Tagarchief: voedselproduktie

Je eigen voedsel verbouwen is als je eigen geld drukken

In het Amerikaanse Los Angeles is veel braakliggend terrein. En in sommige wijken in Los Angeles is vers, gezond voedsel moeilijk te krijgen en duur.
Ron Finley begon in South-Central, een beruchte achterstandswijk in Los Angeles, kleine stukjes braakliggend terrein te beplanten met voedselgewassen. Hieronder zijn verhaal.

Het is een mooi verhaal en een groot succes.

Voedselzekerheid en het belang van grond

Afgelopen week las ik een artikel van Lise Witteman op de website “Follow the Money”, getiteld “Waarom Nederland zijn voedselvoorziening in eigen hand moet houden”. De schrijfster is net als sommige Tweede Kamerleden bezorgd over de Nederlandse afhankelijkheid van geïmporteerd voedsel. Nederland exporteert weliswaar veel zuivel en tuinbouwprodukten, maar importeert enorme hoeveelheden graan en soja als veevoer. Binnenkort is er in de Tweede Kamer een hoorzitting over dit onderwerp.

In deze onzekere tijden waarin de wereldhandel plotsklaps kan stilvallen lijkt het verstandig om meer voedsel in eigen land te produceren. De opkomst van stadslandbouw en moestuinieren laat zien dat veel Nederlanders weer baas willen worden over hun eigen voedselvoorziening. Het is goed dat de politiek en de overheid hier ook over gaan nadenken.

Op een ander weblog, dat ik regelmatig bezoek, “Achter de Samenleving”, staan meer artikelen over moestuinieren en het belang van goede grond.
Door industriële landbouw met gebruik van pesticiden en kunstmest gaan belangrijke organismen in de bodem dood. Daardoor stopt de afbraak van organisch materiaal en de vorming van humus. Terwijl dat proces onmisbaar is voor de kringloop van essentiële mineralen en de vorming van nieuwe vruchtbare grond.
Lees het artikel eens door en klik rustig verder op de links voor meer informatie.
Of bekijk de documentaire “Dirt”, waarin het wonder van humusvorming wordt uitgelegd.

Fruitteelt langs muren en in kassen

Op Low Tech Magazine, een prachtig hoekje internet bijgehouden door Kris De Decker, staat een mooi verhaal over het gebruik van muren en kassen om de opbrengst van fruitstruiken en bomen te verhogen. In de 16e t/m de 20e eeuw was het in Noord-West Europa heel gewoon om langs de zuidkant van muren fruitbomen en wijnranken te planten. Langs de muren kon zo een microklimaat gecreëerd worden waarin het 10 graden warmer was dan in de omgeving.

De muur weerkaatst het zonlicht en houdt warmte vast, die ’s nachts weer wordt uitgestraald. Op deze manier is het microklimaat van de muur het gehele etmaal warmer dan de omgeving.

Kris De Decker beschrijft dat er in Montreuil in Parijs in 1870 (toen de stadsteelt op het hoogtepunt was) 600 km muur stond met fruitbomen (hoofdzakelijk perziken) erlangs.

In het artikel wordt ook ingegaan op het gebruik van passief verwarmde kassen langs zuidmuren. Dat was voor de toepassing van aardgas als brandstof heel gebruikelijk in Nederland en Engeland. Deze kassentechniek wordt de laatste decennia op grote schaal toegepast in China.

In de uitgestrekte Vinex-wijken in Nederland zijn ook duizenden muren op het zuiden. Er is een enorm potentieel aan gunstig microklimaat voor druiven en fruitbomen langs alle nieuwbouwwijken in Nederland.

Een hardloopvriend van mij brengt in september elke training een krat heerlijke druiven mee, omdat hij de oogst niet in zijn eentje kan opeten. Bij mij in de straat staat al één druivenrank langs een zuidmuur. Ik heb er nu ook een geplant in mijn voortuin en hoop in september ook druiven te kunnen uitdelen aan mijn hardloopvrienden.

Terug naar kleinschalige landbouw en lokale voedselproduktie

In de video hieronder wordt uitgelegd, dat kleinschalige landbouw en lokale voedselproduktie de oplossingen kunnen zijn voor klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit, erosie, milieuvervuiling en het opraken van de fossiele brandstoffen.
De uitleg is in het Engels, maar ik denk dat jullie het prima kunnen volgen.

Wat gebeurt er als iedereen weer voedsel gaat verbouwen?

In Silicon Vally in California woont een vrouw met twee kinderen. Ze heeft een beneden modaal inkomen en maakte van haar kleine achtertuintje een biologische moestuin, gewoon als hobby en zo is ze minder kwijt aan boodschappen. Elk jaar produceert ze veel meer voedsel dan ze zelf nodig heeft. Ze deelt haar overvloed aan pepers, spinazie, komkommers en bieten met tientallen van haar buren. En deze vrouw is niet de enige. Stel je voor dat er bij haar in de wijk nog meer biologische moestuintjes gestart worden. Stel je voor dat er in alle achtertuintjes van de wijk voedsel verbouwd wordt. Dan ontstaat er een enorme overvloed. We kunnen nog verder gaan: stel je voor dat in de hele stad, nee, dat in elke stad in het hele land mensen hun achtertuintjes veranderen in biologische moestuinen. In elke stad groeien duizenden fruitbomen, bessenstruiken, komkommerplanten en bietjes en aardappels in de grond. Gewoon als vrijetijds-besteding, als hobby. Het lijkt een utopische droom. Maar volgens de Verenigde Naties heeft kleinschalige landbouw de toekomst. Wetenschappers wijzen de FAO (Food and Agriculture Organization) op de enorme mogelijkheden. Het Rodale Institute doet al decennia gedegen onderzoek naar deze vorm van voedselproduktie. Over de hele wereld zijn initiatieven in regeneratieve landbouw, in permacultuur en in natuurlijke landbouw. De mythe dat alleen industriële landbouw de wereld kan voeden is achterhaald. Die mythe is de wereld ingebracht door de multinationale landbouw-bedrijven. Ecologisch gezien zorgt kleinschalige landbouw juist voor bodemverbetering en toenemende biodiversiteit. Als je bereid bent volgens de seizoenen te eten, dan zal dat je gezondheid verbeteren. En het werk in de buitenlucht in de moestuin is rustgevend en therapeutisch. En ook hier geldt: als iedereen het zou doen, dan zou dat een enorme verbetering van de lichamelijke en geestelijke gezondheid opleveren. Zelf voedsel verbouwen levert niet alleen voordelen voor mensen. Voor de aarde en de levende natuur zou het een zegen zijn als de mechanische, industriële landbouw kleiner wordt en als er in de steden duizenden kleine groene oases komen, die de waterhuishouding verbeteren en biodiversiteit verhogen. Door deze groene oases in de steden verbetert het microklimaat en de luchtkwaliteit en daarmee ook weer de gezondheid van de bevolking. De mythe dat industriële grootschalige landbouw nodig is om hongersnood te voorkomen is achterhaald. Je kunt je afvragen waarom deze manier van voedsel verbouwen niet wordt teruggedrongen. De belangrijkste reden is de enorme winsten, die grote agro-bedrijven behalen vooral als er schaarste optreedt. De bedrijven zijn zo groot en machtig geworden dat politici en wetenschappers de mythen van deze multinationals nog altijd geloven. De enige manier om hun ongelijk aan te tonen is zelf je eigen voedsel gaan verbouwen. Laat zien wat er mogelijk is. Laat zien dat ze ongelijk hebben en dat je ze helemaal niet nodig hebt. Laat zien dat winst maken helemaal niet nodig is en deel de opbrengst van je werk met anderen. Geef het gewoon weg. Er is hoop voor de wereld en de mensheid: word je bewust van je mogelijkheden en ga aan de slag. De hoop ligt te wachten in je eigen tuin. Origineel in het Engels geschreven door Patrick M. Lydon (mede-directeur FinalStraw.org) Naschrift: In Nederland is het niet makkelijk om je eigen voedsel te verbouwen. Door de seizoenen is er in de zomer een overvloed aan verse groenten en fruit. Maar in het winter halfjaar van november tot april groeit er bijna niets eetbaars in de open lucht. Je moet dus ’s zomers ook iets verbouwen dat je langere tijd kunt bewaren (bonen, aardappels, pompoenen) of je moet een deel van de oogst conserveren (bijv. zuurkool maken). Gelukkig is er nog heel veel kennis over kleinschalige landbouw en zelf voedsel verbouwen. Sluit je aan bij een collectief in je eigen omgeving. Leer over permacultuur en begin stapje voor stapje om je leefomgeving te verbeteren. Afgelopen jaren besteedde ik veel tijd aan grafiekjes en tabellen op mijn computerschermpje. Ik werd daar niet echt blij van. De laatste maanden heb ik meer tijd doorgebracht op het moestuinproject bij mij in de buurt. Daar deed ik nieuwe kennis op, ik kreeg spierpijn en vuile handen. Maar het geeft mij een tevreden en fit gevoel.

Over permacultuur en buurtmoestuin

Op zaterdag 23 mei wordt in Delft, de Delftse PROEFtuin officieel geopend. Het is een initiatief van de Stichting Groenkracht en bedoeld om mensen meer bewust te maken van hun eigen invloed op de leefomgeving en de kringlopen in de natuur. Door de productie van voedsel dichterbij de inwoners van een stad te brengen en hen erbij te betrekken, worden mensen zich er weer meer van bewust waar hun voedsel vandaan komt en bewuster van het belang van biologisch voedsel of eten uit de regio.

Ik vind het PROEFtuin-project nu al geslaagd, nog voor de opening en nog voor er bloemkolen geoogst zijn.
N.a.v. mijn vrijwilligerswerk in de PROEFtuin ben ik me (weer) gaan verdiepen in permacultuur. In de video hieronder wordt in een klein uur duidelijk gemaakt wat permacultuur is en wat het kan gaan betekenen voor onze economie en onze manier van leven.

In een tweede video (hieronder) kun je zien hoe in een andere stadswijk de groene geest uit de fles is ontsnapt en de hele wijk heeft besmet.

Oekraïnse landbouwgrond in uitverkoop na instorten van economie

Oekraïne kampt met een tekort op de handelsbalans: het land importeert meer dan het exporteert. Dat is een ongezonde economische situatie, die niet onbeperkt kan voortduren.
In 2014 liep het tekort op de handelsbalans op naar 9,2% van het Bruto Binnenland Produkt.

Schermafbeelding 2015-03-08 om 08.02.38

Deze economische crisis kan leiden tot grote veranderingen in de belangrijke landbouwsector van Oekraïne. Nu bestaat het landbouwareaal uit grootschalige staatslandbouwbedrijven en kleinschalige familiebedrijfjes. Deskundigen vrezen dat deze binnenkort in de verkoop zullen komen.
Oekraïne heeft op acht landen na het grootste landbouwareaal van de wereld. Op de ranglijst van mais-exporteurs staat het op de derde plaats en op de lijst van graan-exporteurs is het nummer 6. Dit maakt de landbouwsector interessant voor buitenlandse investeerders.

Tot nu toe heeft de regering de verkoop van landbouwgrond aan buitenlandse investeerders tegengehouden uit angst vaar maatschappelijke onrust en vanwege de lage prijs van de kleine perceeltjes met een lage produktiviteit.
Maar Heinz Strubenhoff, agribusiness investment manager van de International Finance Corporation van de Wereldbank, denkt dat de economische teruggang en het conflict in Oost-Oekraïne de noodzaak van hervormingen dichterbij brengt. De Wereldbank en het IMF dringen al langer aan op het openstellen van de Oekraïnse landbouwsector voor buitenlandse investeerders. Het tij is aan het keren.
“Het is tijd om te gaan nadenken over privatisering en voorbereidingen te treffen voor de verkoop van landbouwgrond (aan buitenlandse of Oekraïnse) investeerders in de komende 3 a 4 jaar”, zei Strubenhoff tegen de Thomson Reuters Foundation. Nu is het nog onmogelijk om landbouwgrond te verkopen in Oekraïne, hoewel men wel langjarige pachtovereenkomsten kan afsluiten.

Strubenhoff zei verder dat president Poroshenko na lange onderhandelingen met vertegenwoordigers van de Wereldbank overwoog om het verbod op verkoop van landbouwgrond op te heffen. Maar de regering in Kiev durfde dat niet aan uit angst voor maatschappelijke onrust op het platteland. Het ministerie van Landbouw was onbereikbaar voor commentaar.
De minister van Landbouw, Oleksiy Pavlenko, sprak vorige week de verwachting uit dat Oekraïne in 2020 wel 100 miljoen ton graan zal produceren: een behoorlijke stijging van de 620 miljoen ton uit 2014. Om dit voor elkaar te krijgen is een kapitaal-injectie door buitenlandse investeerders van 25 miljard dollar nodig.
Jean-Jacques Hervé, landbouwkundig adviseur van de Franse bank Credit Agricole merkte op dat de lokale bevolking geen geld heeft om te investeren. “Speculanten kunnen met harde, buitenlandse valuta grote winsten behalen (als het land op de markt komt).”

Frédéric Mousseau, van het Oakland Institute (een NGO die kritisch staat tegenover het privatiseren van landbouw), zegt dat het openen van het Oekraïnse landbouwareaal ertoe zal leiden dat binnenlandse en buitenlandse oligarchen meer controle zullen krijgen over de Oekraïnse landbouwproduktie. “Ongeveer 20% van de vruchtbaarste gebieden zijn door langlopende pachtovereenkomsten al in handen van landbouwconglomeraten. De voorgestelde hervormingen zullen deze concentratie van macht verergeren,” zei Mousseau tegen de Thomson Reuters Foundation.

Volgens Dmitry Prikhodko, econoom van de Food and Agriculture Organization (FAO), moet Oekraïne op de lange termijn streven naar het openen van het landbouwareaal en optimale benutting van het aanwezige potentieel.
De regering in Kiev zit te springen om buitenlandse valuta en een lening van de Wereldbank t.w.v. 2 miljard dollar dit jaar en een volgende injectie van het IMF van 8 miljard dollar geeft mensen als Strubenhoff meer armslag om hun plannen te realiseren.

Het ziet ernaar uit dat de Oekraïnse bevolking de zeggenschap over de landbouwgrond, die ze al eeuwenlang beheert en bewerkt, zal kwijtraken, zoals dat ook op grote schaal in Afrika gebeurt. Onder druk van de Wereldbank en het IMF willen buitenlandse investeerders de landbouw moderniseren. Het verhogen van de landbouwopbrengsten lijkt een nobel doel waar ook de Oekraïnse bevolking van zou kunnen profiteren. Maar de modernisering zou ook tot gevolg kunnen hebben dat in Oekraïne genetisch gemodificeerde gewassen met de bijbehorende pesticiden zullen worden geintroduceerd door de grote landbouwconglomeraten. De boeren hebben nu nog de macht om zelf te bepalen wat er verbouwd wordt. Maar in de toekomst zullen ze slechts arbeiders zijn op die moeten zaaien en oogsten wat de directie besloten heeft.

(Bron: “Ukraine crisis seen softening political ground for foreign farm land sales” van Chris Arsenault voor de Thomas Reuters Foundation)

Meer over ‘landroof’ in de rest van de wereld vind je op farmlandgrab.org.