Tagarchief: griekenland

Op klimaatbeleid scoort Griekenland veel beter dan Nederland

In het afelopen jaar daalde de CO2-uitstoot van Nederland met 2,9%.
De Nederlandse CO2-uitstoot daalt al sinds 2007 en de totale daling sinds 2005 bedraagt inmiddels 8,7%.

CO2NL2012

In Griekenland daalde de CO2-uitstoot als gevolg van het regeringsbeleid veel sterker dan in Nederland. In 2012 was de CO2-uitstoot 6,4% lager dan in 2011.
Sinds 2007 is de Griekse CO2-uitstoot maar liefst 21% gedaald.

CO2GR2012

Denemarken doet het nog beter dan Griekenland. Sinds 2007 is de Deense CO2-uitstoot al 28,7% afgenomen.

CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking
In 2012 produceerde de gemiddelde Nederlander 14,7 ton CO2.
Dat is bijna twee keer zoveel als de gemiddelde Deen. Hoewel de Denen in de koude wintermaanden ook veel gas verstoken, bedraagt hun CO2-uitstoot ongeveer de helft van de Nederlandse: 7,5 ton.

De Grieken komen produceren ongeveer 8 ton per persoon per jaar.
En de Italianen slechts 6,6 ton per persoon per jaar.

In de grafiek hieronder zie je hoe de CO2-uitstoot per inwoner in genoemde landen de afgelopen jaren daalde.

CO2perinw2012

In Nederland wil de politiek echte hervormingen nog een jaartje uitstellen. En als Olli Rehn een oogje dichtknijpt zal de Nederlandse CO2-uitstoot in 2013 slechts licht dalen.
Maar daarna zullen we toch echt het goede voorbeeld van Griekenand gaan volgen. 😉

Dure fossiele brandstoffen bedreiging voor Griekse en Duitse bossen

bomen

In Griekenland zijn de prijzen voor huisbrandolie sterk gestegen. Elektriciteit is nu 12% duurder dan vorig jaar. En ook aardgas is duurder geworden.
Om hun huis toch nog te kunnen verwarmen hakken sommige Grieken een boom om en gebruiken het hout als goedkope brandstof. Er worden al bomen gestolen uit stadsparken. En onlangs is ook de beroemde olijfboom van Plato gestolen door iemand, die geen dure fossiele brandstoffen meer kon betalen.

Ook in Duitsland komen mensen op het idee om hout uit de bossen te halen als gratis brandstof. De bossen worden niet bewaakt en een of twee bomen worden niet zo gauw gemist. Maar langzamerhand zal deze gratis brandstof populairder worden en zullen steeds meer Duitsers de bomen gaan omhakken om op de stookkosten te besparen.

Dit probleem zal zich voortaan iedere winter voordoen. Steeds meer Grieken zullen bomen gaan kappen om in de winter warm te blijven. Steeds meer Duitsers zullen bomen uit het bos gaan stelen. Langzamerhand zullen de Europeanen peperdure fossiele brandstof, geïmporteerd uit Rusland of de Perzische Golf, vervangen door biobrandstof, hout uit de Europese bossen. Sommige klimaatactivisten vinden dat misschien een goed idee. Maar de menselijke geschiedenis leert ons dat deze oplossing niet duurzaam is. Ik vind deze ontwikkeling zeer zorgwekkend.

Lokale munteenheden in een lokale economie

Kun je in je eigen stad een eigen munteenheid invoeren?
Ja, dat kan. En in veel Transition Towns gebeurt dat ook al.

De waarde van officiële munteenheden, dollar, euro, pond enzovoorts, fluctueert sterk. In het jaar 2000 kon je met één euro nog 10 kuub aardgas kopen. In 2011 nog maar 4 kuub.
De centrale banken en de particuliere, commerciële banken kunnen vrijwel ongelimiteerd geld uitgeven in de vorm van leningen.
Het uitgeven van een lokale munteenheid kan veel directer door de gemeenschap worden gecontroleerd en zonodig worden beperkt.

In Groot-Brittannië worden al vele lokale munten uitgegeven: Lewes Pounds, Brixton Pounds, Bristol Pounds, Stroud Pounds, Totnes Pounds enzovoorts. Aan de naam van de munt kun je zien in welke plaats de munt gebruikt wordt.
De lokale munten zijn gekoppeld aan de nationale munt en worden beheerd door lokale organisaties, die een evengroot bedrag in de nationale munteenheid in kas houden, zodat je altijd je lokale valuta weer kunt inwisselen voor nationale valuta.

Het is de bedoeling dat burgers een deel van hun geld inwisselen voor de lokale valuta en dit bedrag besteden binnen de lokale gemeenschap. Ondernemers worden aangespoord om de lokale valuta te accepteren en zelf ook weer als betaalmiddel te gebruiken binnen de gemeenschap.
Sommige lokale valuta bestaan alleen in computergeheugens als tegoeden van deelnemers aan het netwerk. Hieronder zie je hoe dat werkt bij Brixton Pounds.

Lokale ondernemers kunnen er ook voor kiezen om hun werknemers deels uit te betalen in de lokale munt.
Dit systeem zal geleidelijk groeien en er hopelijk toe leiden dat de lokale economie binnen een gemeenschap belangrijker wordt. En op den duur moet de lokale economie minder gevoelig worden voor externe invloeden, zoals stijgende olieprijzen en overheidsbezuinigingen.

In Griekenland winnen de lokale valuta ook aan populariteit. Zo wennen de Grieken langzamerhand aan een leven zonder euro’s. Het uitstappen van Griekenland uit de eurozone, de Grexit, is in feite al begonnen.

Lees in het Engels meer over lokale valuta op resilience.org.

Peakoil in Griekenland: een mes dat aan twee kanten snijdt

peakgreece

Huisbrandolie wordt steeds duurder. Dat merken ze in Griekenland ook. De prijs van een liter huisbrandolie steeg in één jaar van 0,95 euro naar 1 euro 30.
Veel Grieken kopen dit jaar dus minder huisbrandolie en hopen op een zachte winter.

Door de recessie zitten er meer Grieken werkeloos thuis dan 5 jaar geleden. En de overheid heeft steeds minder geld om het inkomen van de allerarmsten aan te vullen met subsidie.

Doordat de Grieken minder stoken, daalt de CO2-uitstoot in Griekenland. Dat is slechts een leuke bijkomstigheid. Maar er zullen dit jaar meer Grieken sterven doordat ze hun huis niet meer warm kunnen houden. Minder stoken betekent op den duur jonger sterven.

De afgelopen week was het in Griekenland 1 tot 3 graden te koud voor de tijd van het jaar.

anomaliedec2012

Update:
Door bezuinigingen kunnen sommige gemeenten kunnen niet genoeg olie kopen om schoolgebouwen te verwarmen. Misschien zullen ze op koude winterdagen de scholen gaan sluiten.

De euro, de Grieken en peak-kentekenbewijs

Waarom zagen we in 2000 niet aankomen dat de Zuid-Europese landen hun zaakjes niet op orde kunnen houden?

Voor de invoering van de euro leenden Griekenland, Italië en Portugal ook al geld op de kapitaalmarkt. De Zuid-Europese landen moesten een hogere rente betalen dan het oer-degelijke Duitsland.
Hieronder zie je dat de invoering van de euro het mogelijk maakte dat de Zuid-Europese landen tegen dezelfde rente konden lenen.

(klik voor vergroting)

Sinds de collaps van Lehman Brothers lopen de rentetarieven voor de eurolanden weer uiteen. De financiële markten beseffen weer dat Griekenland en Italië fundamenteel verschillen van Duitsland en Nederland.

Het fundamentele verschil tussen de verschillende euro-landen blijkt ook uit de vergelijking van de Sociale Rechtvaardigheid, die de Bertelsmann Stichting onlangs publiceerde.

In de overall Social Justice Index staat Nederland op een keurige 6e plaats; Duitsland op een 14e en Griekenland op een 28e plaats.

(klik voor vergroting)

In deze index worden zaken meegeteld als armoedebestrijding, toegang tot onderwijs, werkeloosheid en gezondheid. Het complete rapport vind je hier.

Uit dit soort onderzoeken blijkt dat Nederland heel anders denkt over sociale rechtvaardigheid dan Griekenland. Dit heeft grote gevolgen voor het regeringsbeleid en dus ook voor het begrotingsbeleid. En toch dachten politici, dat zulke grote verschillen in beleid geen beletsel waren voor invoering van één centrale munteenheid.
Heel veel politici denken trouwens nog steeds dat de euro een goede zaak is.

Hebben de Grieken verstandig gereageerd op het feit dat ze opeens heel goedkoop geld konden lenen?
Nou nee.
De Grieken gingen opeens veel meer auto’s kopen.

Voor de invoeringvan de euro, toen de Grieken nog een hoge rente moesten betalen op staatsleningen, werden er in Griekenland maandelijks 10 tot 15.000 nieuwe auto’s verkocht.

(klik voor vergroting)

Toen de euro werd ingevoerd steeg dat aantal tot bijna 25.000 auto’s per maand. Na de val van Lehman Brothers, toen de rente weer snel opliep, daalde dat aantal weer tot minder dan 20.000.
Sinds de regering keihard bezuinigt, is het aantal nieuw gekochte auto’s heel sterk gedaald tot minder dan 10.000 per maand.
Er rijden nu in Griekenland meer auto’s rond dan ooit tevoren. Het is peak-kentekenbewijs in Griekenland, want dat aantal auto’s zal langzamerhand weer gaan afnemen.

De dalende autoverkopen in Griekenland (en in Ierland, Portugal, Italië, en Spanje) hebben natuurlijk gevolgen voor de auto-industrie: er hoeven minder auto’s gemaakt te worden. Jammer voor Opel, Saab, Mercedes, Fiat en Volkswagen, maar de groei is eruit.

Over het terugbetalen van leningen en verkoop van staatsbedrijven

Bijna ieder land ter wereld heeft een financieringstekort en bijna ieder land ter wereld leent geld (op de markt) om dat tekort te dichten. De regering schrijft staatsleningen uit en de markt bepaalt dan hoe hoog de rente zal zijn die de regering moet betalen.

De Nederlandse regering betaalt momenteel 3,27% rente op een staatslening met een looptijd van 10 jaar.
De Griekse regering moet momenteel 16,4% betalen.

De regering leent dat geld om de economie te laten groeien: het is een investering, die rendement oplevert. Na 10 jaar is het Bruto Binnenlands Produkt gegroeid en het is dan geen probleem om de lening af te lossen en de rente te betalen.

Maar als het Bruto Binnenlands Produkt niet groeit of zelfs krimpt, dan is het een probleem om de lening af te lossen en de rente te betalen. De regering kan de lening en de rente alleen betalen als er bezuinigd wordt op andere uitgaven of veel meer belasting wordt geïnd.

Sterke bezuinigingen en hoge belastingen laten de economie nog meer krimpen. Landen met een krimpende economie (kleiner wordend BBP) hebben de grootste moeite om geld te lenen van banken en investeerders. Men heeft er weinig vertrouwen in dat de lening wordt afgelost en de rente zal worden betaald.

De afgelopen jaren is in veel landen de economische groei gestopt en die landen hebben de grootste moeite om leningen terug te betalen en nieuw geld te lenen.
De investeringen, die de regeringen doen, leveren geen rendement meer op. Het geld dat met staatsleningen wordt binnengehaald, gaat op aan import van steeds duurder voedsel, fossiele brandstoffen en andere grondstoffen.

De regering kan staatsbedrijven verkopen aan buitenlandse investeerders. Dit levert geld op, maar het is een eenmalige meevaller. Het is geen duurzame oplossing voor een regering, die structureel meer uitgeeft dan ze binnenkrijgt.

In Nederland zijn de afgelopen jaren veel staatsbedrijven geprivatiseerd, verkocht aan investeerders. De opbrengst van die verkoop is inmiddels uitgegeven. En Nederland geeft nog altijd structureel meer uit aan dan we binnenkrijgen. De Nederlandse regering heeft nog altijd een financieringstekort.

Om de staatsleningen en de rente te kunnen betalen moet de Nederlandse economie blijven groeien. Dat is niet meer zo vanzelfsprekend als het de afgelopen 50 jaar is geweest.
We leven in een nieuw tijdperk met stijgende prijzen van grondstoffen en energie.

Raoul Heertje probeert het ook even uit te leggen (in onderstaande clip vanaf 2:45)

Gail Tverberg schrijft ook over terugbetalen van leningen bij economische krimp.