Categorie archief: Met een gouden randje

Voorspellingen waar wat goeds uit kan voortkomen

Mijn eigen gas- en elektriciteitsverbruik

Over het kalenderjaar 2016 bedroeg het aardgasverbruik van mijn huishouden 527 m³. Dat is ietsje minder dan in 2015: 545 m³.
Maar een stuk minder dan in 2010 t/m 2012.
In de grafiek hieronder zie je de daling over de afgelopen 7 jaar. Ik ben er zeer tevreden over.

Het elektriciteitsverbruik was in 2016 bijna 10% lager dan het jaar ervoor. Geen idee waar het aan licht, maar we zijn goed bezig.
Ons elektriciteitsverbruik daalt al jaren en was het afgelopen jaar 35% lager dan in 2012.

Ik denk dat ons gasverbruik nog wel wat lager kan. Ik spaar voor een zonneboiler.

Nederlandse auto’s gaan steeds langer mee

In 2016 groeide het aantal personenauto’s in Nederland met 122 duizend tot 8,22 miljoen, volgens de cijfers van het CBS. Maar het CBS houdt ook bij hoeveel auto’s er ieder jaar gesloopt worden. In 2016 kwamen er volgens het CBS 193 duizend auto’s vrij voor de sloop. Dat is iets meer dan de 189 duizend in 2015, maar veel minder dan in 2000 toen er nog 310 duizend auto’s naar de sloop werden gebracht.
In de grafiek hieronder is het aantal gesloopte auto’s per jaar weergegeven.

schermafbeelding-2017-02-26-om-09-04-04

Er is een duidelijke dalende trend. Er worden steeds minder auto’s gesloopt.
In 2009 werd er een sloopregeling voor oude auto’s door de overheid ingesteld. Het resultaat was dat er in 2009 247 duizend auto’s voor sloop werden aangeboden. Een flinke stijging t.o.v. 2008. De sloopregeling liep door tot april 2010 en heeft waarschijnlijk ook het aantal gesloopte auto’s in 2010 verhoogd.
Na 2010 zette de dalende trend in het aantal gesloopte auto’s door.

In het jaar 2000 waren er 6,34 miljoen personenauto’s in Nederland. In dat jaar werd 4,9% van alle Nederlandse personenauto’s naar de sloop gebracht. En als er jaarlijks 4,9% van het wagenpark wordt vervangen, duurt het 20 jaar om alle personenauto’s te slopen en te vervangen door nieuwe.
Het totaal aantal personenauto’s in Nederland liep in 2016 op naar 8,22 miljoen. En als er, zoals in 2016, maar 193 duizend auto’s worden gesloopt, dan duurt het 42 jaar voordat het totale aantal personenauto’s is vervangen door nieuwe.
Het wagenpark van 2016 gaat derhalve twee keer zo lang mee als het wagenpark van 2000.

In de grafiek hieronder staat het aantal jaar dat nodig is om het totale aantal Nederlandse personenauto’s te vervangen weergegeven. Die “vervangingsperiode” is berekend uit het totale aantal auto’s gedeeld door het aantal dat in het betreffende jaar vrijkwam voor sloop.

schermafbeelding-2017-02-26-om-17-24-02

Je zou kunnen zeggen dat een personenauto in 2016 twee keer zo lang meegaat als een personenauto in het jaar 2000.

De wereldhandel groeit niet meer: we gaan de globalisering terugdraaien

De nieuwe Amerikaanse president Trump zegt het Trans-Pacific-Partnership-handelsverdrag (TPP) op. En waarschijnlijk gaat het TTIP-handelsverdrag tussen de VS en Europa de prullenbak in. President Trump zegt hardop dat de Amerikanen weer zelf spullen moeten gaan maken in plaats van spullen te importeren. Dat betekent een terugkeer naar halverwege de 20e eeuw.
Vorig jaar zagen we al dat de meerderheid van de Britse kiezers zich wil terugtrekken uit de EU en dat men in Europa niet zo happig is op uitbreiding van de handel met Rusland en Oekraïne. Allemaal signalen, die erop duiden dat de wereldwijde handel niet verder wil toenemen.

Naast die signalen zijn er ook keiharde cijfers, die laten zien dat de wereldhandel niet verder toeneemt.
De World Bank berekent jaarlijks het mondiale GDP, het Bruto Nationaal Produkt van de gehele wereld (dus eigenlijk Bruto Internationaal Produkt).
En de World Bank berekent dan ook welk deel van dat GDP verdiend wordt aan handel.
Volgens die berekening werd in 2008 61% van het mondiale GDP gegenereerd door handel. In het jaar 2015 was dat aandeel teruggelopen naar 58,3%
Op de website van de World Bank zijn deze cijfers terug te vinden in eenreeks, die terugloopt tot 1960.

schermafbeelding-2017-01-24-om-11-49-28

Er zijn twee mogelijke verklaringen voor de trendbreuk in de grafiek hierboven:
– na 2008 is de wereldhandel niet verder gegroeid
– de wereldhandel is na 2008 wel gegroeid, maar die groei draagt netto niets bij aan het mondiale GDP

De World Bank-data geven ook inzicht in het GDP van individuele landen en de bijdrage van handel in dat GDP.
Laten we allereerst eens kijken naar de VS.
In 2008 verdiende de VS 29,9% van haar GDP door handel. In 2011 was dat nog hoger: 30,9%.
Maar in 2015 is dat gezakt naar 28,0% van het GDP.

schermafbeelding-2017-01-24-om-21-05-55

De veranderingen die in China opgetreden zijn in de laatste 50 jaar zijn spectaculair.
In de jaren 60 en het begin van de jaren 70 bedroegen de inkomsten uit handel voor China minder dan 10% van het GDP. Door de globalisering werd China een industriële grootmacht en groeide de handel met de rest van de wereld snel. In het jaar 2000 bedroegen de inkomsten uit handel al 40% van het GDP. In de periode 2004 – 2007 was het zelfs meer dan 60%. Maar sinds de crisis van 2008 is de handel voor China minder lucratief geworden. In 2015 kwam 40,7% van China’s GDP uit handel.

schermafbeelding-2017-01-24-om-21-37-11

Handel brengt met zich mee dat handelswaar verplaatst moeten worden. Dat transport kost energie.
De wereldhandel heeft kunnen groeien door goedkope energie. De goedkope fossiele brandstoffen maakten het transport zo goedkoop, dat het voor bedrijven mogelijk werd fabrieken te bouwen in lage lonen landen. In de tijd dat aardolie $20 per vat kostte werden de transportkosten naar lage lonen landen makkelijk terugverdiend. Bij een olieprijs van $100 per vat lukt dat niet meer. En bij een olieprijs van $50 per vat ook niet.

Het transport is te duur geworden en het wordt voor bedrijven interessant om de produktie weer te verplaatsen naar het land waar de spullen verkocht zullen worden. Daarom zegt president Trump hardop dat de Amerikanen weer zelf hun eigen spullen moeten maken. Misschien heeft hij het zelf bedacht, maar waarschijnlijk is de nieuwe economische realiteit doorgedrongen tot het Amerikaanse bedrijfsleven. En de president is gewoon de marionet, die voor de televisiecamera’s het beleid van de banken en grote bedrijven uitvoert.

Verkoop van nieuwe auto’s in Nederland 14% lager dan in 2015

Volgens het blad Autoweek werden er in 2016 in Nederland ruim 385 duizend nieuwe auto’s verkocht. Dat is het laagste aantal sinds 1969. En dat aantal ligt 14% lager dan de 452 duizend nieuwe auto’s die in 2015 werden verkocht.

Ik heb het aantal nieuw verkochte auto’s per jaar in Nederland hieronder in een grafiek uitgezet.
De donkergroene stippellijn geeft het voortschrijdend gemiddelde over 5 jaar weer.

schermafbeelding-2017-01-03-om-16-03-24

Ik vind het een aangename ontwikkeling, steeds minder nieuwe auto’s erbij.
Ik denk dat de autoverkoop nog wel verder zal dalen tot onder 380 duizend. Misschien nog niet in 2017, maar wel voor 2020.

Nederland gaat afkicken van het aardgas

Over de eerste 10 maanden van 2016 werd er 40,46 miljard m³ aardgas gewonnen uit Nederlandse bodem. Dat is 35% minder dan vijf jaar geleden over de eerste 10 maanden van 2011. Het is eigenlijk ondenkbaar dat de Nederlandse aardgaswinning ooit nog op dat nivo (van 2011) zal terugkomen. Ik acht het waarschijnlijker dat de gasproduktie verder zal dalen.

Hieronder heb ik de gasproduktie over de eerste 10 maanden van de afgelopen zes jaar uitgezet.

schermafbeelding-2016-12-26-om-15-11-53

Het is duidelijk dat Nederland steeds minder aardgas uit eigen bodem wint. Nederland gaat daarom steeds meer aardgas importeren. In de grafiek hieronder zie je de cumulatieve import van aardgas over de eerste 10 maanden van het jaar.

schermafbeelding-2016-12-26-om-17-20-48

De stijging van de import over de afgelopen jaren kan natuurlijk niet blijven doorgaan. De hoeveelheid gas, die de exporteurs Noorwegen en Rusland, naar Nederland exporteren is beperkt. Op een gegeven moment zal de import van aardgas niet verder toenemen en een maximum bereiken. Daarna zal de import weer gaan dalen, omdat de exporteurs minder te exporteren hebben, of omdat importgas te duur wordt, of omdat het gasverbruik in Nederland daalt.

Op Tweede Kerstdag keek ik voor de gein nog eventjes op de website van Gas Infrastructure Europe om te kijken hoe groot de bovengrondse Nederlandse aardgasvoorraad eind 2016 is.
Volgens de website zat er op 23 december nog voor 86,3 TeraWattuur (TWh) aan aardgas in de Nederlandse gasvoorraad. Dat is 10% minder dan het gemiddelde (over de afgelopen 6 jaar) op 23 december.

Het lijkt mij logisch dat door beperking van de gaswinning uit eigen bodem er meer gas uit de opgebouwde voorraad wordt verbruikt. Ik heb ook een grafiekje gemaakt van de hoeveelheid aardgas, die in de eerste 23 dagen van december uit de Nederlandse bovengrondse gasvoorraad wordt verbruikt. Het is een interessant plaatje.

In december 2016 tappen wij Nederlanders vier keer zoveel aardgas uit onze voorraad als in de jaren 2011 t/m 2013.
Is dat verstandig? Is er nu nog genoeg voorraad over voor een Elfstedenwinter?

Een handjevol mensen beslist over de inzet van de aardgasreserves en over de hoeveelheid aardgas, die we uit eigen bodem winnen. Het is overduidelijk dat Nederland moet afkicken van het aardgas. Het is de vraag of we daar nog tien jaar de tijd voor hebben of dat we echt haast moeten maken.

Peak-afval: we produceren steeds minder afval

Het CBS publiceerde gisteren cijfers over de hoeveelheid afval die de Nederlandse gemeenten jaarlijks ophalen.
Volgens die cijfers werd er in 2015 9,5 miljard kilo afval opgehaald door de gemeentelijke diensten.
Dat is een ontzaggelijke hoeveelheid, maar gelukkig wel minder dan de 10,4 miljard kilo van tien jaar geleden.
Hieronder de opgehaalde hoeveelheid afval van de afgelopen 15 jaar in een grafiek.

schermafbeelding-2016-12-20-om-08-28-38

De dalende trend is duidelijk: we produceren steeds minder afval.

In 2015 werd er per hoofd van bevolking 562 kg. afval opgehaald. Dat is al 80 kg. minder dan in 2007.

schermafbeelding-2016-12-20-om-08-29-30

Maar dat kan nog lager.
Bijvoorbeeld door gewoon minder te kopen: minder kleding, minder tijdschriften en kranten, minder meubels en minder apparaten.
Je kunt je eigen persoonlijke hoeveelheid afval verminderen door vaker herbruikbare verpakkingen te gebruiken. Koop je groente en fruit op de markt en in papieren zakken of direct in je tas. Kies voor bier uit statiegeldflesjes en niet uit blik.
Het gaat de goede kant op. Laten we volgend jaar nog minder afval produceren.

De Amerikaanse olieproduktie daalt

Onder president Obama groeide de Amerikaanse olieproduktie van 5 miljoen naar 9,5 miljoen vaten per dag. Maar in de laatste 16 maanden is de olieproduktie weer afgenomen naar 8,6 miljoen vaten per dag.

schermafbeelding-2016-12-12-om-21-11-42

Het is niet de verdienste van Obama dat de olieproduktie omhoog ging. Omdat de olieprijs in de periode 2010-2014 hoog was, konden oliemaatschappijen makkelijk kapitaal lenen om te investeren in oliewinning. De winning van schalie-olie (Light Tight Oil, LTO) in de VS kwam op gang en was bij een prijs van $100 per vat was die oliewinning zelfs winstgevend. En dankzij de Quantitative Easing-projecten van de Amerikaanse centrale bank (de Federal Reserve) was er heel veel nieuw kapitaal in de markt om te investeren in olie- en gaswinning.
De daling van de olieprijs en de daling van de Amerikaanse olieproduktie is ook niet de schuld van president Obama.

Waarschijnlijk is de koopkracht van de wereldbevolking niet hoog genoeg om de prijs van produkten van de oliewinning te betalen als de olieprijs boven de $80 per vat is. Gail Tverberg heeft op haar blog meermalen geschreven dat een olieprijs boven de $50 te hoog is voor de consumenten en dat een olieprijs onder de $50 zo laag is dat de oliemaatschappijen verlies lijden op onconventionele oliewinning.

In 2016 zien we de gevolgen van de lage olieprijs terug in de dalende olieproduktie in de VS. De afname komt vooral op rekening van de winning van onconventionele schalie-olie (LTO). De verhoging van de olieproduktie door de schalie-olieprojecten heeft slechts kort geduurd van 2011 tot begin 2016.
Ik acht het onwaarschijnlijk dat de nieuwe president, Trump, de daling van de olieproduktie kan tegenhouden, laat staan de produktie weer kan verhogen.
De Amerikaanse olieproduktie zal verder gaan dalen in de komende jaren. Er lijkt wereldwijd nog altijd een overproduktie aan aardolie te zijn, zodat de olieprijs laag zal blijven.

Onlangs hebben de OPEC-landen besloten om hun olieproduktie vrijwillig iets te beperken, in de hoop daarmee aanbod en vraag naar aardolie weer in evenwicht te brengen. In 2017 zal naast de Amerikaanse olieproduktie ook de gezamenlijke mondiale olieproduktie gaan dalen.
Misschien zal de olieprijs daardoor weer gaan stijgen, maar het is vrijwel zeker dat een stijging van de olieprijs zal leiden tot een lagere vraag.