Categorie archief: Met een gouden randje

Voorspellingen waar wat goeds uit kan voortkomen

Autoverkoop in eerste kwartaal bijna net zo slecht als vorig jaar

In het eerste kwartaal van 2015 werden er in Nederland , volgens het CBS, 110 duizend nieuwe auto’s verkocht. Dat is bijna 3% meer dan in 2014, toen er slechts 107 duizend auto’s over de toonbank gingen. Dat zie ik dan ook gelijk voor me… auto’s die over de toonbank gaan.

In de grafiek hieronder staat de verkoop van nieuwe auto’s in het eerste kwartaal sinds de eeuwwisseling uitgezet. De dalende trend is duidelijk zichtbaar.

Schermafbeelding 2015-04-20 om 20.21.42

Het aantal verkochte nieuwe auto’s is in die 15 jaar bijna gehalveerd.
Ik verwacht dat die dalende trend gewoon zal doorzetten. Misschien ga ik het eind van het autotijdperk nog meemaken.

Heeft de mondiale steenkoolwinning al gepiekt?

Coal+mine

Bij de winning van delfstoffen treedt vrijwel altijd hetzelfde patroon op. De winning neemt gestaag toe, totdat door geologische, logistieke of economische factoren een maximale produktie wordt bereikt. Daarna neemt de produktie van de grondstof geleidelijk weer af. De makkelijk winbare reserves zijn het eerst geëxploiteerd en het kost steeds meer energie om de produktie op peil te houden. Uiteindelijk daalt de produktie naar nul. Ook de winning van steenkool vertoont dit klassieke piek-patroon.
Als voorbeeld de steenkoolwinning in Polen. De maximale Poolse steenkoolproduktie werd bereikt in 1988, ruim 266 miljoen ton. In 2013 was de steenkoolproduktie alweer afgenomen tot 143 miljoen ton.

Schermafbeelding 2015-04-16 om 19.50.24

Zo zal ook de gezamenlijke steenkoolproduktie van de gehele wereld uiteindelijk een maximum bereiken en daarna weer gaan afnemen. Patzek en Croft dachten in 2011 al dat de mondiale piekproduktie zeer nabij was. Het is interessant om te kijken of zij er ver naast zaten.
De mondiale steenkoolproduktie is het afgelopen decennium flink gestegen, vooral doordat de produktie in China sterk werd opgevoerd. China werd ‘s werelds grootste steenkoolproducent en is verantwoordelijk voor de helft van de wereldproduktie. Het afgelopen jaar daalde de produktie in China met ongeveer 2,5%.
De VS zijn de op één na grootste steenkoolproducent. In de VS steeg de steenkoolproduktie met 1,2%. De afname van de Chinese steenkoolproduktie is ongeveer 8x zo groot als toename in de Amerikaanse produktie. De gezamenlijke produktie van China en de VS bedraagt 58% van de mondiale produktie en was in 2014 lager dan in 2013.
De steenkoolproduktie in de landen, die de resterende 42% produceren, is nog niet in detail bekend. Het is mogelijk dat de mondiale steenkoolproduktie in 2014 iets hoger was dan de 7896 miljoen ton, die in 2013 uit de aardkorst werd opgegraven.

In de eerste maanden van 2015 is de steenkoolprijs verder gedaald. Die prijsdaling wijst op een overproduktie. De lage steenkoolprijs zal er waarschijnlijk toe leiden dat de winning voor sommige mijnbouwgebieden onrendabel wordt. Sommige mijnen zullen in 2015 gesloten worden. Andere mijnen zullen minder steenkool winnen dan in het afgelopen jaar.
De Chinese steenkoolproduktie is in het eerste kwartaal van 2015 verder gedaald en lag 3,5% lager dan in 2014. Het Energy Information Agency (EIA) verwacht dat de Amerikaanse steenkoolproduktie in 2015 flink lager (>5%) zal zijn dan in 2014. In de op vier na grootste steenkoolproducent, Indonesië, wordt gemeld dat de steenkoolproduktie in het eerste kwartaal van 2015 21% lager was in vergelijking met 2014.
Als drie van ‘s werelds vijf grootste steenkoolproducenten een lagere produktie melden, dan wordt het waarschijnlijk dat de mondiale steenkoolproduktie over heel 2015 lager zal zijn dan in 2014. Op basis van recente cijfers zou de mondiale steenkoolproduktie in 2014 gepiekt kunnen hebben.

Maar. Als de vraag naar steenkool flink gaat toenemen, kan de prijs snel stijgen en kan de steenkoolwinning weer lucratief worden. Het is mogelijk dat de steenkoolproduktie in 2016 of later nog boven de recordproduktie van 2014 zal uitkomen. Naarmate er meer makkelijk winbare wordt opgestookt, wordt het echter steeds waarschijnlijker dat peak-steenkool in 2014 werd bereikt.

Amerikaanse steenkoolproduktie daalt verder

In 2008 produceerde de VS 1172 miljoen “short ton” aan steenkool. Dat was de grootste hoeveelheid die ooit gewonnen werd. In de afgelopen 6 jaar is de steenkoolproduktie langzaam gedaald tot 997 miljoen short ton in 2014. In de grafiek hieronder, gemaakt met cijfers van het Energy Information Agency (EIA), is de produktiepiek aan het begin van de 21e eeuw goed zichtbaar.

Schermafbeelding 2015-04-09 om 07.54.47

In 2014 was de steenkoolproduktie bijna 15% lager dan in 2007.
Over de eerste twee maanden van 2014 werd 158,3 miljoen short ton aan steenkool geproduceerd. Over dezelfde periode van 2015 was dat 156,7 miljoen short ton, ruim 1% minder. Deskundigen becijferen dat de Amerikaanse steenkoolproduktie in 2015 kan uitkomen op 926 miljoen short ton: de laagste produktie sinds 1987.

Het verbruik van steenkool in de VS is ook aan het afnemen.
In 2007 verbruikte de VS 1128 miljoen short ton steenkool. In 2014 was het steenkoolverbruik afgenomen tot 917 miljoen short ton: een daling met 18%.

Schermafbeelding 2015-04-09 om 08.13.19

Volgens een onderzoek van Reuters lag het steenkoolverbruik in China in januari en februari ongeveer 1% lager dan gedurende dezelfde periode in 2014.
China en de VS zijn de twee grootste verbruikers van steenkool: tezamen verbruiken de VS en China meer dan 60% van alle steenkool die jaarlijks wereldwijd wordt geproduceerd.
De VS en China veroorzaken tezamen 44% van de mondiale CO2-uitstoot. Als beide landen hun CO2-uitstoot omlaag weten te brengen, dan is het mogelijk dat ook de totale mondiale CO2-uitstoot in 2015 lager zal uitvallen dan in 2013 en 2014.

Klimaatverandering in Nederland: de gemiddelde temperatuur in maart

De gemiddelde temperatuur in De Bilt over maart 2015 zal uitkomen op 6,1°C. Dat is vlak bij de gemiddelde maart-temperatuur over de afgelopen 30 jaar.

De laagste gemiddelde maart-temperatuur over de afgelopen 30 jaar werd gemeten in 1987: 2,3°C. De warmste maart van de afgelopen 30 jaar was in 1991 met 8,8°C.
In de grafiek hieronder staan de maart-temperaturen over de afgelopen 39 jaar uitgezet met balkjes. De doorgetrokken grijze lijn geeft het voortschrijdend maart-gemiddelde over 5 opeenvolgende jaren.

Schermafbeelding 2015-03-31 om 11.55.32

Een reeks koude lentes tussen 1982 en 1988 werd gevolgd door drie zeer warme voorjaren: 1990, 1991 en 1992. Maar sinds het jaar 2000 wisselen warme en koude voorjaren elkaar regelmatiger af, zodat het voortschrijdend gemiddelde tussen de 6 en 7°C blijft schommelen.

Over de laatste 15 jaar is de lineaire trendlijn vlak: het is in Nederland in maart niet verder opgewarmd sinds het jaar 2000.

Valt de warme Golfstroom stil?

Al sinds mensenheugenis stroomt er warm water uit de tropen door de Atlantische Oceaan naar de Noordelijke IJszee. Deze stroming wordt de warme Golfstroom genoemd.
Het zoute water koelt in de Noordelijke IJszee af en krijgt daardoor een hogere dichtheid. Daardoor zinkt het afgekoelde zoute zeewater naar de oceaanbodem. Dat zinkende water is een van de drijvende krachten die de mondiale circulatie van oceaanwater op gang houden.

Vorige week verscheen er een wetenschappelijk artikel in het gezaghebbende tijdschrift Nature over het stilvallen van de warme Golfstroom in de Atlantische Oceaan. Het afsmelten van de ijsmassa op Groenland zorgt voor zoveel koud en zoet water dat de normale stroming van warm water uit de tropen naar de Noordelijke IJszee afzwakt.
Het plaatje hieronder komt uit de publicatie en laat zien dat het water van de Atlantische Oceaan ten zuiden van Groenland tussen 1900 en 2013 afgekoeld is.

Rahmstorf_2015_1rc

De auteurs hebben geen metingen gedaan aan de Golfstroom of aan het afzinken van het koude zoute water in de Noordelijke IJszee. Maar toch komen zij tot de veronrustende conclusie, dat de warme Golfstroom, die Europa een redelijk aangenaam klimaat bezorgt, de laatste decennia zwakker is geworden. Het smelten van het ijs op Groenland zou op die manier een afkoeling in Europa kunnen veroorzaken en ervoor kunnen zorgen dat het ijs van de Noordpool minder snel wegsmelt.

Dat klinkt als een negatieve feedback: de opwarming van het klimaat wordt tegengegaan doordat de warmte niet meer door het oceaanwater maar de Noordpool wordt getransporteerd. Er zal zomers minder Noordpoolijs wegsmelten en in Europa zal er langer sneeuw liggen die het zonlicht weerkaatst.

Zwakke punten
Het afsmelten van het Noordpoolijs in het afgelopen decennium duidt niet op het afzwakken van de warme Golfstroom. De opwarming van het klimaat in Noord-Europa wijst ook niet op verzwakking van de Golfstroom.
Metingen van NASA-wetenschappers aan de warme Golfstroom, in 2010 gepubliceerd door Josh Willis, lieten zien dat de Golfstroom niet zwakker was geworden. De onderzoekers zagen zelfs een lichte versnelling van de warme Golfstroom tussen 1993 en 2009.

Er is tussen wetenschappers nog geen consensus eens over de gevolgen van de klimaatverandering voor de warme Golfstroom. Er zijn wetenschappers, die de Golfstroom zwakker zien worden. En er zijn ook wetenschappers, die geen afzwakking zien.
Volgens mij moeten er eerst nog heel veel metingen gedaan worden om te zien of er sprake is van een trend.

Dieselverkoop in Nederland in januari 10% lager dan in 2014

De vraag naar aardolie en aardolieprodukten in Europa daalt.Dat is een van de redenen waarom de prijs van aardolie zo sterk gedaald is. Dat de vraag naar aardolieprodukten ook in Nederland afneemt blijkt uit de cijfers van het CBS.
In januari 2015 werd er in Nederland 539 miljoen liter diesel verkocht en dat is 10% minder dan in januari 2014.

Schermafbeelding 2015-03-26 om 15.08.35

De verkoop van benzine nam in januari 2015 t.o.v. een jaar eerder af met 13 miljoen liter tot 425 miljoen liter: een daling van 3%.
De verkoop van benzine lijkt het laatste half jaar niet verder te dalen.

Schermafbeelding 2015-03-26 om 15.30.01

De prijs voor een liter benzine bedroeg in januari 2015 gemiddeld 1,55 euro. In januari 2014 was dat nog 1,75 euro.

Is het tijdperk van afnemende CO2-uitstoot begonnen?

PEAKCO2

In de afgelopen 200 jaar is de mensheid steeds meer fossiele brandstoffen gaan gebruiken. Door steeds grotere hoeveelheden steenkool, aardgas en aardolie te verbranden is de CO2-produktie van de mens gestegen tot een verontrustende hoeveelheid. In de grafiek hieronder staat de CO2-uitstoot van de afgelopen 48 jaar weergegeven.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.07.35

De wetenschap is het erover eens dat de menselijke CO2-uitstoot de drijvende kracht is achter de stijgende CO2-concentratie in de atmosfeer. En dat die stijgende CO2-concentratie zal leiden tot opwarming van de atmosfeer.

In Europa daalt de menselijke CO2-uitstoot sinds begin jaren 90 en in Noord-Amerika (Mexico, de VS en Canada) is de CO2-uitstoot sinds 2007 al 7% gedaald.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.22.55

In 2007 bedroeg de gezamenlijke CO2-uitstoot van Noord-Amerika en Europa ruim 15000 Megaton ofwel 48% van de totale mondiale CO2-uitstoot. In 2013 was de gezamenlijk Amerikaanse en Europese CO2-uitstoot gedaald tot 14000 Megaton. En dat is nog maar 40% van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Omdat de makkelijk winbare aardolie, steenkool en gasreserves al grotendeels verbruikt zijn, kunnen we verwachten dat ook in de rest van de wereld de CO2-uitstoot zal gaan afnemen. Het is alleen de vraag wanneer dat precies zal gaan gebeuren. Het is interessant om de CO2-uitstoot van China in de gaten te houden. Hieronder is de Chinese CO2-uitstoot uitgezet samen met de totale mondiale CO2-uitstoot.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.02.59

In 2007 kwam de Chinese CO2-uitstoot op 6516 Megaton, ofwel 20% van de mondiale CO2-uitstoot.
Maar het Chinese aandeel in de mondiale CO2-uitstoot is sindsdien gestegen. In 2013 produceerde China 9524 Megaton CO2 en dat was 27% van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Maar volgens de meest recente cijfers lijkt de Chinese CO2-uitstoot in 2014 lager uit te vallen dan die van 2013. Een lager verbruik van steenkool en een stagnerende cementproduktie hebben er volgens Glenn Peters van het CICERO-onderzoeksinstituut voor gezorgd dat de Chinese CO2-uitstoot niet verder is gestegen en misschien wel een procentje is afgenomen.
De grafiek hieronder is door Glenn Peters gemaakt en via internet verspreid.

Schermafbeelding 2015-03-08 om 21.55.00

Volgens Jiang Kejun, wetenschapper bij het Energy Research Institute in Beijing zal het verbruik van steenkool in China de komende jaren verder afnemen en daarmee dus ook de Chinese CO2-uitstoot.
Het is nog een beetje vroeg om definitieve conclusies te trekken. Maar als in Europa, Noord-Amerika en in China de CO2-uitstoot in 2014 is afgenomen dan is er een gerede kans dat de mondiale CO2-uitstoot in 2014 ook ietsje lager zal uitvallen dan die van 2013.
Misschien is het tijdperk van de afnemende mondiale CO2-uitstoot al in 2014 begonnen. Misschien begint dat tijdperk pas dit jaar of in 2016.