Tagarchief: voedselzekerheid

Voedselzekerheid en het belang van grond

Afgelopen week las ik een artikel van Lise Witteman op de website “Follow the Money”, getiteld “Waarom Nederland zijn voedselvoorziening in eigen hand moet houden”. De schrijfster is net als sommige Tweede Kamerleden bezorgd over de Nederlandse afhankelijkheid van geïmporteerd voedsel. Nederland exporteert weliswaar veel zuivel en tuinbouwprodukten, maar importeert enorme hoeveelheden graan en soja als veevoer. Binnenkort is er in de Tweede Kamer een hoorzitting over dit onderwerp.

In deze onzekere tijden waarin de wereldhandel plotsklaps kan stilvallen lijkt het verstandig om meer voedsel in eigen land te produceren. De opkomst van stadslandbouw en moestuinieren laat zien dat veel Nederlanders weer baas willen worden over hun eigen voedselvoorziening. Het is goed dat de politiek en de overheid hier ook over gaan nadenken.

Op een ander weblog, dat ik regelmatig bezoek, “Achter de Samenleving”, staan meer artikelen over moestuinieren en het belang van goede grond.
Door industriële landbouw met gebruik van pesticiden en kunstmest gaan belangrijke organismen in de bodem dood. Daardoor stopt de afbraak van organisch materiaal en de vorming van humus. Terwijl dat proces onmisbaar is voor de kringloop van essentiële mineralen en de vorming van nieuwe vruchtbare grond.
Lees het artikel eens door en klik rustig verder op de links voor meer informatie.
Of bekijk de documentaire “Dirt”, waarin het wonder van humusvorming wordt uitgelegd.

Landbouwgrond wordt steeds waardevoller

Het begint bij banken en beleggers door te dringen dat landbouwgrond een goede investering is, die altijd een behoorlijk rendement zal opleveren. Daarom stijgt de vraag naar landbouwgrond en daarmee de prijs.
Op haar weblog ‘The automatic earth’ schrijft Nicole Foss over de laatste ontwikkelingen op dit gebied.

De voedselprijzen zijn de laatste 15 flink gestegen: zie de grafiek van de voedselprijsindex hier onder.

Schermafbeelding 2014-04-29 om 09.38.27

De vraag naar voedsel zal altijd bestaan. Er zal ook meestal een tekort zijn aan voedsel zodat de prijs zal stijgen. Dat maakt landbouwgrond zo’n waardevol bezit. De prijs van landbouwgrond stijgt de laatste tijd sneller dan de prijs van huizen.

Overal ter wereld zijn de prijzen van landbouwgrond sterk gestegen.
Als voorbeeld de prijs van landbouwgrond in Iowa in de grafiek hieronder.

Schermafbeelding 2014-04-29 om 12.19.25

De laatste jaren willen bedrijven uit Amerika, Europa en Azië zich voor langere tijd verzekeren van voldoende gewassen om te kunnen volden aan de stijgende vraag naar voedsel. Daarbij sluiten de bedrijven met name in Afrika langlopende contracten af waarbij ze de opbrengst van grote stukken landbouwgrond voor zichzelf kunnen claimen.
Ik heb hier al eerder over geschreven (in 2010 en in 2011) Deze werkwijze van grote Westerse bedrijven wordt ook wel landroof of in het Engels farmlandgrab.
De actuele ontwikkelingen op dit gebied kun je volgen op de website Farmlandgrab.org.

Waardevolle landbouwgrond speelt waarschijnlijk ook in rol in het getrouwtrek om Oekraïne. Rusland wil graag een groot deel van de Oekraïnse graanexport importeren en dat lukt alleen als er in Kiev een bevriende regering zit.
Aan de andere kant wil Europa graag de landbouwprodukten uit Oekraïne goedkoop opkopen. Daarom heeft de Europese Unie de invoerheffingen op sommige produkten al geschrapt en heeft de European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) een lening van 40 miljoen euro toegezegd om de graanoogst in Oekraïne te verbeteren.

Het morele dilemma van landroof
Wij in het Westen kunnen natuurlijk zeggen dat we de landbouwgrond in ontwikkelingslanden pachten om de opbrengst te vergroten. Met die hogere opbrengsten kunnen we hongersnoden en menselijk lijden voorkomen: een nobel doel.

Maar er kleeft iets ongemakkelijks aan het traditionele Westerse idee dat de pachter van de landbouwgrond automatisch de eigenaar wordt van de opbrengst van die grond.
Een Westerse zakenman kan de vruchten van een stuk Afrikaanse bodem voor vele jaren opeisen door een corrupte, lokale bestuurder een zak geld (en een nieuwe Mercedes) te geven. Veel bestuurders in ontwikkelingslanden verkwanselen voor achteruitkijkspiegeltjes en speelgoed de toekomstige oogsten, waar de lokale bevolking mee gevoed moet worden.

Misschien hoort de opbrengst van landbouwgrond (de zonne-energie, die een jaar lang door planten wordt opgevangen) toe aan de mensen, die geboren zijn op die grond. En niet aan zakenmensen uit een ander continent, die met contracten en papiertjes de indruk wekken dat zij de rechtmatige eigenaar zijn.