Tagarchief: MH17

Werd de aanval op de MH-17 wekenlang voorbereid?

De MH-17 werd op 17 juli 2014 hoogstwaarschijnlijk neergeschoten door een luchtafweerraket van het type BUK. In het gebied waar de MH-17 neergehaald werd, woedde een felle strijd tussen pro-Russische rebellen (separatisten) en het Oekraïnse regeringsleger, dat de opstand wilde neerslaan. Het is vooralsnog onduidelijk welke van beide partijen de raket heeft afgeschoten.
Waren het de pro-Russische separatisten uit Oost-Oekraïne, die per ongeluk een passagiersvliegtuig raakten i.p.v. een Oekraïns militair vliegtuig?
Of waren het pro-Westerse extreemrechtse strijders, die aan de andere zijde van de frontlinie met het Oekraïnse regeringsleger meevochten?

In de dagen na de ramp verschenen op internet korte videoclips van een vrachtwagen met daarop een BUK-lanceerinstallatie. Uit de filmpjes kun je niet opmaken van welke partij die raketinstallatie is. Maar volgens de beschrijving van de video zijn de opnames gemaakt op 17 of 18 juli 2014 toen het gebied onder controle was van de pro-Russische separatisten.
In 2016 worden de videoclips opnieuw bekeken en wordt een andere conclusie getrokken.

Het eerste filmpje van de vrachtwagen met de lanceerinstallatie in Zugres is volgens een getuige al gemaakt op 5 juli, toen dat stadje nog in handen was van het Oekraïnse regeringsleger.

De getuige denkt dat anderen zijn filmpje hebben gedownload en voorzien hebben van de datum 17 juli.

Het tweede filmpje laat de vrachtwagen met de raketinstallatie zien op een weg nabij Makeevka. Volgens de makers dateert de opname van 17 juli 2014: de dag dat de MH-17 werd neergeschoten.
Nader bekeken blijken er bloeiende vlierbesstruiken langs de weg te staan en op 17 juli hebben de vlierstruiken in dat gebied al kleine groene bessen. Vanwege die bloeiende vlierstruiken denken plantendeskundigen dat de video ergens tussen eind mei en eind juni gemaakt moet zijn. Weken voor dat de MH-17 werd neergeschoten en in een tijd dat het gebied rond Makeevka in handen was van het Oekraïnse regeringsleger.

Het lijkt erg onwaarschijnlijk dat de pro-Russische rebellen in juni met een BUK-raketinstallatie rondgereden hebben in de buurt van Makeevka of op 5 juli in Zugres.
We moeten haast wel concluderen dat de getoonde vrachtwagen met de BUK-installatie van het Oekraïnse regeringsleger is of van een van de extreemrechtse strijdgroepen, die in die periode meevochten aan de zijde van het Oekraïnse regeringsleger.

Het is onduidelijk wie de video-opnames heeft voorzien van een nieuwe datum (17 of 18 juli) en heeft gepubliceerd met als doel de pro-Russische rebellen als schuldigen aan te wijzen.
Maar voor mij het lijkt erop dat de aanslag op de MH-17 geen vergissing was, maar een goed voorbereide actie compleet met bewijsmateriaal om de separatisten te kunnen beschuldigen.

Kort na het neerhalen van de MH-17 publiceerde de Oekraïnse veiligheidsdienst al afgeluisterde telefoongesprekken, die de indruk wekken dat de pro-Russische rebellen de MH-17 neerschoten.

Het lijkt mij onwaarschijnlijk dat dit gelikte filmpje, compleet met ondertiteling, binnen 10 uur na de ramp gemaakt is. Ik denk dat men er al uren of dagen voor de MH-17-ramp aan is begonnen. En ook daarom denk ik dat het neerschieten van de MH-17 een goed voorbereide actie was compleet met bewijsmateriaal om de separatisten te kunnen beschuldigen.

Waarom weten we nog altijd niet wat de MH-17 ramp veroorzaakte?

Peter Vlemmix maakte een korte samenvatting van de berichtgeving over de ramp met de MH17.

Vlemmix stelt een paar vragen waar veel Nederlanders een antwoord op willen.
Waar is het waterdichte bewijsmateriaal dat de Amerikaanse regering beweerde te hebben?
Waarom werd er alleen bewijsmateriaal via social media naar buiten gebracht?
Waarom zijn de opnames van de cockpitvoice-recorder en de Oekraïnse verkeersleiding nog altijd niet openbaar gemaakt?
Waarom zijn slechts enkele delen van het vliegtuig beschadigd (cockpit) terwijl een wolk van raketfragmenten het hele vliegtuig doorzeefd zou hebben?
Wat is precies de rol van de Oekraïnse regering? …

Mooie Yulia, de MH17 en de gewone burgers van Oekraïne

Een jaar geleden zagen we bijna allemaal de professioneel gemaakte videoclip van de mooie Yulia Marushevka. Ze riep de rest van de wereld op om de opstand van (een deel van) het Oekraïnse volk tegen de corrupte dictator Janoekovitsj te steunen.

Het filmpje bleek te zijn gemaakt met de steun van de Amerikaanse National Endowment for Democracy. Later bleek dat de VS ook op andere manieren probeerde om in Oekraïne en op het Westen gerichte regering aan de macht te krijgen.
De opstand werd een succes. De dictator moest vluchten en er kwam een nieuwe op het Westen georiënteerde regering, met daarin politici uit het lijstje van de Amerikaanse onderminister Victoria Nuland.

De opstand werd ook een ramp. Communistische, op Rusland georiënteerde politici werden vervolgd en verjaagd. In Odessa bezetten 40 pro-Russische demonstranten een vakbondsgebouw, maar die werden door een menigte rechts-extemisten doodgeknuppeld en levend verbrand.
Rusland annexeerde de Russisch-sprekende Krim vanwege de belangrijke militaire basis op dat schiereiland.
De nieuwe regering in Kiev stuurde tanks en gevechtsvliegtuigen naar de oostelijke provincies, die traditioneel op Russisch gezinde politici stemmen.

Extreemrechtse politici riepen op om de Janoekovitsj aanhangers in het oosten uit te roeien of te verjagen.
Langzamerhand escaleerde de situatie tot een burgeroorlog.

Vijf maanden na de oproep van de mooie Yulia werd de MH-17 neergeschoten. Daarbij vielen 298 doden en dat leidde bijna tot internationaal ingrijpen door NAVO-troepen. Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest van de mooie Yulia…

Een jaar na de oproep van de mooie Yulia verschijnt een andere Oekraïnse vrouw op YouTube. Als in Zaporizhia een militair komt uitleggen waarom er een dienstplicht is ingesteld en waarom de mannen zich moeten melden in het Oekraïnse leger, grijpt zij de microfoon. Ze is niet zo mooi als Yulia en de video is niet van professionele kwaliteit. Maar haar boodschap is net zo duidelijk.
De gewone mensen willen helemaal geen oorlog: ze zijn niet bang voor een Russische invasie.

Voorlopig geen uitsluitsel over de oorzaak van de MH17-ramp

Morgen, dinsdag 9 september, publiceert de Onderzoeksraad (Dutch Safety Board) een voorlopig onderzoeksrapport naar de oorzaak van de ramp met de MH17 van 17 juli 2014. Dit rapport zal geen enkele duidelijkheid bieden over de oorzaak en de personen die mogelijk vervolgd kunnen worden als schuldigen aan de ramp. Het voorlopig onderzoeksrapport kan het beste worden omschreven als een zoethoudertje.

Door het achterhouden van belangrijke informatie en gegevens zal de onduidelijkheid nog vele maanden voortduren.
Een lijstje van de dingen, die de Onderzoeksraad niet zal vrijgeven:
1 – de radaropnames van de Oekraïnse luchtverkeersleiding op vliegveld Boryspol
2 – de opnames van de communicatie tussen de verkeersleiding van Boryspol en de piloten
3 – foto’s van de wrakstukken waaruit kan worden afgeleid welke beschadigingen het neerstorten kunnen hebben veroorzaakt.
4 – de gegevens van de Flight Data Recorder
5 – de volledige opnames van de Cockpit Voice Recorder

ad 1: de radaropnames zijn door de Oekraïnse autoriteiten in beslag genomen en niet vrijgegeven. De Onderzoeksraad heeft de opnames niet eens mogen inzien.
ad 2: de communicatie tussen verkeersleiding en piloten is wel opgenomen, maar die opnames zijn door de Oekraïnse autoriteiten in beslag genomen en niet vrijgegeven. De Onderzoeksraad heeft de opnames niet eens mogen beluisteren.
ad 3: de Onderzoeksraad heeft geen wrakstukken veiliggesteld om te kunnen onderzoeken. Zij heeft wel beschikking over foto’s gemaakt door journalisten. Maar de Onderzoeksraad acht het onverantwoord om op basis van deze foto’s conclusies te trekken.
ad 4: er zijn wettelijke bepalingen, die het vrijgeven van de gegevens van de Flight Data Recorder verhinderen. Er is een samenvatting gemaakt op basis van de gegevens, waaruit blijkt dat de MH17 lager vloog dan de aanbevolen hoogte en dat de piloten met het zwaar beschadigde vliegtuig omgekeerd zijn om terug te keren in de richting van de luchthaven Boryspol.
ad 5: het vrijgeven van de opnames op de Cockpit Voice Recorder wordt verhinderd door wettelijke bepalingen en draagt ook niet bij aan waarheidsvinding.

Het bewijsmateriaal dat de Russische autoriteiten op maandag 21 juli presenteerden wordt door de Onderzoeksraad buiten beschouwing gelaten.

De publicatie van het voorlopig onderzoeksrapport zal geen antwoord geven op de vraag wie voor de ramp verantwoordelijk gehouden kan worden en wie er vervolgd kan worden. Het zal een grote teleurstelling worden.
De Onderzoeksraad zal wel uitdrukkelijk melden dat de burgeroorlog in Oost-Oekraïne het onmogelijk maakte om zelf onderzoek te doen. Verklaringen van journalisten, OVSE-waarnemers en de lokale bevolking zijn onvoldoende om met zekerheid de oorzaak van de ramp vast te stellen.

Update:
Het voorlopige onderzoeksrapport is inmiddels gepubliceerd. Je kunt het zelf downloaden van de website van de Onderzoeksraad: klik hier.
De Onderzoeksraad laat een deel van de gegevens van de Flight Data Recorder zien en ook behoorlijk wat foto’s van wrakstukken. Had ik zelf niet verwacht.
De gesprekken tussen de piloten en de verkeersleiding, de radarbeelden van de verkeersleiding en de opnames van de Cockpit Voice Recorder zijn in het rapport samengevat, maar de feitelijke beelden en opnames worden niet vrijgegeven.

Antwoorden op de Kamervragen over de MH17-ramp


Het kabinet heeft bij monde van minister Frans Timmermans de vragen van Kamerlid Angelien Eijsink over de ramp met de MH17 en het onderzoek daarnaar beantwoord.
De antwoorden zijn gepubliceerd via de website van de Tweede Kamer: het document kun hier je downloaden.

Hieronder een kleine selectie uit de vragen en antwoorden van minister Timmermans.

2a – Klopt het dat het terrein in eerste dagen is onderzocht door groot aantal bewoners van het rampgebied, door 800 mensen?
Antwoord van het kabinet:
Het is correct dat het terrein in de eerste dagen is onderzocht met een team van ca. 800 vrijwilligers uit de omgeving van het rampgebied.

2g – Op welk moment wist u dat 800 mensen systematisch het gebied doorzocht hadden?
Antwoord van het kabinet:
Op 20 juli heeft de Oekraïense regering bekend gemaakt dat er een zoekactie in het gebied werd uitgevoerd met 800 vrijwilligers. De systematiek van deze zoekactie is pas duidelijk geworden bij de eerste gesprekken, op 5 en 6 augustus jl., tussen het districtshoofd van de State Emergency Service en de konvooi-commandant van de Nederlandse politie ter plaatse.

2h – Waarom heeft u deze zoekactie, waar u op 4 augustus 2014 van op de hoogte was, alleen maar aan de Kamer gemeld met de volgende zin op 6 augustus 2014: “In de eerste dagen na de ramp is met behulp van achthonderd lokale vrijwilligers intensief gezocht”?
Antwoord van het kabinet:
Gedetailleerde informatie over de uitvoering van de de zoekactie werd op 5 en 6 augustus jl. door het districtshoofd gedeeld met de konvooi -commandant van de Nederlandse politie ter plaatse. Er is in de brief van 6 augustus jl. bericht over de zoekactie met de tot dan toe bekende informatie.

Kort samengevat: de ophef van de eerste dagen na de ramp over “het gesol met lichamen en persoonlijke bezittingen” was onterecht. Achthonderd onbetaalde vrijwilligers zijn zeer zorgvuldig te werk gegaan en het zou premier Rutte sieren als hij daar alsnog zijn dankbaarheid over uitspreekt.


3e – Zijn er wrakstukken geborgen met schade die van buiten is aangebracht? Waar bevinden zich op dit moment de wrakstukken met de inslagen (van raketten of kogels) die op foto’s duidelijk zichtbaar waren? Zijn deze wrakstukken veilig gesteld voor het onderzoek en de vervolging? Zo ja, zijn er al voorlopige conclusies getrokken over de oorzaak van die schade?Antwoord van het kabinet:
Alles wat bijdraagt aan de waarheidsvinding, kan in het onderzoek worden meegenomen. Dit geldt ook voor wrakstukken. In het belang van beide onderzoeken kunnen op dit moment geen inhoudelijke mededelingen over (de staat van) wrakstukken worden gedaan.

Het kabinet houdt alle informatie over de schade aan het toestel en de mogelijke oorzaak van de ramp onder de pet, in het belang van het onderzoek.


5d – Is alle relevante informatie voor het strafrechtelijk onderzoek en het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) beschikbaar gesteld? Zo nee, wat is niet beschikbaar gesteld en waarom?
Antwoord van het kabinet:
In het belang van het strafrechtelijk onderzoek kan het kabinet geen inhoudelijke mededelingen doen over informatie die al dan niet beschikbaar is gesteld.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid doet in zijn eindrapportage verslag van zijn onderzoeken. De Onderzoeksraad heeft aangegeven op dit moment geen inzicht te kunnen geven in de status en inhoud van het onderzoeksmateriaal en de onderzoeksinformatie.

Het kabinet voert opnieuw het belang van het onderzoek aan als reden om geen openheid van zaken te geven.

5g – Hoe beoordeelt u de medewerking van verschillende staten aan het onderzoek door de OvV en het strafrechtelijk onderzoek? Verschaffen landen als Rusland en Oekraïne op adequate wijze de informatie waar men om verzoekt?

Antwoord van het kabinet:
In het belang van het strafrechtelijk onderzoek en daaraan verbonden veiligheidsaspecten kan het kabinet geen mededelingen doen over de informatie die al dan niet beschikbaar is gesteld door verschillende staten.
Het internationaal onderzoeksteam dat onder leiding staat van de Onderzoeksraad ondervindt geen noemenswaardige problemen bij het verkrijgen van informatie.
Rusland en Oekraïne participeren in het onderzoek.

5l – Klopt het er een schriftelijke overeenkomst is tussen Oekraïne, België, Nederland en/of Australië over het openbaar maken van het onderzoek naar de toedracht? Klopt het dat elk land de openbaarmaking daarvan kan blokkeren door een non-disclosure-overeenkomst?Antwoord van het kabinet:
Neen. Op 24 juli jl. hebben Nederland en Oekraïne het hierboven genoemde MoU gesloten waarin Oekraïne de verantwoordelijkheid voor het onderzoek naar de ramp aan Nederland delegeert. In het MoU heeft Nederland zich verbonden de uitvoering van het onderzoek in overeenstemming met de bepalingen van hoofdstuk 5 van Annex 13 bij het Burgerluchtvaartverdrag (1944) Daarin is vastgelegd dat de onderzoekende staat het eindrapport van het onderzoek dient te sturen aan de ‘state of registry’, ‘state of operator’, ‘state of design’, ‘state of manufacture’, ‘state having interest because of fatalities’, ‘state providing information, significant facilities or experts’ en ICAO. Nederland heeft zich daaraan te houden en in het MoU is daarom vastgelegd dat het rapport en de bevindingen zullen worden toegezonden aan de betrokken landen.
Er is geen sprake van een non-disclosure overeenkomst. Dit zou ook strijdig zou zijn met de voorschriften over de rapportage zoals neergelegd in Deel 4 “Reporting” van de ‘Manual of Aircraft Accident and Incident Investigation’ van ICAO (ICAO DOC 9756 part IV). De onderzoekende staat (in dit geval Nederland) dient de staten die betrokken zijn geweest bij het onderzoek en via hen ook de operator van het toestel en de producent van het toestel, het ontwerp van het eindrapport toe te zenden en hen uit te nodigen voor commentaar.
Indien binnen 60 dagen na toezending van het ontwerprapport commentaar wordt ontvangen, zal de onderzoekende staat het ontwerp eindrapport daarop aanpassen óf de commentaren toevoegen aan het eindrapport.

Het kabinet ontkent ten stelligste dat er een schriftelijke afspraak is gemaakt tussen de betrokken landen over de publicatie van het onderzoek naar de ramp.
Het onderzoeksrapport zal worden toegezonden aan de betrokken landen waaronder Maleisië.


7c – Hoe komt het dat de informatie van de zwarte dozen nog niet openbaar is terwijl dit bij andere rampen soms veel sneller is gebeurd?
Antwoord van het kabinet:
De Onderzoeksraad voor Veiligheid acht het van belang om onderzoeksinformatie afkomstig uit diverse bronnen in onderlinge samenhang te beoordelen en te publiceren. Dit is conform het Burgerluchtvaartverdrag (1944), en de daarbij behorende Annex 13.

7d – Is het juist dat gesprekken tussen de piloten in het vliegtuig en de verkeerstoren in beslag zijn genomen door de Oekraïense autoriteiten of zijn deze beschikbaar gesteld aan het onderzoeksteam?
Antwoord van het kabinet:
Het kabinet verwijst naar het antwoord op vraag 5d. (In het belang van het strafrechtelijk onderzoek kan het kabinet geen inhoudelijke mededelingen doen over informatie die al dan niet beschikbaar is gesteld.)

7e – Is het juist dat de MH17-vlucht een andere dan gebruikelijke route volgde? Waarom was dit?
Antwoord van het kabinet:
Het is onjuist dat vlucht MH17 op 17 juli 2014 een andere route vloog dan gebruikelijk. Op zowel 15, 16 als 17 jul jl. diende Malaysia Airlines hetzelfde vliegplan in bij Eurocontrol. Zo volgde vlucht MH17 op 17 juli jl. de vliegroute conform het door Eurocontrol goedgekeurde vliegplan.
Enige wijziging van de gevlogen route ten opzichte van het vluchtplan, is de vlieghoogte boven het Oosten van de Oekraïne (in de Dnepropetrovsk Flight Information Region). Vlucht MH17 zou daar volgens het vluchtplan op 11km hoogte vliegen (flight level 350), maar kreeg van de Oekraïense luchtverkeersleiding een vlieghoogte van 10km toegewezen (flight level 330). Deze wijziging in vlieghoogte had een operationele achtergrond: zo was voldoende afstand geborgd tussen vlucht MH17 en een ander toestel dat al op 11km hoogte vloog.

Conclusie: voorlopig laat de regering weinig los over de oorzaak van de ramp en de schade aan het vliegtuig.
In het antwoord op vraag 6a. van Kamerlid Eijsink schrijft het kabinet:

De Raad verwacht begin september een rapport met voorlopige bevindingen te publiceren. Het staat de partij die de leiding heeft over het onderzoek (i.c de Onderzoeksraad voor de Veiligheid) vrij om andere landen inzage te verlenen in het concept preliminary report. De Onderzoeksraad beslist uiteindelijk zelf welke informatie al dan niet in het preliminary report wordt opgenomen

De mensen, die willen weten wie er verantwoordelijk zijn voor de ramp, zullen dus nog minstens een week geduld moeten hebben. De onderste steen wordt nog even niet naar boven gehaald.

Kamervragen over de ramp met de MH17

Op 15 augustus 2014 heeft kamerlid Angelien Eijsink (PVDA) een groot aantal vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de ramp met de MH17 (van 17 juli j.l.) en de stand van het onderzoek naar de oorzaak.
De vragen werden afgelopen week gepubliceerd en zijn te downloaden van de Tweede Kamer-website.

Een kleine selectie uit de vragen van Angelien Eijsink:

– 2a. Klopt het dat het terrein in eerste dagen is onderzocht door groot aantal bewoners van het rampgebied, door 800 mensen?
– 2g. Op welk moment wist u dat 800 mensen systematisch het gebied doorzocht hadden?
– 2h. Waarom heeft u deze zoekactie, waar u op 4 augustus 2014 van op de hoogte was, alleen maar aan de Kamer gemeld met de volgende zin op 6 augustus 2014: “In de eerste dagen na de ramp is met behulp van achthonderd lokale vrijwilligers intensief gezocht”?
– 2j. Waarom heeft u tien dagen gewacht specifiekere informatie over de zoekactie te melden aan de Kamer?

– 3e. Zijn er wrakstukken geborgen met schade die van buiten is aangebracht? Waar bevinden zich op dit moment de wrakstukken met de inslagen (van raketten of kogels) die op foto’s duidelijk zichtbaar waren? Zijn deze wrakstukken veilig gesteld voor het onderzoek en de vervolging? Zo ja, zijn er al voorlopige conclusies getrokken over de oorzaak van die schade?

– 5d. Is alle relevante informatie voor het strafrechtelijk onderzoek en het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) beschikbaar gesteld? Zo nee, wat is niet beschikbaar gesteld en waarom?

– 5g. Hoe beoordeelt u de medewerking van verschillende staten aan het onderzoek door de OvV en het strafrechtelijk onderzoek? Verschaffen landen als Rusland en Oekraïne op adequate wijze de informatie waar men om verzoekt?
– 5l. Klopt het er een schriftelijke overeenkomst is tussen Oekraïne, België, Nederland en/of Australië over het openbaar maken van het onderzoek naar de toedracht? Klopt het dat elk land de openbaarmaking daarvan kan blokkeren door een non-disclosure-overeenkomst?

– 7c. Hoe komt het dat de informatie van de zwarte dozen nog niet openbaar is terwijl dit bij andere rampen soms veel sneller is gebeurd?
– 7d. Is het juist dat gesprekken tussen de piloten in het vliegtuig en de verkeerstoren in beslag zijn genomen door de Oekraïense autoriteiten of zijn deze beschikbaar gesteld aan het onderzoeksteam?
– 7e. Is het juist dat de MH17-vlucht een andere dan gebruikelijke route volgde? Waarom was dit?

Waar zijn de opnames van de Oekraïnse luchtverkeersleiding?

Toen in april de MH370 van Malaysian Airlines verdween werden binnen 4 dagen de laatste gesprekken tussen de piloten en de luchtverkeersleiding openbaar gemaakt.
Je kunt ze nog altijd gewoon beluisteren als YouTube-filmpje.

De Oekraïnse luchtverkeersleiding heeft ook opnames gemaakt van de laatste gesprekken met de neergeschoten MH17.
In die opnames kun je horen of de piloten protesteerden toen de luchtverkeersleiding ze een koers opdroeg, die ze boven een oorlogsgebied zou brengen.
Je kunt misschien ook horen of de piloten aan de verkeersleiding meldden dat ze gevolgd werden door een militair Oekraïns gevechtsvliegtuig.
En misschien hebben de piloten nog contact gehad met de verkeersleiding nadat ze geraakt werden.

Maar de opnames, essentieel bewijsmateriaal, zijn niet openbaar gemaakt.
Ze zijn kort na de ramp door de Oekraïnse autoriteiten in beslag genomen.
Ik ben bang dat we die gesprekken tussen verkeersleiding en piloten nooit te horen zullen krijgen.

Misschien krijgen we wel de opnames van de cockpitvoicerecorder te horen.
Maar misschien ook niet.