Tagarchief: steenkool

Is de wereld peak-steenkool al gepasseerd?

De produktie van steenkool in een land bereikt op een bepaald moment een maximum en neemt daarna af. In de meeste Europese landen werd de maximale steenkoolproduktie al in de eerste helft van de 20e eeuw bereikt.
In 1913 bereikte Groot-Brittannië peak-coal, zoals duidelijk zichtbaar in onderstaande grafiek.

BItishcoalproduction

In Duitsland piekte de produktie van “hard coal” in 1958. De totale Duitse steenkoolproduktie piekte in 1985.

Vroeger of later zal de gezamenlijke mondiale steenkoolproduktie ook een maximum bereiken en daarna gaan afnemen. Tadeusz Patzek en Gregory Croft berekenden in 2011 dat de mondiale steenkoolproduktie al dicht tegen het maximum aanzat. Zij voorzagen de mondiale peak-coal in 2011 of 2012.

Uit de nieuwste editie van BP’s Statistical Review of World Energy blijkt dat de mondiale steenkoolproduktie in 2014 lager was dan in 2013. In het afgelopen jaar bedroeg de wereldwijde produktie 8165 miljoen ton en dat was 0,7% minder dan de 8231 miljoen ton uit 2013 en ook minder dan de 8187 miljoen ton uit 2012.
De produktie van China, de grootste steenkoolproducent en verbruiken van de wereld daalde in 2014 met 2,6% t.o.v. 2013. De 3874 miljoen ton, die China in 2014 produceerde was ook nog 1,8% minder dan de 3945 miljoen ton uit 2012.

In de grafiek hieronder heb ik de mondiale steenkoolproduktie en de Chinese steenkoolproduktie voor de afgelopen decennia uitgezet. Op de Y-as staat de produktie in miljoen ton olie-equivalent.

Schermafbeelding 2015-07-01 om 15.41.10

in de grafiek zie je dat China de laatste jaren verantwoordelijk is voor ruim 45% van de mondiale produktie. Als de steenkoolproduktie in China verder afneemt, dan zal ook de mondiale produktie verder dalen.
In de eerste 3 maanden van 2015 lag de Chinese steenkoolproduktie 3,5% lager dan in dezelfde periode van 2014. Ook in Indonesië is de produktie lager dan vorig jaar. En in de VS, de op één na grootste steenkoolproducent ter wereld, verwacht men 5% minder te produceren dan in 2014.
Al met al lijkt de mondiale steenkoolproduktie in 2015 lager ook uit te vallen dan in 2013 en 2012. De kans dat de voorlopig maximale produktie  uit 2013 ooit zal worden overtroffen, wordt alsmaar kleiner. Misschien is de wereld peak-steenkool al in 2013 gepasseerd.

Nederlandse aardgasproduktie neemt af, maar de gasimport stijgt

In het eerste kwartaal van 2015 werd er 25,9 miljard m³ uit de Nederlandse bodem gewonnen. Bijna 2 miljard kuub meer dan in het zachte eerste kwartaal van 2014. Maar over de afgelopen 5 jaar vertoont de aardgasproduktie een dalende trend.

Schermafbeelding 2015-05-22 om 08.29.48

Het aardgasverbruik in het eerste kwartaal is sterk afhankelijk van de temperatuur en het weer. Over de afgelopen jaren is er een trend naar een lager verbruik.

Schermafbeelding 2015-05-22 om 08.41.53

Het dalende verbruik kan mede voortkomen uit het toegenomen gebruik van steenkool voor elektriciteitsopwekking, waar ik eerder over blogde.

Tegelijk met de afnemende produktie zien we een stijgende import van aardgas. Tijdens de eerste drie maanden van 2015 werd er 7,2 miljard kuub geïmporteerd. Dat is meer dan in de afgelopen jaren.

Schermafbeelding 2015-05-22 om 08.48.44

In het 1e kwartaal van 2011 was binnenlandse produktie zes keer zo groot als de geïmporteerde hoeveelheid. In het afgelopen kwartaal was de verhouding tussen binnenlandse produktie en import gedaald tot 3,6.

Nederland is nog altijd een netto-exporteur van aardgas. In het eerste kwartaal werd er door Nederland 18,4 miljard m³ aardgas geëxporteerd. Omdat Nederland ook aardgas importeert, kijk ik liever naar de netto-export: de totale export verminderd met de import.
Die netto-export van aardgas bedroeg in het eerste kwartaal van dit jaar 11,2 miljard m³.
In de grafiek hieronder kun je zien dat de netto-export van aardgas de laatste jaren langzaam afneemt.

Schermafbeelding 2015-05-22 om 08.58.53

De afnemende produktie en afnemende netto-export van gas zorgen voor dalende aardgasbaten voor de Nederlandse staatskas. Omdat de prijs voor aardgas het afgelopen jaar (in navolging van de olieprijs) flink is gedaald, nemen de aardgas-inkomsten nog verder af. Ik ben benieuwd wanneer de politiek dit ontdekt en hoeveel men denkt te gaan bezuinigen.

De Nederlandse aardgasproduktie zal verder gaan dalen. Dat is onvermijdelijk. Het kan nog 5 tot 10 jaar duren voordat de produktie net zo groot is geworden als het binnenlands verbruik. Als dat punt bereikt wordt, dan is Nederland niet langer een netto-exporteur van aardgas. In de jaren daarna zal Nederland een netto-importeur worden van aardgas, met vervelende gevolgen voor de staatskas. Of het binnenlands verbruik van aardgas zal met de produktie mee moeten dalen.
We gaan het zien.

De terugkeer van steenkool in de Nederlandse energiehuishouding

Gisteren verscheen een opvallend bericht over de dalende elektriciteitsprijs in Nederland. Omdat de brandstoffen steenkool, aardolie en (daaraan gekoppeld) aardgas het laatste jaar goedkoper geworden zijn, kunnen de Nederlandse elektriciteitsproducenten nu stroom leveren tegen lagere prijzen. Maar in het persbericht van netbeheerder TenneT stond ook dat de prijsdaling mede veroorzaakt werd door de opening van 3 nieuwe kolencentrales.
Een mooie gelegenheid om de cijfers er eens bij te halen.

Het totale energieverbruik in Nederland daalt al jaren. Om die daling te illustreren laat ik het energieverbuik in de maand januari zien voor de periode 2011 – 2015.

Schermafbeelding 2015-05-04 om 19.23.05

De dalende trend is duidelijk. Maar hierbij moet wel worden aangetekend dat januari 2014 veel warmer was dan normaal; het verbruik van aardgas was in die maand erg laag.

In de tweede grafiek hieronder is het afnemend energieverbruik ook zichtbaar, zij het minder duidelijk. Wel duidelijk zichtbaar is het hogere aardgasverbruik (de blauwe kolommen) in de koude wintermaanden.

Schermafbeelding 2015-05-04 om 19.30.41

 

Minder opvallend is de geleidelijke afname van het aardolieverbruik: het oranje deel in de brandstofmix-grafiek.
Daarom hieronder een grafiekje dat duidelijker laat zien dat Nederland steeds minder aardolie (en aardolieprodukten) als brandstof verbruikt.

Schermafbeelding 2015-05-04 om 19.31.10

Nader beschouwd blijkt ook de hoeveelheid aardgas, die Nederland jaarlijks opstookt geleidelijk af te nemen. In de 4e grafiek hieronder is het dalende verbruik van aardgas wat beter zichtbaar gemaakt. Hierbij moet worden aangetekend dat het aardgasverbruik begin 2010 veel hoger was dan normaal vanwege strenge vorst.

Schermafbeelding 2015-05-04 om 19.41.54

De brandstof steenkool is juist bezig aan een opmars in de brandstofmix.
In 2010 was minder dan 10% van het Nederlandse energieverbruik afkomstig uit steenkool. In 2014 is dat aandeel opgelopen tot meer dan 12%.

Schermafbeelding 2015-05-04 om 20.14.42

Het stijgend gebruik van steenkool als brandstof zal zorgen voor extra CO2. Maar omdat het gebruik van aardgas en aardolie gestaag daalt zal de netto CO2-uitstoot van Nederland verder blijven dalen, zij het minder voortvarend.

De steenkool, die in de nieuw geopende steenkoolcentrales wordt verbrand, komt niet uit Nederlandse bodem maar moet worden geïmporteerd uit steenkool-exporterende landen.
Polen is het enige Europese land dat nog steenkool exporteert, maar ook in Polen daalt de produktie van steenkool. En binnenkort zal de produktie van Polen onvoldoende zijn om nog steenkool te kunnen exporteren. Dan zullen de Nederlandse steenkoolcentrales Russische kolen gaan stoken of steenkool uit een ander continent (Afrika of Noord-Amerika) moeten importeren. Dat transport over duizenden kilometers maakt de steenkool en daarmee de elektriciteit duurder.

Heeft de mondiale steenkoolwinning al gepiekt?

Coal+mine

Bij de winning van delfstoffen treedt vrijwel altijd hetzelfde patroon op. De winning neemt gestaag toe, totdat door geologische, logistieke of economische factoren een maximale produktie wordt bereikt. Daarna neemt de produktie van de grondstof geleidelijk weer af. De makkelijk winbare reserves zijn het eerst geëxploiteerd en het kost steeds meer energie om de produktie op peil te houden. Uiteindelijk daalt de produktie naar nul. Ook de winning van steenkool vertoont dit klassieke piek-patroon.
Als voorbeeld de steenkoolwinning in Polen. De maximale Poolse steenkoolproduktie werd bereikt in 1988, ruim 266 miljoen ton. In 2013 was de steenkoolproduktie alweer afgenomen tot 143 miljoen ton.

Schermafbeelding 2015-04-16 om 19.50.24

Zo zal ook de gezamenlijke steenkoolproduktie van de gehele wereld uiteindelijk een maximum bereiken en daarna weer gaan afnemen. Patzek en Croft dachten in 2011 al dat de mondiale piekproduktie zeer nabij was. Het is interessant om te kijken of zij er ver naast zaten.
De mondiale steenkoolproduktie is het afgelopen decennium flink gestegen, vooral doordat de produktie in China sterk werd opgevoerd. China werd ‘s werelds grootste steenkoolproducent en is verantwoordelijk voor de helft van de wereldproduktie. Het afgelopen jaar daalde de produktie in China met ongeveer 2,5%.
De VS zijn de op één na grootste steenkoolproducent. In de VS steeg de steenkoolproduktie met 1,2%. De afname van de Chinese steenkoolproduktie is ongeveer 8x zo groot als toename in de Amerikaanse produktie. De gezamenlijke produktie van China en de VS bedraagt 58% van de mondiale produktie en was in 2014 lager dan in 2013.
De steenkoolproduktie in de landen, die de resterende 42% produceren, is nog niet in detail bekend. Het is mogelijk dat de mondiale steenkoolproduktie in 2014 iets hoger was dan de 7896 miljoen ton, die in 2013 uit de aardkorst werd opgegraven.

In de eerste maanden van 2015 is de steenkoolprijs verder gedaald. Die prijsdaling wijst op een overproduktie. De lage steenkoolprijs zal er waarschijnlijk toe leiden dat de winning voor sommige mijnbouwgebieden onrendabel wordt. Sommige mijnen zullen in 2015 gesloten worden. Andere mijnen zullen minder steenkool winnen dan in het afgelopen jaar.
De Chinese steenkoolproduktie is in het eerste kwartaal van 2015 verder gedaald en lag 3,5% lager dan in 2014. Het Energy Information Agency (EIA) verwacht dat de Amerikaanse steenkoolproduktie in 2015 flink lager (>5%) zal zijn dan in 2014. In de op vier na grootste steenkoolproducent, Indonesië, wordt gemeld dat de steenkoolproduktie in het eerste kwartaal van 2015 21% lager was in vergelijking met 2014.
Als drie van ‘s werelds vijf grootste steenkoolproducenten een lagere produktie melden, dan wordt het waarschijnlijk dat de mondiale steenkoolproduktie over heel 2015 lager zal zijn dan in 2014. Op basis van recente cijfers zou de mondiale steenkoolproduktie in 2014 gepiekt kunnen hebben.

Maar. Als de vraag naar steenkool flink gaat toenemen, kan de prijs snel stijgen en kan de steenkoolwinning weer lucratief worden. Het is mogelijk dat de steenkoolproduktie in 2016 of later nog boven de recordproduktie van 2014 zal uitkomen. Naarmate er meer makkelijk winbare wordt opgestookt, wordt het echter steeds waarschijnlijker dat peak-steenkool in 2014 werd bereikt.

Amerikaanse steenkoolproduktie daalt verder

In 2008 produceerde de VS 1172 miljoen “short ton” aan steenkool. Dat was de grootste hoeveelheid die ooit gewonnen werd. In de afgelopen 6 jaar is de steenkoolproduktie langzaam gedaald tot 997 miljoen short ton in 2014. In de grafiek hieronder, gemaakt met cijfers van het Energy Information Agency (EIA), is de produktiepiek aan het begin van de 21e eeuw goed zichtbaar.

Schermafbeelding 2015-04-09 om 07.54.47

In 2014 was de steenkoolproduktie bijna 15% lager dan in 2007.
Over de eerste twee maanden van 2014 werd 158,3 miljoen short ton aan steenkool geproduceerd. Over dezelfde periode van 2015 was dat 156,7 miljoen short ton, ruim 1% minder. Deskundigen becijferen dat de Amerikaanse steenkoolproduktie in 2015 kan uitkomen op 926 miljoen short ton: de laagste produktie sinds 1987.

Het verbruik van steenkool in de VS is ook aan het afnemen.
In 2007 verbruikte de VS 1128 miljoen short ton steenkool. In 2014 was het steenkoolverbruik afgenomen tot 917 miljoen short ton: een daling met 18%.

Schermafbeelding 2015-04-09 om 08.13.19

Volgens een onderzoek van Reuters lag het steenkoolverbruik in China in januari en februari ongeveer 1% lager dan gedurende dezelfde periode in 2014.
China en de VS zijn de twee grootste verbruikers van steenkool: tezamen verbruiken de VS en China meer dan 60% van alle steenkool die jaarlijks wereldwijd wordt geproduceerd.
De VS en China veroorzaken tezamen 44% van de mondiale CO2-uitstoot. Als beide landen hun CO2-uitstoot omlaag weten te brengen, dan is het mogelijk dat ook de totale mondiale CO2-uitstoot in 2015 lager zal uitvallen dan in 2013 en 2014.

Is het tijdperk van afnemende CO2-uitstoot begonnen?

PEAKCO2

In de afgelopen 200 jaar is de mensheid steeds meer fossiele brandstoffen gaan gebruiken. Door steeds grotere hoeveelheden steenkool, aardgas en aardolie te verbranden is de CO2-produktie van de mens gestegen tot een verontrustende hoeveelheid. In de grafiek hieronder staat de CO2-uitstoot van de afgelopen 48 jaar weergegeven.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.07.35

De wetenschap is het erover eens dat de menselijke CO2-uitstoot de drijvende kracht is achter de stijgende CO2-concentratie in de atmosfeer. En dat die stijgende CO2-concentratie zal leiden tot opwarming van de atmosfeer.

In Europa daalt de menselijke CO2-uitstoot sinds begin jaren 90 en in Noord-Amerika (Mexico, de VS en Canada) is de CO2-uitstoot sinds 2007 al 7% gedaald.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.22.55

In 2007 bedroeg de gezamenlijke CO2-uitstoot van Noord-Amerika en Europa ruim 15000 Megaton ofwel 48% van de totale mondiale CO2-uitstoot. In 2013 was de gezamenlijk Amerikaanse en Europese CO2-uitstoot gedaald tot 14000 Megaton. En dat is nog maar 40% van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Omdat de makkelijk winbare aardolie, steenkool en gasreserves al grotendeels verbruikt zijn, kunnen we verwachten dat ook in de rest van de wereld de CO2-uitstoot zal gaan afnemen. Het is alleen de vraag wanneer dat precies zal gaan gebeuren. Het is interessant om de CO2-uitstoot van China in de gaten te houden. Hieronder is de Chinese CO2-uitstoot uitgezet samen met de totale mondiale CO2-uitstoot.

Schermafbeelding 2015-03-10 om 11.02.59

In 2007 kwam de Chinese CO2-uitstoot op 6516 Megaton, ofwel 20% van de mondiale CO2-uitstoot.
Maar het Chinese aandeel in de mondiale CO2-uitstoot is sindsdien gestegen. In 2013 produceerde China 9524 Megaton CO2 en dat was 27% van de wereldwijde CO2-uitstoot.

Maar volgens de meest recente cijfers lijkt de Chinese CO2-uitstoot in 2014 lager uit te vallen dan die van 2013. Een lager verbruik van steenkool en een stagnerende cementproduktie hebben er volgens Glenn Peters van het CICERO-onderzoeksinstituut voor gezorgd dat de Chinese CO2-uitstoot niet verder is gestegen en misschien wel een procentje is afgenomen.
De grafiek hieronder is door Glenn Peters gemaakt en via internet verspreid.

Schermafbeelding 2015-03-08 om 21.55.00

Volgens Jiang Kejun, wetenschapper bij het Energy Research Institute in Beijing zal het verbruik van steenkool in China de komende jaren verder afnemen en daarmee dus ook de Chinese CO2-uitstoot.
Het is nog een beetje vroeg om definitieve conclusies te trekken. Maar als in Europa, Noord-Amerika en in China de CO2-uitstoot in 2014 is afgenomen dan is er een gerede kans dat de mondiale CO2-uitstoot in 2014 ook ietsje lager zal uitvallen dan die van 2013.
Misschien is het tijdperk van de afnemende mondiale CO2-uitstoot al in 2014 begonnen. Misschien begint dat tijdperk pas dit jaar of in 2016.

Kan de mondiale steenkoolproduktie nog groeien of gaat-ie krimpen?

Een paar jaar geleden berekenden Patzek en Croft dat de mondiale steenkoolproduktie niet veel verder kan toenemen en in 2012 een maximum zou bereiken. Ze hebben niet gelijk gekregen, want in 2013 lag de mondiale steenkoolproduktie 0,8 % hoger dan in 2012. Maar ze zitten er niet ver naast. In werkelijkheid zal in 2013 of 2014 de maximale mondiale steenkoolproduktie worden bereikt.

Chinese steenkoolproduktie daalt
China produceert ongeveer de helft van alle steenkool, die jaarlijks wordt verbruikt. In 2013 was dat 3680 miljoen ton. Deze week meldde de China National Coal Association (CNCA) dat de Chinese steenkoolproduktie over de eerste 11 maanden van afgelopen jaar 2,1 % lager was en uitkwam op ongeveer 3500 miljoen ton. In de maand december kan de produktie-achterstand op 2013 nog ingelopen zijn. Maar misschien blijkt in de komende maanden, dat de Chinese steenkoolproduktie iets gedaald is t.o.v. 2013.
In de grafiek hieronder heb ik de Chinese steenkoolproduktie sinds 1981 weergegeven. Het laatste punt in de grafiek (2014) is een schatting mijnerzijds.

Schermafbeelding 2015-01-27 om 22.09.04

 

Chinese steenkoolimport daalt ook
Over de eerste 8 maanden van 2014 importeerde China minder steenkool dan in dezelfde periode van 2013. De import in 2014 was ruim 5% lager.
In 2013 importeerde China ongeveer 327 miljoen ton aan steenkool. Het totale steenkoolverbruik in China bedroeg in 2013 ruim 4000 miljoen ton.
Als we uitgaan van een importdaling met 5% en de binnenlandse produktie met 2% afneemt, dan komt het Chinese steenkoolverbruik voor 2014 uit op 3920 miljoen ton, ofwel 2,1% lager dan in 2013.

Gaat de mondiale produktie dalen?
Het Chinese steenkoolverbruik is ongeveer de helft van het totale mondiale steenkoolverbruik. Dus als de Chinese kolenconsumptie gelijk blijft of daalt, dan zal ook het mondiale steenkoolverbruik niet verder stijgen. Bij een dalend mondiaal steenkoolverbruik, zal ook de produktie van steenkool gaan dalen. Er zijn al tekenen, die erop wijzen dat de mondiale steenkoolproduktie gaat afnemen.
De prijs van steenkool is al jaren aan het dalen. In 2011 werd er voor een ton steenkool nog $120 betaald. Begin 2015 is die prijs gehalveerd tot minder dan $60. Dat betekent dat veel steenkoolmijnen geen winst meer maken, maar met verlies draaien.
In Australië werden in december 13 steenkoolmijnen 3 weken lang gesloten. In Polen wil men de steenkoolproduktie drastisch beperken. En in Oekraïne ligt de steenkoolproduktie grotendeels stil vanwege de burgeroorlog. En nog altijd is er een overschot aan steenkool op de wereldmarkt: de steenkoolprijs daalt nog altijd.

[ UPDATE ] 28 januari 2015
Jiang Zhimin, vice president van de Chinese National Coal Association (CNCA) meldde vandaag, dat men verwacht dat de steenkoolproduktie in 2015 met 2,5% zal krimpen.