Tagarchief: winter

Zal de zeespiegel in 2013 stijgen?

Aan de Universiteit van Colorado bestudeert een groep wetenschappers de satellietmetingen van de zeespiegel. Al jarenlang publiceert de groep op gezette tijden de meetgegevens op hun website. Als je naar de satellietmetingen van de afgelopen 30 jaar kijkt, dan bedraagt de zeespiegelstijging gemiddeld 3,1 mm per jaar.

sl_ns_global

De laatste update dateert van 22 augstus 2012. De laatste metingen dateren van juni 2012.

Het is onduidelijk waarom de meetgegevens niet meer worden gepubliceerd. Misschien zijn de meetinstrumenten op de satellieten stuk. In dat geval zal de Universiteit van Colorado dat binnenkort wel melden.

Een andere verklaring zou kunnen zijn dat de zeespiegel de laatste maanden veel minder stijgt. Vrijwel de gehele wetenschappelijke wereld gaat ervan uit dat de klimaatverandering ervoor zal zorgen dat de zeespiegel verder blijft stijgen.
Tijdens de klimaatconferentie in Doha werd er nog een rapport gepubliceerd waarin deskundigen beweerden dat de zeespiegel de afgelopen decennia steeds sneller stijgt. Als de satellietmetingen die bewering ontkrachten, dan kunnen ze misschien beter geheim gehouden blijven.

Ieder jaar daalt de zeespiegel een paar maanden. Als het winter is op het Noordelijk Halfrond, dan blijft er veel water in de vorm van sneeuw op de continenten liggen, daardoor is de zeespiegel tijdelijk lager.
Deze winter valt er wel heel veel sneeuw op het Noordelijk Halfrond. In de grafiek hieronder zie je dat de hoeveelheid sneeuw op het Noordelijk Halfrond in december 2012 een nieuw record bereikte.

nhland121

Door die recordhoeveelheid sneeuw op de continenten is de seizoensgebonden zeespiegeldaling vast groter dan normaal.
Als alle sneeuw op het Noordelijk Halfrond smelt, dan zal de zeespiegel wel weer even hoog worden als vorig jaar. Maar als er in het hooggebergte in Eurazië en Noord-Amerika in de zomer flink wat sneeuw blijft liggen, dan zou de zeespiegel in 2013 wel eens kunnen dalen.

Voorlopig wachten we nog maar even af of de Universiteit van Colorado de satellietmetingen weer gaat publiceren.

Update 22 januari 2013
Inmiddels heeft de Sea Level Group van de University van Colorado de nieuwste metingen gepubliceerd. In de onderstaande grafiek staan die metingen weergegeven.

ScreenHunter_02 Jan. 22 15.35

NB. de metingen van de sneeuwrijke maand december 2012 zijn nog niet verwerkt.

Keert de ouderwetse winter terug in Nederland?

Het lijkt de laatste jaren wel of de winters weer kouder worden. Laten we eens naar wat metingen kijken of dat klopt.
Als je kijkt naar de gemiddelde temperatuur over de maanden december, januari en februari, dan zie je over de afgelopen 20 jaar een licht dalende trend.

ScreenHunter_01 Dec. 06 14.38

De koudste winter in die periode was de winter van 1996, waarin de laatste Elfstedentocht werd verreden. De winter van 2007 was het zachtst.

Als we naar de hoeveelheid sneeuw in Nederland kijken, dan zien we een stijgende trend over de afgelopen 20 jaar.

ScreenHunter_02 Dec. 06 14.54

De winter van 2010 was de sneeuwrijkste winter in de afgelopen decennia. De laatste sneeuwloze winter dateert van 1993.
De grafiek is gebaseerd op gegevens van het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University. Deze gegevens zijn vrij toegankelijk via de Climate Explorer van het KNMI.
Ik heb alleen gekeken naar het Nederlandse grondgebied tussen 51 en 53,5° NB en 4 en 7° OL.

Met de Climate Explorer kun je ook bekijken of de sneeuwval in Nederland correlatie vertoont met andere verschijnselen.
Op het kaartje hieronder zie je dat er over de periode 1992-2012 een negatieve correlatie is tussen de temperatuur van het Noordzeewater en de sneeuwval in Nederland en Noord-Duitsland in de maand december.

correlationsnowcoverdec

De negatieve correlatie betekent: hoe kouder het zeewater hoe meer sneeuw er valt.

Als we kijken naar de temperatuur van het Noordzeewater in de afgelopen 15 jaar, dan zien we een licht dalende trend.

ScreenHunter_03 Dec. 06 15.26

Over de periode 2001-2008 was het Noordzeewater veelal warmer dan het langjarig gemiddelde. Maar de afgelopen jaren is de temperatuur weer gezakt tot normale waarden. De reden waarom het Noordzeewater de afgelopen jaren wat koeler is dan we gewend waren is niet duidelijk.

Over het jaar 2012 komt de gemiddelde temperatuur van het Noordzeewater 0,1°C onder het langjarig gemiddelde uit. Dat betekent dat we de komende winter wederom wat meer sneeuw zullen krijgen.
Waarvan akte.

Halen klimaatmodellen oorzaak en gevolg door elkaar?

Klimaatmodellen worden geprogrammeerd met parameters: de samenstelling van de atmosfeer, de luchtvochtigheid en de hoeveelheid zonnestraling. De modellen berekenen de gevolgen van meer broeikasgassen voor temperatuur en luchtdrukverdeling.
De modellen, die het IPCC gebruikt voor zijn prognoses, laten zien dat de luchtdrukverdeling boven de Atlantische Oceaan zal veranderen door meer CO2 en hogere temperatuur. Volgens de klimaatmodellen (GCM’s) zal de Arctische Oscillatie (AO) vaker en langer positief zijn dan in de 20e eeuw.

De AO (en de verwante Noord-Atlantische Oscillatie NAO) is een maat voor de luchtdrukverdeling boven de Atlantische Oceaan. Bij hoge luchtdruk boven de Azoren en lage luchtdruk boven Groenland staat er een sterke westelijke stroming, die warme, vochtige lucht naar West-Europa stuurt. Dan heeft West-Europa een zachte winter of een natte, koele zomer.

De klimaatmodellen voorspellen dat deze situatie steeds vaker zal optreden, als er meer CO2 in de atmosfeer komt.

Stel je nu eens voor dat de luchtdrukverdeling boven de Atlantische Oceaan één van de oorzaken is van de opwarming tussen 1975 en 2000. De zachte winters zijn een gevolg van de heersende luchtdrukverdeling.
Tussen 1985 en 1995 was de AO opvallend positief.

Sinds 2007 zijn de winters in Europa weer kouder aan het worden en is de AO vaker negatief. Het hogedrukgebied bij de Azoren is niet stabiel. De luchtdruk bij Groenland is hoger en de Arctische lucht stroomt uit over de Atlantische Oceaan en Europa.

De luchtdrukverdeling en circulatiepatronen bepalen de temperatuur boven de oceaan en Europa.
Klimaatmodellen, gebaseerd op het versterkte broeikaseffect, gaan ten onrechte uit van het omgekeerde: de luchttemperatuur bepaalt de luchtdrukverdeling.
Die modellen worden gefalsifieerd door de koude winters na 2007 en kunnen de prullenbak in.

December 2010 in de top10 van koudste decembers?

(bron: KNMI-website - extremen december)

De Amerikaanse weerman Joe Bastardi van Accuweather.com, meldde deze week, dat de komende twee weken het winterweer in Europa terugkeert. Hij denkt dat december 2010 in delen van Europa in de top 10 van koudste decembermaanden zal komen.

Geldt dat voor Nederland ook?
In het lijstje hierboven zie je dat een gemiddelde temperatuur van 0 °C december 2010 op de 10e plaats zou brengen. Over de eerste 10 dagen bedraagt de temperatuur -1,7°C: dat zou deze maand zelfs op de tweede plaats brengen.

Of december 2010 de top-10 gaat halen, hangt af van de komende 3 weken.
Vanaf maandag gaat de temperatuur weer dalen en wordt vorst voorspeld. Als de vorst nog 2 weken aanhoudt, krijgen we misschien opnieuw en Witte Kerst.
In het plaatje hieronder zie je de ‘pluim’ van voorspellingen, die de modellen van het ECMWF opleveren. (bron KNMI-website)
Die loopt van zaterdag 11 dec (vandaag) tot maandag 20 dec.. En wijst op gemiddelde temperaturen onder 0.

(bron: KNMI-website)

Winter in tijden van klimaatverandering

Het is puur toeval dat de winter in Europa toeslaat als de klimaattop in Cancun gaat beginnen. Bovendien is klimaat niet hetzelfde als weer.
Het weer verandert dagelijks, soms zelfs meerdere keren per dag. Het weer is in hoge mate afhankelijk van het seizoen.

Het winterweer in Nederland kun je redelijk voorspellen door de Arctische Oscillatie in de gaten te houden. De Arctische Oscillatie is een getal dat de luchtcirculatie rond de Noordpool weergeeft. Bij lage luchtdruk rond de Noordpool stroomt er (warme) lucht vanaf het zuiden naar dat lagedrukgebied toe. Zo blijft de koude lucht geconcentreerd rond de pool. Dan is de Arctische Oscillatie (AO) positief en hebben wij een zachte winter.

Bij hoge luchtdruk boven de pool stroomt de koude poollucht over het aardoppervlak weg van de pool naar het zuiden, vooral boven het oosten van de VS en boven Europa. Dan is er sprake van een negatieve Arctische Oscillatie. En in dat geval heeft Europa koud winterweer.

In de winter van 2009 – 2010 bereikte de AO negatieve recordwaarden.

De waarde van de AO index gemiddeld over de winter (december - februari). Bron: Colorada Sate University, CPC/NCEP.

Volgens het KNMI komt een dergelijk lage waarde maar een paar keer per eeuw voor.
Maar ja, hoe lang meten we de Arctische Oscillatie nu al.
En het weer heeft geen geheugen: de veronderstelling dat de Arctische Oscillatie dit jaar een stuk hoger zal zijn, is gebaseerd op wishful thinking, niet op wetenschappelijk inzicht.

In bovenstaand plaatje valt op dat de AO in de periode na 1970 vaker positief dan negatief was. Dit verklaart waarom Elfstedenwinters zeldzaam werden na 1970. Maar is die positieve Arctische Oscillatie een gevolg van de gestegen CO2-concentratie?
Waarschijnlijk niet.

In de klimaatmodellen, die verdergaande opwarming voorspellen, wordt het belang van CO2 overschat en de rol van oceaanstromingen onderschat. Een positieve Arctische Oscillatie tussen 1970 en 2005 kan ook samenhangen met veranderingen van stromingen in de Pacific (PDO) en de Atlantische Oceaan (AMO).

De Arctische Oscillatie trekt zich niets aan van mijn speculaties en ook niet van de klimaatconferentie in Cancun.
Hij is weer net zo negatief als in week 50 van vorig jaar.

arctische oscillatie aug - dec. 2010

Klik hier voor een recente a.o.-grafiek.

Klimaatonderzoekers van het Amerikaanse NOAA proberen de AO 14 dagen vooruit te voorspellen. De huidige voorspelling geeft aan dat het winterweer in Europa nog twee weken zal aanhouden.

voorspellingen voor de AO (7-10-14 dagen vooruit)

Klik hier voor een recente a.o.-voorspelling.

– Meteo-Maarsen heeft een duidelijke uitleg over de AO en haar zusje NAO.
– De Klimaatsoof schrijft ook over de AO.