Tagarchief: klimaat

Sneeuwbedekking Noordelijk Halfrond begin april 2015

Schermafbeelding 2015-04-11 om 17.34.56

Volgens het Global Snow Lab was er in week 14 van 2015 ruim 37 miljoen km² land op het Noordelijk Halfrond bedekt met sneeuw. Dat is 5 miljoen km² meer dan in dezelfde week van 2014.
Het omvangrijkste sneeuwdek dat het Global Snow Lab in de afgelopen 30 jaar voor begin april waarnam, was 38,3 miljoen km² in 2003.
Hieronder de meetreeks voor begin april sinds 1986.

Schermafbeelding 2015-04-11 om 22.32.49

Aan de grafiek zie je dat de hoeveelheid sneeuw op het Noordelijk Halfrond behoorlijk kan varieren. Maar je ziet ook dat de hoeveelheid sneeuw niet afgenomen is door de klimaatverandering in de afgelopen 30 jaar.

In maart 2015 minder sneeuw op Noordelijk Halfrond dan normaal

Over de periode 1981-2010 was in de maand maart gemiddeld iets meer dan 40 miljoen km² van het Noordelijk Halfrond bedekt met sneeuw. In maart 2015 was de sneeuwbedekking iets minder dan gemiddeld: 38,46 miljoen km².
Het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University laat dat zien met onderstaande grafiek.

Schermafbeelding 2015-04-07 om 11.59.00

Als je de sneeuwbedekking in de maand maart van de afgelopen 30 jaar in een grafiek zet, dan zie je een heel licht stijgende trend.

Schermafbeelding 2015-04-07 om 11.52.24

De opwarming van het klimaat heeft de afgelopen jaar nog niet geleid tot een sterke afname of een sterke toename van de hoeveelheid sneeuw op het Noordelijk Halfrond in de maand maart.
Mijn vriend Paradoxnl blogt ook regelmatig over de hoeveelheid sneeuw, die op het Noordelijk Halfrond valt. Lees zijn meest recente snow-story.

Klimaatverandering in Nederland: de gemiddelde temperatuur in maart

De gemiddelde temperatuur in De Bilt over maart 2015 zal uitkomen op 6,1°C. Dat is vlak bij de gemiddelde maart-temperatuur over de afgelopen 30 jaar.

De laagste gemiddelde maart-temperatuur over de afgelopen 30 jaar werd gemeten in 1987: 2,3°C. De warmste maart van de afgelopen 30 jaar was in 1991 met 8,8°C.
In de grafiek hieronder staan de maart-temperaturen over de afgelopen 39 jaar uitgezet met balkjes. De doorgetrokken grijze lijn geeft het voortschrijdend maart-gemiddelde over 5 opeenvolgende jaren.

Schermafbeelding 2015-03-31 om 11.55.32

Een reeks koude lentes tussen 1982 en 1988 werd gevolgd door drie zeer warme voorjaren: 1990, 1991 en 1992. Maar sinds het jaar 2000 wisselen warme en koude voorjaren elkaar regelmatiger af, zodat het voortschrijdend gemiddelde tussen de 6 en 7°C blijft schommelen.

Over de laatste 15 jaar is de lineaire trendlijn vlak: het is in Nederland in maart niet verder opgewarmd sinds het jaar 2000.

Valt de warme Golfstroom stil?

Al sinds mensenheugenis stroomt er warm water uit de tropen door de Atlantische Oceaan naar de Noordelijke IJszee. Deze stroming wordt de warme Golfstroom genoemd.
Het zoute water koelt in de Noordelijke IJszee af en krijgt daardoor een hogere dichtheid. Daardoor zinkt het afgekoelde zoute zeewater naar de oceaanbodem. Dat zinkende water is een van de drijvende krachten die de mondiale circulatie van oceaanwater op gang houden.

Vorige week verscheen er een wetenschappelijk artikel in het gezaghebbende tijdschrift Nature over het stilvallen van de warme Golfstroom in de Atlantische Oceaan. Het afsmelten van de ijsmassa op Groenland zorgt voor zoveel koud en zoet water dat de normale stroming van warm water uit de tropen naar de Noordelijke IJszee afzwakt.
Het plaatje hieronder komt uit de publicatie en laat zien dat het water van de Atlantische Oceaan ten zuiden van Groenland tussen 1900 en 2013 afgekoeld is.

Rahmstorf_2015_1rc

De auteurs hebben geen metingen gedaan aan de Golfstroom of aan het afzinken van het koude zoute water in de Noordelijke IJszee. Maar toch komen zij tot de veronrustende conclusie, dat de warme Golfstroom, die Europa een redelijk aangenaam klimaat bezorgt, de laatste decennia zwakker is geworden. Het smelten van het ijs op Groenland zou op die manier een afkoeling in Europa kunnen veroorzaken en ervoor kunnen zorgen dat het ijs van de Noordpool minder snel wegsmelt.

Dat klinkt als een negatieve feedback: de opwarming van het klimaat wordt tegengegaan doordat de warmte niet meer door het oceaanwater maar de Noordpool wordt getransporteerd. Er zal zomers minder Noordpoolijs wegsmelten en in Europa zal er langer sneeuw liggen die het zonlicht weerkaatst.

Zwakke punten
Het afsmelten van het Noordpoolijs in het afgelopen decennium duidt niet op het afzwakken van de warme Golfstroom. De opwarming van het klimaat in Noord-Europa wijst ook niet op verzwakking van de Golfstroom.
Metingen van NASA-wetenschappers aan de warme Golfstroom, in 2010 gepubliceerd door Josh Willis, lieten zien dat de Golfstroom niet zwakker was geworden. De onderzoekers zagen zelfs een lichte versnelling van de warme Golfstroom tussen 1993 en 2009.

Er is tussen wetenschappers nog geen consensus eens over de gevolgen van de klimaatverandering voor de warme Golfstroom. Er zijn wetenschappers, die de Golfstroom zwakker zien worden. En er zijn ook wetenschappers, die geen afzwakking zien.
Volgens mij moeten er eerst nog heel veel metingen gedaan worden om te zien of er sprake is van een trend.

Is het tijdperk van afnemende CO2-uitstoot begonnen?

PEAKCO2

In de afgelopen 200 jaar is de mensheid steeds meer fossiele brandstoffen gaan gebruiken. Door steeds grotere hoeveelheden steenkool, aardgas en aardolie te verbranden is de CO2-produktie van de mens gestegen tot een verontrustende hoeveelheid. In de grafiek hieronder staat de CO2-uitstoot van de afgelopen 48 jaar weergegeven.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.07.35

De wetenschap is het erover eens dat de menselijke CO2-uitstoot de drijvende kracht is achter de stijgende CO2-concentratie in de atmosfeer. En dat die stijgende CO2-concentratie zal leiden tot opwarming van de atmosfeer.

In Europa daalt de menselijke CO2-uitstoot sinds begin jaren 90 en in Noord-Amerika (Mexico, de VS en Canada) is de CO2-uitstoot sinds 2007 al 7% gedaald.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.22.55

In 2007 bedroeg de gezamenlijke CO2-uitstoot van Noord-Amerika en Europa ruim 15000 Megaton ofwel 48% van de totale mondiale CO2-uitstoot. In 2013 was de gezamenlijk Amerikaanse en Europese CO2-uitstoot gedaald tot 14000 Megaton. En dat is nog maar 40% van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Omdat de makkelijk winbare aardolie, steenkool en gasreserves al grotendeels verbruikt zijn, kunnen we verwachten dat ook in de rest van de wereld de CO2-uitstoot zal gaan afnemen. Het is alleen de vraag wanneer dat precies zal gaan gebeuren. Het is interessant om de CO2-uitstoot van China in de gaten te houden. Hieronder is de Chinese CO2-uitstoot uitgezet samen met de totale mondiale CO2-uitstoot.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.02.59

In 2007 kwam de Chinese CO2-uitstoot op 6516 Megaton, ofwel 20% van de mondiale CO2-uitstoot.
Maar het Chinese aandeel in de mondiale CO2-uitstoot is sindsdien gestegen. In 2013 produceerde China 9524 Megaton CO2 en dat was 27% van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Maar volgens de meest recente cijfers lijkt de Chinese CO2-uitstoot in 2014 lager uit te vallen dan die van 2013. Een lager verbruik van steenkool en een stagnerende cementproduktie hebben er volgens Glenn Peters van het CICERO-onderzoeksinstituut voor gezorgd dat de Chinese CO2-uitstoot niet verder is gestegen en misschien wel een procentje is afgenomen.
De grafiek hieronder is door Glenn Peters gemaakt en via internet verspreid.

Schermafbeelding 2015-03-08 om 21.55.00

Volgens Jiang Kejun, wetenschapper bij het Energy Research Institute in Beijing zal het verbruik van steenkool in China de komende jaren verder afnemen en daarmee dus ook de Chinese CO2-uitstoot.
Het is nog een beetje vroeg om definitieve conclusies te trekken. Maar als in Europa, Noord-Amerika en in China de CO2-uitstoot in 2014 is afgenomen dan is er een gerede kans dat de mondiale CO2-uitstoot in 2014 ook ietsje lager zal uitvallen dan die van 2013.
Misschien is het tijdperk van de afnemende mondiale CO2-uitstoot al in 2014 begonnen. Misschien begint dat tijdperk pas dit jaar of in 2016.

Sneeuwbedekking op het Noordelijk halfrond dikker dan normaal

Volgens het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University was er in februari 2015 gemiddeld 45 miljoen km² van het Noordelijk Halfrond bedekt met sneeuw. Dat oppervlak is iets kleiner dan het gemiddelde over de afgelopen 10 jaar. Maar de sneeuwbedekking in februari vertoont over de laatste 30 jaar nog altijd een stijgende trend.

Schermafbeelding 2015-03-04 om 13.49.37

Het Canadian Cryospheric Information Network maakt ook een schatting van de totale hoeveelheid sneeuw, die op de continenten op het Noordelijk Halfrond ligt. Die hoeveelheid sneeuw, het “snow water equivalent” was in februari veel groter dan het gemiddelde over de periode 1998-2011.
Volgens de grafiek lag er 500 kubieke kilometer water extra in de vorm van sneeuw op het Noordelijk Halfrond. (zie onderstaande grafiek)

nh_swe22feb2015

Een grotere hoeveelheid sneeuw over het gelijke oppervlak uitgesmeerd betekent dat de laag sneeuw gemiddeld dikker is dan normaal. Misschien heeft dat tot gevolg dat het langer duurt voordat de sneeuw in het voorjaar weggesmolten is. We zullen het gaan zien in april en mei.

Opwarming van de Atlantische Oceaan lijkt gestopt

In de periode 1980-2005 steeg de gemiddelde temperatuur van het zee-oppervlak van de Atlantische Oceaan. Met de Climate Explorer van het KNMI heb ik gekeken naar de temperatuur van het zee-gebied tussen 30° en 70° Noorderbreedte en 15° en 60° Westerlengte.
Dat gebied heb ik in onderstaande kaart met een gele rechthoek aangegeven.

Schermafbeelding 2015-03-02 om 20.38.24

De gemiddelde temperatuur van dat zeegebied steeg tussen 1981 en 2003 van 13,6°C naar 14,2°C.

tsisstoi_v2_-60--15E_30-70N_n_1980-2002_1980-2001yr0

De dikke groene lijn in de grafiek geeft het voortschrijdend gemiddelde over 10 jaar weer.

Maar als je kijkt naar de metingen van de afgelopen 12 jaar, dan is de gemiddelde temperatuur van dat stuk Atlantische Oceaan niet verder gestegen.

tsisstoi_v2_-60--15E_30-70N_nyr0

Sterker nog: de groene lijn van het voortschrijdend gemiddelde lijkt na 2007 iets te dalen.

Waarom treedt er een trendbreuk op na een opwarmingsperiode van ongeveer 20 jaar?
Welke factoren (natuurlijk of menselijk) houden de temperatuur van het zee-oppervlak van de Atlantische Oceaan al 10 jaar lang min of meer constant, in een tijd dat een verdergaande opwarming werd verwacht?
Wat kunnen we voor de komende 10 jaar verwachten?
Meer opwarming? Of een geleidelijke afkoeling?