Tagarchief: nederland

Al 50% van de Nederlandse bovengrondse aardgasbuffer opgestookt

Op de website van Gas Infrastructure Europe wordt bijgehouden hoeveel aardgas er in de Europese bovengrondse buffervoorraden zit. In de zomer worden die buffers aangevuld en in de wintermaanden wordt het gas uit die buffers opgestookt. De cijfers worden bijgehouden in de eenheid Tera Watt Uur i.p.v. de gebruikelijke eenheid miljoen m³.

De winter van 2016 was erg zacht en er werd maar weinig gas uit de buffervoorraad verbruikt. Tussen 1 november 2014 en 12 januari 2015 werd er 18,54 TWh uit de gasbuffer verbruikt. Over de periode 1 nov 2015 tot 12 jan 2016 werd er 39,54 TWh aan de reserve onttrokken. Over de periode 1 nov 2016 tot 12 jan 2017 was dat 65,27 TWh.

schermafbeelding-2017-01-14-om-10-01-38

Het gevolg van het hogere verbruik is dat de resterende gasbuffer deze winter al op 12 januari onder de 50% is gezakt.
In 2015 was de bovengrondse reserve op 12 januari nog voor 73% gevuld.
Op 12 januari 2016 was de bovengrondse reserve nog voor 66% gevuld. En deze winter is de tussenstand op 12 januari 49%.
De grafiek hieronder laat zien dat de Nederlandse bovengrondse aardgasreserve deze winter sneller wordt opgestookt dan vorig jaar.

schermafbeelding-2017-01-14-om-08-55-24

Als de reserve de komende maanden in hetzelfde tempo wordt opgestookt, dan is de buffer begin april leeg.

In Duitsland is de bovengrondse gasbuffer groter dan in Nederland: 238 TWh tegenover 139 TWh in Nederland.
Ook in Duitsland wordt er deze winter meer gas uit de reserve gebruikt dan vorig jaar.
Op 12 januari was de Duitse gasbuffer nog voor 58% gevuld. Vorig jaar was op 12 januari de gasbuffer nog voor 75% gevuld.

schermafbeelding-2017-01-14-om-08-56-57

In de zomermaanden zullen de energiebedrijven de gasbuffers weer gaan aanvullen. Ik ben benieuwd of er dan meer aardgas geïmporteerd gaat worden uit Rusland en Noorwegen, of dat er meer gas uit de Nederlandse bodem gewonnen gaat worden.

Verkoop van nieuwe auto’s in Nederland 14% lager dan in 2015

Volgens het blad Autoweek werden er in 2016 in Nederland ruim 385 duizend nieuwe auto’s verkocht. Dat is het laagste aantal sinds 1969. En dat aantal ligt 14% lager dan de 452 duizend nieuwe auto’s die in 2015 werden verkocht.

Ik heb het aantal nieuw verkochte auto’s per jaar in Nederland hieronder in een grafiek uitgezet.
De donkergroene stippellijn geeft het voortschrijdend gemiddelde over 5 jaar weer.

schermafbeelding-2017-01-03-om-16-03-24

Ik vind het een aangename ontwikkeling, steeds minder nieuwe auto’s erbij.
Ik denk dat de autoverkoop nog wel verder zal dalen tot onder 380 duizend. Misschien nog niet in 2017, maar wel voor 2020.

Nederland gaat afkicken van het aardgas

Over de eerste 10 maanden van 2016 werd er 40,46 miljard m³ aardgas gewonnen uit Nederlandse bodem. Dat is 35% minder dan vijf jaar geleden over de eerste 10 maanden van 2011. Het is eigenlijk ondenkbaar dat de Nederlandse aardgaswinning ooit nog op dat nivo (van 2011) zal terugkomen. Ik acht het waarschijnlijker dat de gasproduktie verder zal dalen.

Hieronder heb ik de gasproduktie over de eerste 10 maanden van de afgelopen zes jaar uitgezet.

schermafbeelding-2016-12-26-om-15-11-53

Het is duidelijk dat Nederland steeds minder aardgas uit eigen bodem wint. Nederland gaat daarom steeds meer aardgas importeren. In de grafiek hieronder zie je de cumulatieve import van aardgas over de eerste 10 maanden van het jaar.

schermafbeelding-2016-12-26-om-17-20-48

De stijging van de import over de afgelopen jaren kan natuurlijk niet blijven doorgaan. De hoeveelheid gas, die de exporteurs Noorwegen en Rusland, naar Nederland exporteren is beperkt. Op een gegeven moment zal de import van aardgas niet verder toenemen en een maximum bereiken. Daarna zal de import weer gaan dalen, omdat de exporteurs minder te exporteren hebben, of omdat importgas te duur wordt, of omdat het gasverbruik in Nederland daalt.

Op Tweede Kerstdag keek ik voor de gein nog eventjes op de website van Gas Infrastructure Europe om te kijken hoe groot de bovengrondse Nederlandse aardgasvoorraad eind 2016 is.
Volgens de website zat er op 23 december nog voor 86,3 TeraWattuur (TWh) aan aardgas in de Nederlandse gasvoorraad. Dat is 10% minder dan het gemiddelde (over de afgelopen 6 jaar) op 23 december.

Het lijkt mij logisch dat door beperking van de gaswinning uit eigen bodem er meer gas uit de opgebouwde voorraad wordt verbruikt. Ik heb ook een grafiekje gemaakt van de hoeveelheid aardgas, die in de eerste 23 dagen van december uit de Nederlandse bovengrondse gasvoorraad wordt verbruikt. Het is een interessant plaatje.

In december 2016 tappen wij Nederlanders vier keer zoveel aardgas uit onze voorraad als in de jaren 2011 t/m 2013.
Is dat verstandig? Is er nu nog genoeg voorraad over voor een Elfstedenwinter?

Een handjevol mensen beslist over de inzet van de aardgasreserves en over de hoeveelheid aardgas, die we uit eigen bodem winnen. Het is overduidelijk dat Nederland moet afkicken van het aardgas. Het is de vraag of we daar nog tien jaar de tijd voor hebben of dat we echt haast moeten maken.

Peak-afval: we produceren steeds minder afval

Het CBS publiceerde gisteren cijfers over de hoeveelheid afval die de Nederlandse gemeenten jaarlijks ophalen.
Volgens die cijfers werd er in 2015 9,5 miljard kilo afval opgehaald door de gemeentelijke diensten.
Dat is een ontzaggelijke hoeveelheid, maar gelukkig wel minder dan de 10,4 miljard kilo van tien jaar geleden.
Hieronder de opgehaalde hoeveelheid afval van de afgelopen 15 jaar in een grafiek.

schermafbeelding-2016-12-20-om-08-28-38

De dalende trend is duidelijk: we produceren steeds minder afval.

In 2015 werd er per hoofd van bevolking 562 kg. afval opgehaald. Dat is al 80 kg. minder dan in 2007.

schermafbeelding-2016-12-20-om-08-29-30

Maar dat kan nog lager.
Bijvoorbeeld door gewoon minder te kopen: minder kleding, minder tijdschriften en kranten, minder meubels en minder apparaten.
Je kunt je eigen persoonlijke hoeveelheid afval verminderen door vaker herbruikbare verpakkingen te gebruiken. Koop je groente en fruit op de markt en in papieren zakken of direct in je tas. Kies voor bier uit statiegeldflesjes en niet uit blik.
Het gaat de goede kant op. Laten we volgend jaar nog minder afval produceren.

Over de opwarming van de Noordzee en de Atlantische Oceaan

Ik heb al eerder geblogd over de opwarming van de Noordzee. In de periode 1980-2005 is de temperatuur het het Noordzee-oppervlak gemiddeld één graad warmer geworden. De gemiddelde jaartemperatuur steeg van ca. 10ºC. in de jaren 80 naar ongeveer 11ºC. in de periode 2000-2005.
In de afgelopen jaren is de Noordzee niet verder opgewarmd. Er lijkt zelfs sprake van een lichte afkoeling.
De grafiek hieronder toont de afwijking t.o.v. het langjarig gemiddelde voor het zeeoppervlak tussen 1 en 8°OL en tussen 53,5 en 58°NB.

noordzeetemp19802016

Over dit verschijnsel zul je nooit iets horen van het KNMI of in de media. Het is ook nog niet duidelijk waarom de opwarming stagneert.

Als je kijkt naar de temperatuur van het oppervlak van de Atlantische Oceaan tussen 0 en 60ºWL en 30 en 70ºNB, dan zie je eenzelfde verloop. Tussen 1980 en 2000 stijgt de temperatuur (0,6-0,7ºC). Maar na het jaar 2005 begint het zeeoppervlak in dat gebied weer af te koelen.

atloceaantemp19802016

Omdat de opwarming en afkoeling eenzelfde patroon volgt, kunnen we aannemen dat de opwarming en afkoeling veroorzaakt worden door dezelfde oorzaken.
Over het algemeen wordt er vanuit gegaan dat de opwarming van de Noordzee en de Atlantische Oceaan een gevolg is van de gestegen CO2-concentratie in de atmosfeer. Maar de opwarming is in 2005 gestopt, terwijl de CO2-concentratie verder is blijven stijgen.
Het is vooralsnog een raadsel waarom de Atlantische Oceaan en de Noordzee in de afgelopen jaren niet verder zijn opgewarmd, maar iets zijn afgekoeld. Maar het is wel heel goed nieuws… de klimaatverandering lijkt in ons deel van de wereld (Noord-West Europa) langzamer te verlopen dan 20 jaar geleden.

De grafieken zijn gemaakt m.b.v. de KNMI Climate Explorer.

Is het nodig om nog meer wegen in Nederland aan te leggen?

In 2015 werd er in Nederland 127,35 miljard kilometer afgelegd door motorvoertuigen. In het jaar ervoor was dat iets meer: 127,69 miljard kilometer. En als je naar de laatste 8 jaar kijkt, dan valt op dat het totaal aantal gereden kilometers niet verder meer stijgt.

schermafbeelding-2016-10-27-om-10-47-46

Deze cijfers komen van het CBS en het is mogelijk dat er na 2007 steeds meer buitenlandse vrachtwagens op de Nederlandse wegen rondrijden. Maar daar zijn geen goede cijfers over.
Het kan zijn dat het totaal aantal verreden kilometers na 2007 nog wel iets verder gestegen is.

Kijken we alleen naar personenauto’s, dan zien we ongeveer hetzelfde beeld: na 2007 stijgt het aantal verreden kilometers veel minder. En het afgelopen jaar daalde de afgelegde afstand van 103,70 miljard km naar 102,91 miljard km.

schermafbeelding-2016-10-27-om-10-51-54

Uit de beide cijferreeksen blijkt dat personenauto’s verantwoordelijk zijn voor het grootste deel (ruim 80%) van het aantal kilometers. Eventuele onnauwkeurigheden in de het aantal kilometers, dat vrachtwagens afleggen, maakt dus weinig uit voor het totaal aantal afgelegde kilometers.

Volgens het CBS daalt het gemiddelde kilometrage van Nederlandse auto’s al sinds het begin van de eeuw. In onderstaande grafiek wordt met de groene lijn het gemiddeld aantal kilometers per jaar binnen Nederland weergegeven. En met de blauwe lijn het totaal aantal kilometers in Nederland en daarbuiten. Maar ook die lijn vertoont een dalende trend.

schermafbeelding-2016-10-28-om-16-01-02

Het aantal personenauto’s in Nederland steeg het afgelopen jaar met 1% van 8,76 miljoen naar 8,85 miljoen. In onderstaande grafiek is goed zichtbaar dat het aantal personenauto’s de laatste jaren veel minder groeit dan in de eerste tien jaar van deze eeuw.

schermafbeelding-2016-10-28-om-16-08-31

De overheid gaat over de aanleg van nieuwe wegen. Maar de overheid heeft slechts weinig invloed op het aantal auto’s en de afstand, die die auto’s afleggen.
Het aantal auto’s en de afstand, die de auto’s gezamenlijk afleggen, groeien veel minder snel dan in het eerste decennium van de 21e eeuw. Ik kan me heel goed voorstellen dat bij een stijging van de benzineprijs of een daling van de koopkracht het aantal auto’s en de afstand, die ze afleggen, zal gaan afnemen. Ik vind het niet zo zinvol om nog veel nieuwe wegen aan te leggen en ik hoop dat de overheid de bouwplannen voor nieuwe wegen nog eens goed overweegt.

Nederland gebruikt steeds meer steenkool en de rest van de wereld juist minder

In Nederland worden gasgestookte elektriciteitscentrales gesloten en nieuwe kolencentrales gebouwd. Voor de opwekking van elektriciteit wordt daarom steeds meer steenkool verstookt.
Uit de cijfers van het CBS blijkt dat het steenkoolverbruik in elektriciteitscentrales tussen begin 2010 en begin 2016 met zo’n 70% is toegenomen.
Over 2010 werd er gemiddeld 1,97 miljoen ton steenkool per kwartaal verbruikt door elektriciteitscentrales. Afgelopen jaar was dat gemiddelde 3,37 miljoen ton.

schermafbeelding-2016-10-01-om-14-04-18

Het CBS gaf in juni ook [url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/26/elektriciteitsproductie-uit-steenkool-opnieuw-hoger]een persbericht uit over de stijging van het steenkoolverbruik[/url].

Door steenkool te gebruiken in plaats van aardgas stijgt de Nederlandse CO2-uitstoot. De Tweede Kamer wil dat de steenkoolcentrales weer dicht gaan om op die manier de Nederlandse CO2-uitstoot te verlagen. Vooralsnog is er nog geen zicht op sluiting van die centrales.

De rest van de wereld vermindert het steenkoolverbruik
In Groot-Brittannië worden juist de steenkoolcentrales gesloten en schakelen energiebedrijven over op de schonere brandstof aardgas. Afgelopen zomer daalde het aandeel van de steenkoolcentrales in de totale Britse elektriciteitsproduktie tot onder de 10%.

chart-2

Niet alleen in Groot-Brittannië maar ook Denemarken, Italië, Griekenland en Finland is het verbruik van steenkool het afgelopen decennium gedaald. In Nederland daarentegen steeg het verbruik
In de grafiek hieronder is het jaarlijkse steenkoolverbruik in miljoen ton olie-equivalent van een aantal Europese landen weergegeven. De cijfers komen uit de Statistical review of World Energy 2016 van BP.

schermafbeelding-2016-10-01-om-14-50-08

Maar het steenkoolverbruik daalt vooral heel sterk in de twee grootste steenkoolverbruikers ter wereld: China en de VS.
In 2015 werd in China bijna 49 miljoen ton olie-equivalent aan steenkool minder verbruikt dan het jaar ervoor. En dit jaar ligt het verbruik van steenkool nog lager.
Over de eerste 8 maanden van 2016 lag de steenkoolproduktie in China 10% lager dan het jaar ervoor. De Chinese import van steenkool is in 2016 weliswaar hoger dan vorig jaar, maar we kunnen ervan uitgaan dat er dit jaar in China nog minder steenkool wordt verstookt dan vorig jaar.
De steenkoolwinning in de VS ligt in 2016 ongeveer 24% lager dan in 2015. En het Amerikaanse steenkoolverbruik lag in 2015 al 12% lager dan in 2014.

De totale hoeveelheid steenkool, die in 2014 wereldwijd werd verstookt, was 3910 miljoen ton olie-equivalent. Dat is ruim 400 keer de hoeveelheid, die in Nederland werd verstookt: 9,1 miljoen ton olie-equivalent.
In 2015 lag het mondiale steenkoolverbruik 1,5% lager en kwam uit op 3840 miljoen ton olie-equivalent. Maar in Nederland steeg het steenkoolverbruik met 17% naar 10,6 miljoen ton olie-equivalent.