Tagarchief: elektriciteit

Mijn eigen energie- en gasverbruik deel 3

Deze week kreeg ik van mijn energieleverancier te horen hoeveel elektriciteit en aardgas mijn huishouden afgelopen jaar verbruikte.
Het elektriciteitsverbruik daalde van 3390 KWh in 2014 naar 3049 KWh in het afgelopen jaar, een besparing van 10%.
In de grafiek hieronder zie je het elektriciteitsverbruik sinds 2010.

Schermafbeelding 2016-04-27 om 15.56.23

In het afgelopen jaar verstookte mijn huishouden 545 m³ gas. In 2014 was dat 10% meer: 602 m³. Twee jaar geleden was het gasverbruik nog lager: 495 m³.

Schermafbeelding 2016-04-27 om 15.56.42

Doordat ons energieverbruik is gedaald rekent de energiemaatschappij komend jaar ook een lager maandbedrag: ruim 100 euro per maand.
Ik ga eens kijken of ons energieverbruik en daarmee onze energierekening nog wat verder omlaag kan.
Wordt vervolgd.

Steeds meer elektriciteit uit windmolens

In Nederland wordt steeds meer elektriciteit geproduceerd door windmolens.
Volgens cijfers van het CBS werd er in het 4e kwartaal van 2015 2555 miljoen KWh aan elektrische energie opgewekt door windmolens, de grootste hoeveelheid ooit. Dat is bijna 35% meer dan in het 4e kwartaal van 2014.

In de grafiek hieronder de met-windmolens-opgewekte hoeveelheid elektriciteit per kwartaal, zoals gerapporteerd door het CBS.

Schermafbeelding 2016-02-12 om 11.52.31

Als je kijkt naar de elektriciteitsproduktie per jaar dan zie je eenzelfde indrukwekkende stijging. In 2015 werd er 7489 miljoen KWh aan elektriciteit opgewekt door Nederlandse windmolens. Dat is 29% meer dan de 5797 miljoen KWh die in 2014 werd opgewekt.

Schermafbeelding 2016-02-12 om 12.08.12

Vroeger draaide Nederland ook voor een groot deel op windmolens. Het graan werd gemalen met windmolens en polders werden drooggelegd en drooggehouden door windmolens. Langzamerhand gaan we weer terug naar die tijd.

Elektriciteitsverbruik in Nederland daalt geleidelijk

Volgens de cijfers van het CBS daalt het elektriciteitsverbruik in Nederland sinds 2011. Over de eerste drie kwartalen van 2011 bedroeg het totaal Nederlands elektriciteitsverbruik 89,11 miljard KWh. In 2015 werd over dezelfde periode 86,36 miljard KWh verbruikt: een daling van 3% over 4 jaar.

De daling kan veroorzaakt worden doordat Nederlanders gemiddeld steeds zuiniger geworden zijn met elektriciteit. Bij aanschaf van elektrische apparaten letten ze op het stroomverbruik en ze vervangen de laatste gloeilampen door energiezuinige spaarlampen of LED-verlichting. Elektriciteitsbedrijven voeren doorlopend campagnes op consumenten energiebewust te maken. Daarnaast kan ook de teruggang van economische activiteiten, die veel elektriciteit verbruiken (de bouw bijvoorbeeld) bijgedragen hebben aan de daling.

Met de cijfers van het CBS heb ik het elektriciteitsverbruik per hoofd van de bevolking uitgerekend. In de grafiek hieronder staat dat hoofdelijk verbruik weergegeven.

Schermafbeelding 2016-01-27 om 13.58.55

In het 4e kwartaal en in het 1e kwartaal, zeg maar het winter-halfjaar, is het elektriciteitsverbruik hoger doordat er meer verlichting brandt en de pompen van de centrale verwarming meer draaien.
Met de dunne rode lijn is het voortschrijdend gemiddelde over vier kwartalen weergegeven.
Dat gemiddelde elektriciteitsverbruik per kwartaal was in 2011 nog 1827 KWh per inwoner. Maar over de laatste vier kwartalen kwam het gemiddelde uit op 1738 KWh per inwoner.

Rendement van elektriciteitsopwekking in Nederland neemt af

In Nederland is het totaal opgesteld vermogen voor opwekking van elektriciteit de afgelopen jaren flink gestegen. In 1998 hadden de gezamenlijke Nederlandse elektriciteitscentrales (inclusief kleinschalige decentrale opwekking) een vermogen van ruim 20 duizend Megawatt.
In 2014 is het totaal beschikbaar vermogen uitgebreid naar ruim 33 duizend Megawatt.

Schermafbeelding 2015-12-29 om 21.35.26

Doordat er steeds meer opwekkend vermogen geïnstalleerd wordt, kan er theoretisch ook steeds meer elektriciteit geproduceerd worden.
Bij een vermogen van 33 duizend MW kan er theoretisch in de 12 maanden van 2014 meer dan 290 miljoen MWh aan elektriciteit geproduceerd worden. In 1998 bedroeg de theoretisch maximale productie nog 175 miljoen MWh.

In de praktijk wordt het potentieel niet maximaal benut en de theoretisch haalbare productie wordt niet gehaald.
In de grafiek hieronder heb ik de theoretisch maximaal haalbare productie en de feitelijk gerealiseerde produktie weeregeven. De cijfers zijn afkomstig van het CBS.

Schermafbeelding 2015-12-29 om 22.08.34

De feitelijke elektriciteitsproduktie in Nederland piekte in 2010 met 118 miljoen MWh en is daarna licht afgenomen tot 103 miljoen MWh in 2014.
Het verschil tussen de potentieel haalbare productie en de feitelijke productie wordt groter: het rendement dat uit het opgestelde vermogen wordt behaald neemt af.

In 1998 bedroeg het rendement (de feitelijke productie gedeeld door de maximaal haalbare produktie) ruim 50%. In 2014 was dat rendement 35,4%.

Schermafbeelding 2015-12-29 om 22.21.02

De snelle groei van het opgesteld vermogen in de laatste jaren komt waarschijnlijk door de bouw van windmolens en het installeren van zonnepanelen (veelal door particulieren).
Als je er even over nadenkt, snap je meteen waarom de benutting (het rendement) van dat recent toegevoegde potentieel het totale rendement verlaagt. Zonnepanelen produceren slechts een aantal uur per dag elektriciteit. En windmolens leveren ook maar een deel van het jaar elektriciteit.
Conventionele centrales leveren een constante basisproductie, zonder langdurige onderbreking. Door jarenlange ervaring kan een conventionele centrale de feitelijke produktie afstemmen op de verwachtte vraag naar elektriciteit. In die situatie wordt er optimaal gebruik gemaakt van het opgestelde vermogen en is er geen sprake van een overcapaciteit.

Je kunt stellen dat het niet erg is dat er een overcapaciteit is aan wind- en zonne-energie. Een windmolen kost namelijk geen brandstof als die stilstaat en niets produceert. En een zonnepaneel produceert geen CO2 als de zon niet schijnt. Maar er zit een addertje onder het gras: de noodzaak van onderhoud en vervanging. Alles wat je bouwt, moet je onderhouden en na verloop van tijd vervangen.
Windmolenparken en zonnepanelen gaan misschien net zo lang mee als conventionele elektriciteitscentrales, maar tijdens die levensduur halen ze een lager rendement: de cumulatieve opbrengst ligt een stuk lager dan bij conventionele centrales.
Bij die lagere cumulatieve productie zorgen de onderhoudskosten en de kosten voor vervanging wegen voor een iets hogere overhead per geproduceerd MWh.

De conventionele elektriciteitsopwekking volledig vervangen door wind- en zonne-energie lijkt mij vooralsnog onhaalbaar.

Nederland stapt langzaam over van aardgas naar steenkool: de cijfers

Uit de cijfers van het CBS blijkt dat Nederlandse elektriciteitsproducenten de laatste jaren steeds minder aardgas zijn gaan gebruiken en geleidelijk aan steeds meer steenkool.

Het verbruik van aardgas is sinds 2010 geleidelijk afgenomen. Zo blijkt uit de aardgasbalans van het CBS. In het eerste half jaar van 2010 verbruikte de elektriciteitscentrales 5228 miljoen m³. In dezelfde periode van 2015 was dat 2847 miljoen m³: een afname van 45%.

Schermafbeelding 2015-10-29 om 08.09.53

Het gasverbruik begint al te dalen voordat minister Kamp dit voorjaar besloot om de gaswinning uit het Slochteren-gasveld te beperken.

Hierbij wil ik wel even aantekenen dat in dezelfde periode het aantal windmolens dat elektriciteit produceert, toenam. Bovendien ging Nederland ook steeds meer (duurzame) elektriciteit uit m.n. Duitsland ging importeren. In de grafiek hieronder zie je dat in 2010 en 2011 werd ca. 15% van het totale elektriciteitsaanbod uit importstroom bestond. Vanaf 2013 is dat tussen de 25 en 30%.
M.a.w. de daling van het aardgasverbruik komt deels doordat er meer duurzame energie wordt opgewekt en geïmporteerd.

Schermafbeelding 2015-10-29 om 18.25.07

In 2010 en 2011 verbruikte Nederlandse elektriciteitscentrales tussen de 3600 en 4000 miljoen kg. steenkool per half jaar. Vanaf 2012 neemt dat iets toe. In 2014 en 2015 ligt het steenkoolverbruik beduidend hoger.

Schermafbeelding 2015-10-29 om 08.29.03

Ik verwacht dat de hoeveelheid steenkool, die gebruikt wordt in Nederlandse elektriciteitscentrales verder zal toenemen. En ik verwacht dat de elektriciteitsproducenten in de komende vijf jaar het gebruik van aardgas verder zullen afbouwen. Opnieuw een teken aan de wand dat er niet zo heel veel aardgas meer in de Nederlandse bodem over is.

Nederlanders zuiniger met elektriciteit en aardgas

Over de eerste vijf maanden van 2015 bedroeg het elektriciteitsverbruik in Nederland gemiddeld 9879 miljoen Kilowattuur per maand, volgens de cijfers van het CBS. Dat komt neer op 586 KWh per maand per Nederlander. Ietsje meer dan vorig jaar, maar 4,2% minder dan in dezelfde periode van 2011.

Schermafbeelding 2015-08-25 om 09.23.05

Het dalend elektriciteitsverbruik kan veroorzaakt worden doordat elektrische apparaten en lampen steeds energie-zuiniger worden. Een lager energieverbruik is tegenwoordig een belangrijke overweging voor consumenten bij de aanschaf van elektrische apparatuur. En elektriciteitsproducenten helpen hun klanten tegenwoordig bij het verlagen van hun verbruik d.m.v. apps, die inzicht geven in het verbruik van apparaten.

Volgens het CBS daalt ook het aardgasverbruik van de gemiddelde Nederlander.
In 2011 was het aardgasverbruik per Nederlander over de eerste 5 maanden van het jaar: 1300 m³. In het koude voorjaar van 2013 was dat zelfs 1370 m³.
Maar dit jaar is het aardgasverbruik per Nederlander met 1131 m³, 13% lager dan in 2011.
In de onderstaande grafiek is het dalende aardgasverbruik zichtbaar.

Schermafbeelding 2015-08-25 om 09.52.42

In de grafiek zie je ook duidelijk, dat een koud voorjaar zoals in 2013 leidt tot een flink hoger gasverbruik. En dat een warm voorjaar zoals in 2014 een lager gasverbruik tot gevolg heeft.

In 2013 nog minder elektriciteit opgewekt in Nederland

Het CBS meldde gisteren dat er in 2013 in Nederland 100,88 miljoen MegaWattuur (MWh) aan elektriciteit werd opgewekt. Dat was 1,5% minder dan in 2012, toen de elektriciteitsproduktie nog 102,51 miljoen MWh bedroeg.
In 2010 werd in Nederland de hoogste hoeveelheid elektrische energie ooit opgewekt: 118,1 miljoen MWh. Dat was peak-elektriciteit.
In de grafiek hieronder is de jaarlijkse produktie sinds 2000 weergegeven.

Schermafbeelding 2014-12-16 om 21.54.19

Die 100 miljoen MWh is een nietszeggend groot getal.
Het wordt wat beter te bevatten als je kijkt naar de hoeveelheid elektriciteit, die per hoofd van de bevolking werd opgewekt. In 2012 was dat 6,13 MWh. In 2013 net ietsje minder 6,01.
Ik verwacht dat er volgend jaar minder dan 6 MWh per hoofd van de bevolking wordt geproduceerd.

Schermafbeelding 2014-12-16 om 21.54.33