Categorie archief: Doem

Voorspellingen van rampen en ondergang

Peakoil: hoe lang blijft de winning en het gebruik van aardolie nog groeien?

In de JODI-Oil-database kun je cijfers over de wereldwijde oliewinning, import en export sinds januari 2002 terugvinden. Het is een schat aan informatie voor degenen, die (zoals ik) geïnteresseerd zijn in peakoil en de “grenzen aan de groei”.

Hieronder presenteer ik in een aantal grafieken de cijfers uit de JODI-Oil database over de laatste vijf jaar.
Allereerst de totale mondiale output van raffinaderijen.
In januari 2013 bedroeg de totale output van alle raffinaderijen ter wereld gemiddeld 75,3 miljoen vaten per dag. In januari van dit jaar was die hoeveelheid opgelopen tot 79,2 miljoen vaten per dag. Het hoogste volume, 81,3 miljoen vaten per dag, werd bereikt in december 2015.
De grafiek laat zien dat de output van raffinaderijen sinds begin 2016 niet verder gestegen is.


De doorgetrokken donkere lijn in de grafiek is het voortschrijdend gemiddelde over 12 maanden.

In de grafiek hieronder is de mondiale productie van diesel en “motor gasoline” weergegeven.
De doorgetrokken lijnen geven opnieuw het 12-maands voortschrijdend gemiddelde weer.

De mondiale productie van diesel en “motor gasoline” lijkt dus in de afgelopen jaren ook niet verder te stijgen.

In de JODI-data wordt ook de inname door raffinaderijen bijgehouden.
De grafiek hieronder laat de hoeveelheid ruwe olie zien, die de gezamenlijke mondiale raffinaderijen verwerken. De doorgetrokken lijn is ook nu weer het voortschrijdend gemiddelde over 12 maanden.

Sinds januari 2016 schommelt de inname van de mondiale raffinaderijen tussen de 75 en 76 miljoen vaten per dag.

Als laatste heb ik de gezamenlijke mondiale olieproductie over de laatste 3 jaar weergegeven in een grafiek. De cijfers zijn opnieuw afkomstig uit de JODI-Oil database. En de doorgetrokken lijn geeft het gemiddelde over 12 maanden weer.

Het lijkt erop dat de wereldwijde productie van ruwe olie aan het dalen is van 75 miljoen vaten per dag in 2015 tot minder dan 72 miljoen vaten per dag in de laatste maanden.
Op het weblog van Ugo Bardi, Cassandra’s Legacy, kun je nog een interessant verhaal over peakoil, gebaseerd op de JODI-Oil cijfers lezen.

Aardgaswinning in Groningen loopt verder terug

In de afgelopen 12 maanden is er uit het Groninger-gasveld 20,1 miljard m³ aardgas gewonnen. In de grafiek hieronder zie je de dalende gaswinning uit het Groninger-gasveld over de afgelopen jaren.

In de afgelopen 12 maanden is de Groningse gasproductie verder afgenomen. In maart 2018 werd er nog 2,23 miljard m³ gewonnen, de hoogste productie sinds februari 2017. Maar de gemiddelde productie over de laatste 12 maanden (zie de rode lijn in onderstaande grafiek) is gedaald tot minder dan 1,8 miljard m³ per maand.

De aardgaswinning in Groningen loopt terug, omdat de NAM en de Nederlandse overheid willen voorkomen dat er nog meer aardbevingen optreden in het gebied waar het gas gewonnen wordt. Maar daarnaast moeten we rekening houden met het opraken van het aardgas.
De overheid streeft er nu naar om de gaswinning in Groningen geleidelijk te verminderen tot nul in het jaar 2030.
Als productiedaling in het huidige tempo doorgaat, dan zal er ruim voor 2030 geen gas meer gewonnen worden in Groningen.
Ik heb de trendlijn in bovenstaande grafiek geëxtrapoleerd: zie hieronder.

Hmmm, volgens deze extrapolatie zou het kunnen zijn dat in 2023 de gaswinning in Groningen marginaal zal worden.
De trendlijn is gebaseerd op een korte periode van 3 jaar. Misschien zit ik er wel helemaal naast met deze projectie.

Afhankelijk van buitenlands aardgas

De meeste landen ter wereld zijn afhankelijk van buitenlands aardgas. En sinds dit jaar hoort Nederland daar ook bij.
Over de eerste vijf maanden van 2018 verbruikte de Nederlandse bevolking 20,6 miljard m³ aardgas. In diezelfde periode werd er 18,8 miljard m³ uit de Nederlandse bodem gewonnen. De Nederlandse gasproductie is te klein geworden om in de eigen behoefte te voorzien.

In onderstaande grafiek geven de rode balkjes de Nederlandse aardgasproductie weer en de groene balkjes staan voor het binnenlandse gasverbruik.
Als het groene balkje groter is dan het bijbehorende rode balkje, dan is er aardgas geïmporteerd om in de behoefte te voorzien.

In de laatste anderhalf jaar komt het binnenlands verbruik vaak uit boven de Nederlandse gasproductie in dezelfde maand.

De grafiek hieronder laat de gaswinning en het gasverbruik per jaar zien.
In 2017 werd er 43,9 miljard m³ gas gewonnen en 46,4 miljard m³ verbruikt.

2017 was het eerste jaar in de geschiedenis dat Nederland meer gas verbruikte dan er werd geproduceerd. Grappig genoeg hoor je wel in de media als een jaar het warmst of het natst is sinds de metingen begonnen, maar het wordt niet gemeld als het Nederlands gasverbruik groter wordt dan we zelf kunnen produceren.

Hoe nu verder?
Om het tekort aan aardgas aan te vullen importeert Nederland aardgas uit Noorwegen en uit Rusland.
De Nederlandse import van aardgas is de afgelopen jaren sterk gestegen (zie de grafiek hieronder) tot ruim 47 miljard m³ in 2017.

In 2017 exporteerde Nederland overigens nog 48 miljard m³: zodat import en export nagenoeg gelijk waren.

Eén oplossing voor het oplopend tekort is steeds meer aardgas importeren.
Als in 2030 de aardgaswinning in Nederland volledig afgebouwd zal zijn, dan zal het volledige binnenlandse verbruik, tussen de 40 en 48 miljard m³, geïmporteerd moeten worden. De capaciteit van de import-gasleidingen ut Noorwegen en Rusland is echter beperkt. Het is onzeker of Nederland in 2030 ook nog eens extra gas kan importeren om door te exporteren naar Belgïe, Frankrijk en het Verenigd koninkrijk.

Een andere oplossing voor het nijpend tekort aan aardgas is het binnenlands verbruik te verminderen.
Daar wordt hard aan gewerkt. De overheid dringt er bij bedrijven op aan om af te kicken van het aardgas. En de Nederlandse overheid heeft zich ten doel gesteld om in de komende 12 jaar meer dan 2 miljoen huizen, een kwart van het totaal in Nederland van het gasnet af te koppelen.Die huizen krijgen extra isolatie en warmtepompen. Persoonlijk denk ik dat de overheid wel wat hoger kan mikken op bijv. 80% van alle Nederlandse huizen gasloos maken en daarnaast ook alle overheidsgebouwen (van scholen en stadskantoren tot ministeries en de Tweede Kamer) af te koppelen van het gasnet.

Gaan we in het komend decennium afkicken van het aardgas? Of worden we een goede afnemer van het aardgas van Statoil en van Gazprom.

Nederlandse aardgasimport in 2016 naar recordhoogte

Uit de cijfers in de JODI Gas World-database blijkt dat Nederland in 2016 ruim 40 miljard m³ aardgas importeerde. Dat is 2,5 miljard m³ meer dan in 2015 toen er 37,5 miljard m³ werd geïmporteerd.
In 2016 werd er 50,54 miljard m³ aardgas gewonnen uit Nederlandse bodem. Dat is 2,3 miljard m³ minder dan in 2015.

De grafiek hieronder laat zien dat de import van aardgas de laatste jaren stijgt en dat de winning van aardgas in Nederland daalt.

schermafbeelding-2017-02-20-om-18-16-37

De trend is duidelijk. Misschien al dit jaar of anders in 2018 of 2019 zal de Nederlandse gasproduktie lager zijn dan de aardgasimport.

In 2016 lag het binnenlands gasverbruik iets hoger dan in 2015: 42,6 miljard m³ tegenover 40,4 miljard m³ in 2015. Oorzaak is waarschijnlijk de lagere temperatuur en daarmee het hogere gasverbruik in de maanden april, november en december van 2016.

schermafbeelding-2017-02-20-om-19-58-50

Gaswinning uit Groninger-veld daalt, maar de winning uit kleinere velden ook
Op de website van de NAM kun je terugvinden hoeveel aardgas er gewonnen wordt uit het Groninger-gasveld, de gasbel van Slochteren.
In de grafiek hieronder staat de hoeveelheid gas, die uit het Groningerveld gewonnen werd sinds 1973, weergegeven.

schermafbeelding-2017-02-20-om-20-10-16

Door de totale Nederlandse gasproductie uit de JODI Gas World database te verminderen met de gewonnen hoeveelheid uit het Groninger-gasveld, houden we de resterende Nederlandse gasproductie uit kleinere gasvelden over.
De totale Nederlandse gasproductie in 2016 bedraagt 50,54 miljard m³. Daarvan kwam 27,6 miljard m³ uit het Groninger-veld en 22,95 miljard m³ uit kleinere gasvelden.
In onderstaande grafiek is duidelijk zichtbaar dat de gaswinning uit het Groninger-veld en uit de kleinere velden allebei afnemen.

schermafbeelding-2017-02-20-om-20-32-02

De gaswinning uit het Groninger-veld was in 2016 bijna 50% lager dan in 2013. De gasproductie uit kleinere velden is tussen 2013 en 2016 met 29% afgenomen.

Als de gaswinning uit het Groninger-veld in 2017 nog verder beperkt zal worden tot 12 miljard m³ en de gaswinning uit de kleinere velden gehandhaafd wordt op 22,9 miljard m³. Dan komt de totale Nederlandse gasproductie voor 2017 uit op een kleine 35 miljard m³. En dat is minder dan de ca. 40 miljard m³ die er de afgelopen jaren gemiddeld wordt verbruikt. In dat geval wordt 2017 het eerste jaar dat Nederland niet meer kan voorzien in het eigen binnenlands gasverbruik en afhankelijk wordt van de import van aardgas. De import van aardgas zal in 2017 nog hoger uitkomen dan het afgelopen jaar.

De politiek wil de gaswinning uit het Groninger-veld wel verder beperken, maar daardoor zal de import van aardgas nog verder stijgen. Bij beperking van de gaswinning in Groningen tot 12 miljard m³ wordt Nederland afhankelijk van import-aardgas uit Rusland. Dat is mijns inziens een onwenselijke situatie. Volgens mij zal de politiek daarom besluiten om de winning uit het Groninger-veld niet verder te beperken dan ca. 28 miljard m³.
We gaan het zien.

Al 50% van de Nederlandse bovengrondse aardgasbuffer opgestookt

Op de website van Gas Infrastructure Europe wordt bijgehouden hoeveel aardgas er in de Europese bovengrondse buffervoorraden zit. In de zomer worden die buffers aangevuld en in de wintermaanden wordt het gas uit die buffers opgestookt. De cijfers worden bijgehouden in de eenheid Tera Watt Uur i.p.v. de gebruikelijke eenheid miljoen m³.

De winter van 2016 was erg zacht en er werd maar weinig gas uit de buffervoorraad verbruikt. Tussen 1 november 2014 en 12 januari 2015 werd er 18,54 TWh uit de gasbuffer verbruikt. Over de periode 1 nov 2015 tot 12 jan 2016 werd er 39,54 TWh aan de reserve onttrokken. Over de periode 1 nov 2016 tot 12 jan 2017 was dat 65,27 TWh.

schermafbeelding-2017-01-14-om-10-01-38

Het gevolg van het hogere verbruik is dat de resterende gasbuffer deze winter al op 12 januari onder de 50% is gezakt.
In 2015 was de bovengrondse reserve op 12 januari nog voor 73% gevuld.
Op 12 januari 2016 was de bovengrondse reserve nog voor 66% gevuld. En deze winter is de tussenstand op 12 januari 49%.
De grafiek hieronder laat zien dat de Nederlandse bovengrondse aardgasreserve deze winter sneller wordt opgestookt dan vorig jaar.

schermafbeelding-2017-01-14-om-08-55-24

Als de reserve de komende maanden in hetzelfde tempo wordt opgestookt, dan is de buffer begin april leeg.

In Duitsland is de bovengrondse gasbuffer groter dan in Nederland: 238 TWh tegenover 139 TWh in Nederland.
Ook in Duitsland wordt er deze winter meer gas uit de reserve gebruikt dan vorig jaar.
Op 12 januari was de Duitse gasbuffer nog voor 58% gevuld. Vorig jaar was op 12 januari de gasbuffer nog voor 75% gevuld.

schermafbeelding-2017-01-14-om-08-56-57

In de zomermaanden zullen de energiebedrijven de gasbuffers weer gaan aanvullen. Ik ben benieuwd of er dan meer aardgas geïmporteerd gaat worden uit Rusland en Noorwegen, of dat er meer gas uit de Nederlandse bodem gewonnen gaat worden.

Verkoop van nieuwe auto’s in Nederland 14% lager dan in 2015

Volgens het blad Autoweek werden er in 2016 in Nederland ruim 385 duizend nieuwe auto’s verkocht. Dat is het laagste aantal sinds 1969. En dat aantal ligt 14% lager dan de 452 duizend nieuwe auto’s die in 2015 werden verkocht.

Ik heb het aantal nieuw verkochte auto’s per jaar in Nederland hieronder in een grafiek uitgezet.
De donkergroene stippellijn geeft het voortschrijdend gemiddelde over 5 jaar weer.

schermafbeelding-2017-01-03-om-16-03-24

Ik vind het een aangename ontwikkeling, steeds minder nieuwe auto’s erbij.
Ik denk dat de autoverkoop nog wel verder zal dalen tot onder 380 duizend. Misschien nog niet in 2017, maar wel voor 2020.