Tagarchief: wetenschap

Juli 2015, iets warmer dan normaal

Ondanks het slechte weer van afgelopen week komt de gemiddelde temperatuur in De Bilt gedurende de maand juli dit jaar uit op 18,3ºC. Dat is 0,4ºC warmer dan het langjarig gemiddelde voor De Bilt (17,9ºC).
In de grafiek hieronder staan de juli-gemiddelden over de afgelopen 40 jaar. De rode lijn geeft het langjarig gemiddelde van 17,9ºC aan. De dikke donkerblauwe lijn is het voortschrijdend gemiddelde over 6 jaar.

Schermafbeelding 2015-07-31 om 16.54.41

Het is duidelijk te zien dat er een grote variatie is. De warmste juli van de afgelopen decennia was juli 2006, gevolgd door juli 1994.
Het is ook duidelijk te zien dat het de laatste 20 jaar gemiddeld genomen warmer is in juli dan in de jaren 70 en 80.

Over de eerste 7 maanden van 2015 komt de gemiddelde temperatuur in De Bilt uit op 9,9ºC. Ook dat is iets warmer dan het langjarig gemiddelde voor de eerste 7 maanden van 9,77ºC.
Het lijkt erop dat 2015 in Nederland iets warmer zal uitvallen dan een gemiddeld jaar. Maar of 2015 bij de 20 warmste jaren ooit (in Nederland) komt, wordt met de dag onwaarschijnlijker.
We gaan het zien.

Water van de Noordzee in 2015 opnieuw afgekoeld

DSC_1149In de periode tussen 1985 en 2008 steeg de gemiddelde temperatuur van de Noordzee met meer dan 1ºC.

tsisstoi_v2_1-8E_53,5-58N_n_1980-2008yr0
Bron: KNMI Climate Explorer, Reynolds OI SST-dataset

Wetenschappers meenden dat deze opwarming het gevolg was van de wereldwijde klimaatverandering door de stijgende CO2-concentratie.
Maar in de jaren na 2008 is het water van de Noordzee weer afgekoeld tot het langjarig gemiddelde of eronder. Hoewel in het jaar 2014, de temperatuur van de Noordzee weer boven normaal lag, is er het laatste half jaar weer sprake van een afkoeling.

noordzee2015

De opwarming van de Noordzee is dus geen blijvende verandering. De gemiddelde temperatuur van de Noordzee kan ook weer jarenlang onder het langjarig gemiddelde liggen.

Dit is in tegenspraak met de hypothese dat de opwarming in de periode 1985 – 2008 veroorzaakt werd door de gestegen CO2-concentratie. De CO2-concentratie is na 2008 nog hoger geworden, maar dat is gepaard gegaan met een afkoeling van de Noordzee.
Het zou interessant zijn als wetenschappers zouden uitzoeken wat de oorzaak is van de afkoeling in de periode 2008 – 2014 of de afkoeling in het laatste half jaar. Is het een gevolg van een ander stromingspatroon op de Atlantische Oceaan? Of is er de laatste jaren meer sneeuw gevallen en gesmolten in Schotland en Noorwegen? Of heeft een toename van de bewolking in voorjaar en zomer gezorgd voor minder opwarming door zonlicht?

Als wetenschappers de oorzaak van de afkoeling ontrafelen, dan weten ze misschien ook de werkelijke oorzaak voor de opwarming tussen 1985 en 2008. Want het lijkt mij duidelijk dat die opwarming niet door de gestegen CO2-concentratie is veroorzaakt.

Eerste halfjaar van 2015 net zo warm als in 1974

Over de eerste 6 maanden van 2015 komt de gemiddelde temperatuur in De Bilt uit op 8,42ºC. Dat is nagenoeg hetzelfde gemiddelde als over de eerste 6 maanden van 1974 (8,48ºC.)
In de maand juni van 2015 komt de gemiddelde temperatuur in De Bilt uit op 15,6ºC. en dat is precies het langjarig gemiddelde over juni berekend over de periode 1981-2010.
In de grafiek hieronder staat de gemiddelde temperatuur voor juni van de afgelopen 40 jaar uitgezet.

Schermafbeelding 2015-06-29 om 19.43.44

De warmste juni van de afgelopen 40 jaar was juni 1976 met een gemiddelde temperatuur van 18,0ºC. Toen hoorde je nog niemand over klimaatverandering.
Met de blauwe lijn is het voortschrijdend gemiddelde aangegeven over 7 jaar. Ik vind het opvallend dat de gemiddelde temperatuur in juni over de afgelopen 7 jaar weer vergelijkbaar is met de periode 1995 tot 2000 en de periode 1974 tot 1981.
In de periode 2000 tot 2010 waren de junimaanden gemiddeld een stuk warmer.

Ik heb ook een grafiek gemaakt voor de gemiddelde temperatuur over het eerst halfjaar.
Het warmste eerste halfjaar van de afgelopen vier decennia was 2007, gevolgd door 2014.

 

Schermafbeelding 2015-06-29 om 18.53.41De blauwe lijn geeft opnieuw het voortschrijdend gemiddelde aan over 7 jaar.
De grafiek laat zien dat de gemiddelde temperatuur sinds het eind van de jaren 80 op een hoger niveau ligt. Het eerste half jaar van de laatste 7 jaren is gemiddeld weer wat koeler dan in de periode 2000 tot 2008. En ook dat vind ik opvallend.
Ik ben benieuwd hoe de temperatuur over het eerste halfjaar (met daarin de wintermaanden januari en februari) zich de komende 5 jaar tot en met 2020 zal gaan ontwikkelen.

Sneeuwbedekking op Noordelijk Halfrond in mei 2015 opnieuw beneden normaal

Begin juni ligt er nog wel sneeuw op de bergen in Schotland

Over de afgelopen 30 jaar was de gemiddelde hoeveelheid door-sneeuw-bedekte-land op het Noordelijk Halfrond ca. 18,5 miljoen km². In de maand mei van 2015 was dat slechts 17,0 miljoen km², net als in mei van 2014.
De sneeuwbedekking van het Noordelijk Halfrond in de maand mei wordt nauwgezet bijgehouden door het Global Snow Lab van de Amerikaanse Rutgers University. Hun meetreeks over de afgelopen 30 meimaanden staat hieronder in een grafiek uitgezet.

Schermafbeelding 2015-06-04 om 22.20.37

In de grafiek zie je dat er de laatste 5 jaar beduidend minder sneeuw ligt op het Noordelijk Halfrond. De stippellijn geeft het voortschrijdend gemiddelde over 5 jaar weer.
Ik verwacht dat in juni het sneeuwdek ook kleiner zal zijn dan het langjarig gemiddelde.

In Schotland en Noorwegen is de afgelopen week nog verse sneeuw gevallen.Hieronder een foto uit het berggebied in Zuidwest Noorwegen, waar afgelopen winter erg veel sneeuw viel.

Gemiddelde temperatuur in mei onder het langjarig gemiddelde

De gemiddelde temperatuur in De Bilt over mei 2015 komt uit op 12,4ºC. Dat is onder het langjarig gemiddelde, over de periode 1980-2010, dat op 13,1ºC staat.
De warmste meimaand uit de recente geschiedenis hadden we in 2008 toen het gemiddeld 15,7ºC werd. Gevolgd door 1992 met 15,6ºC.
In de grafiek hieronder de gemiddelde mei-temperatuur sinds 1977 samen met het voortschrijdend gemiddelde over 6 jaar.

Schermafbeelding 2015-05-31 om 15.52.51

Opvallend genoeg is het voortschrijdend gemiddelde over de laatste 6 meimaanden weer onder de 13,1ºC (het langjarig gemiddelde) uitgekomen.

De gemiddelde temperatuur over de periode januari t/m mei komt voor 2015 uit op 7,06ºC.

Schermafbeelding 2015-05-31 om 16.15.18

De zorgwekkende energiehonger van de wetenschap

Isaac Newton en Leonardo da Vinci deden grote wetenschappelijke ontdekkingen zonder dure apparaten, in een tijd dat er nog geen elektriciteit was. Ook Lineaus, Darwin en Keppler bedreven wetenschap zonder aardolie en zonder computers.
Tegenwoordig gebruiken wetenschappers enorme hoeveelheden energie en grondstoffen. Dat zou ik prima vinden als de ontdekkingen van de laatste decennia ook net zo belangrijk waren als het werk van Newton, da Vinci en Darwin. Maar dat valt een beetje tegen.

Bij CERN in Zwitserland staat het grootste wetenschappelijk instrument dat ooit door mensenhanden is gebouwd: de Large Hadron Collider. Het energieverbruik van dit instrument is 120 MegaWatt, vergelijkbaar met het totale energieverruik van alle huishoudens in het kanton van Geneve. Het duurde 10 jaar om de deeltjesversneller met een omtrek van 27 kilometer te bouwen. De energie, die nodig was bij de bouw, is waarschijnlijk een veelvoud van de 800 duizend MWh, die de Large Hadron Collider in een jaar gebruikt. De magneten van de deeltjesversneller worden gekoeld met vloeibaar helium. De winning van dat helium kostte enorm veel energie. De bouw van de Large Hadron Collider was alleen mogelijk dankzij de makkelijk winbare fossiele brandstoffen.

De Hubble Space Telescope is ook een prachtig wetenschappelijk instrument. Het heeft miljoenen vaten aardolie gekost om de telescoop te maken en om hem in een baan om de aarde te krijgen (hij weegt 11 ton). Er zijn al 5 energieverslindende vluchten met de Space Shuttle gemaakt voor onderhoud en reparatie.

Zijn de ontdekkingen en foto’s van de Hubble Space Telescope net zo belangrijk als de ontdekkingen van Isaac Newton en Galileo Galilei? Is de kennis, die we dankzij de Large Hadron Collider vergaren, net zo’n grote stap vooruit als het werk van Bohr en Einstein?
Was het wel de moeite waard om zoveel energie en grondstoffen te steken in zulke grote projecten om nog meer details te ontraffelen?
Newton, Da Vinci, Galilei, Keppler, Darwin en Einstein hebben voor ons de belangrijkste wetenschappelijke vragen beantwoord. We hebben nu een goed beeld van het heelal waarin wij leven en hoe dat leven is ontstaan. Is dat beeld goed genoeg?

Bij NASA ligt al een opvolger van de Hubble Space Telescope op de tekentafel: die wordt vier keer zo groot en voor dat project zal nog meer energie nodig zijn.
Bij CERN denken ze al een nog grotere deeltjesversneller, die nog meer energie verbruikt. Onze kleinkinderen zullen naar de Large Hadron Collider kijken en hem vergelijken met de pyramides in Egypte en de Grote Muur in China. Misschien vragen ze zich af waarom we daar zoveel moeite en energie in gestoken hebben.

Sneeuwbedekking Noordelijk Halfrond in april 2015 vrijwel normaal

Het Amerikaanse Global Snow Lab heeft berekend dat in april 2015 ongeveer 30,1 miljoen km² land op het Noordelijk Halfrond bedekt was met sneeuw. Dat is nagenoeg precies de gemiddelde sneeuwbedekking over de aprilmaanden sinds 1986.
Als je de waarden van de afgelopen 30 jaar uitzet in een grafiek, dan zie je dat er een licht dalende trend is.

Schermafbeelding 2015-05-05 om 19.45.24

Heel geleidelijk is de sneeuwbedekking in april aan het afnemen.

Het Global Snow Lab publiceert ook de gegevens over afzonderlijke weken. Uit die cijfers blijkt dat in week 18 van 2015 ongeveer 23 miljoen km² land op het Noordelijk Halfrond bedekt was met sneeuw. Ook dit oppervlak is nagenoeg gelijk aan het gemiddelde over de periode 1986-2015: 22,8 miljoen km².
Ook de sneeuwbedekking in week 18 vertoont een dalende trend over de afgelopen 30 jaar, zoals zichtbaar gemaakt in onderstaande grafiek.

Schermafbeelding 2015-05-05 om 20.16.20

Begin mei weer een update over de hoeveelheid sneeuw op het Noordelijk Halfrond.
Maar misschien zal mijn vriend Paradox op zijn weblog al eerder iets schrijven over sneeuw.