiezuinige spaarlampen of LED-verlichting. Elektriciteitsbedrijven voeren doorlopend campagnes op consumenten energiebewust te maken. Daarnaast kan ook de teruggang van economische activiteiten, die veel elektriciteit verbruiken (de bouw bijvoorbeeld) bijgedragen hebben aan de daling.

Met de cijfers van het CBS heb ik het elektriciteitsverbruik per hoofd van de bevolking uitgerekend. In de grafiek hieronder staat dat hoofdelijk verbruik weergegeven.

Schermafbeelding 2016-01-27 om 13.58.55

In het 4e kwartaal en in het 1e kwartaal, zeg maar het winter-halfjaar, is het elektriciteitsverbruik hoger doordat er meer verlichting brandt en de pompen van de centrale verwarming meer draaien.
Met de dunne rode lijn is het voortschrijdend gemiddelde over vier kwartalen weergegeven.
Dat gemiddelde elektriciteitsverbruik per kwartaal was in 2011 nog 1827 KWh per inwoner. Maar over de laatste vier kwartalen kwam het gemiddelde uit op 1738 KWh per inwoner.

Van buitenaf de thermostaat omhoog of omlaag zetten…

Ik ben een voorstander van energiebesparing.
Ik zet zelf de thermostaat in mijn eigen huis een graadje lager.
Ik zou het liefst zien dat de regering in alle huizen in Nederland de thermostaat wat lager zou zetten. Dat scheelt in het aardgasverbruik en in de CO2-uitstoot. Op die manier kan de regering aardbevingen in Groningen en klimaatverandering tegengaan.

Gelukkig nemen steeds meer Nederlanders zo’n handige slimme thermostaat, die op afstand via de smartphone bediend kan worden. Je krijgt zo’n apparaat bijna gratis van je energieleverancier.

Het is nog maar een kwestie van tijd, totdat iemand anders, van buitenaf bij jouw in huis de thermostaat lager zet. Bijvoorbeeld omdat je nog een rekening hebt openstaan. Of omdat een paar grote bedrijven nu even wat meer aardgas nodig hebben.
Of omdat het gas bijna op is en de regering energiebesparing wil afdwingen… 😉

James Corbett waarschuwt zijn publiek dat er ook nadelen zitten aan al die handige technologie. (De eerste 90 seconden gaan over crowdfunding van Corbetts Boiling Frogs-project)

The energyrevolution will not be televised

EEDkopie

Op 5 december trad de Energy Efficiency Directive, de nieuwe Europese richtlijn voor Energiebesparing, in werking. Ik heb er op TV niemand over horen vertellen.
Op internet kun je wel terugvinden wat de nieuwe Energiebesparingsrichtlijn inhoudt. Lees hier de Nederlandse samenvatting.

Het plan om in Europa zuiniger met energie om te springen dateert al uit 2007. De doelstelling is 20% energiebesparing in 2020. Dat is op zich een loffelijk streven, maar inmiddels volledig achterhaald door de werkelijkheid.
In de afgelopen jaren is er al heel veel energie bespaard zonder een Europese richtlijn.
In Nederland is de verkoop van benzine de afgelopen 7 jaar al 15% gedaald.
In de eurozone is de benzineverkoop sinds 2007 bijna 20% gedaald.
De hoeveelheid elektriciteit die in Europa opgewekt wordt is tussen 2007 en 2011 al met 3,5% afgenomen.

Afgelopen maand legde Fatih Birol, hoofdeconoom van het IEA, uit dat Europa zoveel mogelijk energie moet besparen om weer te kunnen concurreren. Fossiele brandstoffen zullen in de toekomst nog duurder worden en Europa is momenteel veel te afhankelijk van die dure invoer.
In een interview sprak Birol zelfs van een revolutie op energiegebied.

In Europa kunnen we het energieverbruik fors verlagen door te besparen op stookkosten. En in de zomer door te besparen op airconditioning. Daarom staan er in de Energy Efficiency Directive maatregelen om gebouwen energiezuiniger te maken.
Helaas wordt er niets gedaan aan het hoge energieverbruik door transport en vervoer. Geen voorstellen voor snelheidsbeperking of invoeren van een accijns op vliegtuigbrandstof. De Europese Unie is niet van plan om het vervoer van grondstoffen en produkten tussen de lidstaten op ook maar enige wijze te verminderen.
Ik heb nog geen TV-spotjes gezien van de Europese Unie om de snelheid te matigen of om de thermostaat lager te zetten.
Als Europeanen energie gaan besparen doen ze dat op eigen houtje: niet omdat regeringsleiders of het Europees Parlement daarop aandringen.
De energiebesparingsrevolutie zal heel stilletjes verlopen.

Ook treinen verspillen energie bij 130 km/uur

Het kost veel energie om een auto van 1000 kilo te versnellen tot 130 km/uur. Bij 130 km/uur is de luchtweerstand van de auto ook een stuk groter dan bij 80 km/uur. Kortom een auto, die 130 km/uur rijdt verbruikt veel meer brandstof dan een auto die 80 km/uur rijdt.

Maar voor treinen geldt dit ook.
Ik reis wel eens met de sprinter van Schiedam naar Delft-Zuid. Dat is een afstand van 8 kilometer. Na ongeveer 3 kilometer bereikt de sprinter een topsnelheid van 135 km/uur. Die snelheid houdt de trein 3 kilometer vast en dan begint de trein af te remmen omdat-ie bij Delft-Zuid gaat stoppen.

Het kost ontzaggelijk veel elektrische energie om de sprinter van 129.000 kilo een snelheid te geven van 135 km/uur. De elektromotoren in de trein hebben een vermogen van meer dan 1,2 MegaWatt. En elk uur rijden er minstens twee van die sprinters in beide richtingen.
Bij een snelheid van 135 km/uur heeft de sprinter een enorme hoeveelheid kinetische energie. En als de sprinter 3 kilometer verderop in Delft-Zuid stilstaat, is al die energie omgezet in warmte in de remblokken van de trein. Die warmte wordt niet nuttig gebruikt maar gaat verloren in het heelal.

We zouden heel veel energie kunnen besparen als de treinen wat langzamer zouden rijden. Als we inzien dat vliegtuigen en auto’s zuiniger zijn bij lagere snelheid, dan kunnen we ook inzien dat treinen energiezuiniger zijn als ze langzamer rijden.
Misschien hebben we helemaal geen kolencentrales nodig. Misschien hoeven we geen duizenden windmolens te bouwen en kunnen we zonder gigantische zonnepanelen in de Sahara. Als we eenmaal gewend zijn aan een lagere snelheid.

Verslaafd blijven aan aardolie en energie of afkicken?

We zijn verslaafd aan aardolie. We gebruiken het spul voor plastics en kunststof, voor voedselproduktie en voor transport, voor warmte en elektriciteit. We kunnen geen dag zonder aardolie en de geconcentreerde, goedkope energie, die erin zit.
We zijn zo afhankelijk geworden van aardolie, dat we er steeds meer geld en energie voor over hebben. Sinds 2001 is de prijs van aardolie vervijfvoudigd, maar ondanks die hoge prijs zijn we geen druppel minder gaan gebruiken. We zullen geld gaan lenen en bankbiljetten gaan drukken om maar te kunnen blijven scoren.

Zoals junks gaan stelen om aan hun drugs te komen, zo zullen wij oorlogen gaan voeren en volkeren onderdrukken om de aanvoer van olie veilig te stellen.

We zullen allerlei ingewikkelde apparatuur ontwikkelen om ook de laatste restjes olie uit de aardkorst te halen. We gaan aardolie uit teerzand en leisteen halen. Dat is erg lastig en kost ontzettend veel moeite. Maar we gaan het doen, omdat we onszelf hebben wijsgemaakt dat we niet meer zonder aardolie kunnen.

Verduurzamen van onze verslaving?
We zijn ook begonnen met het verduurzamen van onze verslaving. Subsidie voor groene auto’s en belastingvrijstelling voor elektrische auto’s houden onze verslaving aan mobiliteit in stand. We dromen van natuurgebieden vol windmolens en woestijnen vol zonnecollectoren, zoals een junk droomt van spiegels vol coke en zakken vol pillen.

We maken onszelf wijs dat rijden en vliegen op biobrandstof minder erg is dan rijden en vliegen op fossiele brandstof. Het opstoken van houtpellets in energiecentrales levert precies dezelfde 220 Volt als het opstoken van steenkool en die stroom gebruiken we voor dingen die we ook met spierkracht kunnen doen.

Is afkicken van onze aardolieverslaving geen beter idee?
Onze grootouders kenden geen kunststof en plastic. Ze verwarmden hun huis alleen als het echt nodig was en dan slechts één enkele kamer. Ze vlogen niet, ze liepen of reden op een fiets.
Afkicken van een verslaving is moeilijk. Het gaat gepaard met ontwenningsverschijnselen. Er zijn een aantal landen, die hun olieverbruik drastisch hebben verminderd.
Het olieverbruik van de PIGS-landen, Portugal, Italië, Ierland, Griekenland en Spanje, daalde met 12% tussen 2006 en 2010.

(data: EIA)

De ontwenningsverschijnselen zijn: oplopende werkeloosheid (vooral onder de jeugd), dalende koopkracht en afbraak van sociale voorzieningen en pensioenen.
Mensen verliezen hun baan en gaan daardoor minder autorijden. De vliegvakantie wordt geschrapt omdat men minder te besteden heeft. Het energieverbruik per hoofd van de bevolking gaat geleidelijk (3% per jaar) omlaag.

Het is een illusie om te denken dat wij verslaafden vrijwillig zullen akicken. Als je wilt dat Nederlanders zo dicht bij ons werk gaan wonen, dat ze kunnen lopen of fietsen, dan zul je ze moeten dwingen. Dat betekent de reiskostenvergoeding, een mobiliteits-subsidie, afschaffen. Desnoods gebruik je de CO2-uitstoot van het woon-werkverkeer als reden.
Het openbaar vervoer moet verschralen, zodat bussen en treinen vol zitten en efficient worden gebruikt. Dwing mensen om de trap te nemen i.p.v. de lift.

Er is nog een lange weg te gaan. Maar iedere individuele Nederlander kan zelf besluiten af te kicken van zijn energieverslaving. Boek een fiets- of wandelvakantie in eigen land. Zet de thermostaat lager en doe een trui aan. Koop geen wasdroger, maar was alleen op zonnige dagen met veel wind, zodat de was buiten kan drogen. Als onze grootouders het konden, dan kunnen wij het ook.

Minder CO2-uitstoot betekent de thermostaat lager

’s Winters worden Nederlandse treinen verwarmd. Dat kost energie; heel veel energie want treinen zijn slecht geïsoleerd en ze rijden over het platteland, waar het ’s nachts nog wel afkoelt. Een auto opwarmen of een café-terras verwarmen kost ook veel energie.

Als je energie wilt besparen, dan kun je terrasverwarmers verbieden en de verwarming in de trein lager zetten. Waarom moeten we energie besparen?

Allereerst omdat het opwekken van elektriciteit leidt tot CO2-uitstoot. Het overgrote deel van de elektriciteit wordt opgewekt met fossiele brandstof. Treinen rijden als het ware nog altijd op steenkool. De verwarming in de trein lager zetten betekent minder CO2-uitstoot.

Ten tweede: de fossiele brandstoffen zullen opraken. Gisteren zei Fatih Birol van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) dat de wereldolieproduktie al over haar hoogtepunt heen is: het tijdperk van goedkope brandstof (olie) is voorbij.

Het Nederlandse aardgas raakt ook op, onafwendbaar. Ineke van Gent zal het over 20 jaar gaan meemaken. Dan zullen we onze huizen en het douchewater op een andere manier moeten verwarmen. Met peperduur Russisch gas (het moet door 10.000 km. pijpleiding)?

We kunnen gaan klagen over de klimaatverandering en de ellende, die ons in de toekomst wacht. Maar we kunnen ook over oplossingen nadenken.
Zet de thermostaat lager in de trein, verbied terrasverwarmers.
Laat minder treinen rijden.
En in hemelsnaam, ga dichter bij je werk wonen of zoek een baan in je woonplaats.