Tagarchief: energie

Peakoil in Nederland: peakbenzine en peakdiesel

Het CBS houdt nauwgezet bij hoeveel brandstof alle Nederlanders bij elkaar kopen bij leveranciers. De laatste jaren daalt de verkoop van benzine en diesel in Nederland.

SFA003016641

In 2011 werd er in Nederland 5697 miljoen liter benzine verkocht, bijna 5,7 miljard liter. De grootste hoeveelheid benzine, die ooit in Nederland verkocht zal worden (peak-benzine) Afgelopen jaar werd er 5131 miljoen liter verkocht: 10% minder dan 3 jaar geleden.

Schermafbeelding 2015-02-23 om 09.28.16

Voor de verkoop (en het verbruik) van diesel geven de cijfers eenzelfde beeld.
In 2008 werd er in Nederland ruim 8 miljard liter diesel verkocht. Het was het jaar van peak-diesel, de hoogste dieselverkoop, die ooit bereikt zal worden in Nederland.
Afgelopen jaar werd er 6684 miljoen liter diesel verkocht: 17% minder dan in 2008.

Schermafbeelding 2015-02-23 om 09.28.37

Oorzaken voor het dalend verbruik van brandstof zijn:
– een trend naar zuiniger auto’s en motoren
– de afnemende economische activiteit (vooral de bouwsector)

De trend naar zuiniger transportmiddelen is onomkeerbaar: we zullen niet teruggaan naar de tijden van verspilling.
Door de economische krimp van de afgelopen jaren wordt er minder getransporteerd in Nederland. Deze trend zal waarschijnlijk doorzetten.
In onderstaande grafiek staat de totale hoeveelheid transportbrandstof, die jaarlijks in Nederland wordt verkocht (en verbruikt) uitgedrukt in de hoeveelheid energie.
Deze cijfers van het CBS omvatten ook het transport via water, spoorwegen en de luchtvaart.

In 2006 werd er 1375 PetaJoule besteed aan transport in Nederland. Het was de grootste hoeveelheid energie, die ooit zal worden uitgetrokken voor transport. Sinds 2006 vertoond de verkoop van transportbrandstof een dalende trend.
In 2014 verbruikte de Nederlandse transportsector nog maar 1075 PetaJoule, een daling van 20% in 8 jaar tijd.

Schermafbeelding 2015-02-23 om 09.28.57

Energieverbruik in Europa daalt verder

Afgelopen week publiceerde Eurostat de nieuwste cijfers over de Europese energieproduktie en het Europese energieverbruik. Het rapport was getiteld: Energy consumption in the EU down to its early 1990s level.
Het Europees energieverbruik is weer net zo groot als in 1990.

In het rapport staat een mooie klokvormige grafiek, die je wel vaker ziet op dit weblog.
Het energieverbruik groeide tot een maximum in 2006. Daarna begon het energieverbruik te dalen.

Schermafbeelding 2015-02-12 om 19.15.32

De krimp in de 6 jaar na 2007 verloopt sneller dan de groei in het energieverbruik in de periode 1994 – 2006.

Ik heb de gegevens van Eurostat op een andere manier uitgezet. Ik berekende het energieverbruik per hoofd van de bevolking in de 28 landen van de EU. En dat leidde tot de grafiek hieronder.

Schermafbeelding 2015-02-12 om 19.12.35

In 2006 gebruikte de gemiddelde Europeaan 3,68 ton olie-equivalent aan energie. In 2013 was dat afgenomen tot 3,29 ton: een daling van 10% in 7 jaar.
De dalende trend zal zich doorzetten: in 2015 zal het gemiddelde Europees energieverbruik gedaald zijn tot minder dan 3,2 ton olie-equivalent.

Einde van het ruimtevaart-tijdperk nadert

Er zijn de laatste jaren steeds minder ruimtevaarders, astronauten. Het Amerikaanse ruimtevaartprogramma is op sterven na dood. Er gaan alleen nog maar Amerikanen de ruimte in met Russische raketten. De particuliere ondernemingen, die het stokje van NASA moeten overnemen kampen met pech. Virgin heeft de ruimtevluchten voorlopig opgeschort. En Boeing en SpaceX verwachten de eerste vlucht pas in 2017.
Het Russische ruimtevaartprogramma telt in 2015 vier bemande vluchten naar het Internationaal Space Station (ISS). Maar het gaat nogal slecht met de Russische economie, dus is het maar de vraag of alle geplande vluchten ook zullen doorgaan.

Op zijn weblog “Resource crisis” schrijft Ugo Bardi over het kortdurende tijdperk van de bemande ruimtevaart. Hij maakte de grafiek hieronder waarin voor elk jaar sinds 1960 het aantal astronauten in de ruimte is weergegeven.

mannedflights

Het is een bekende klokvormige curve, die we kennen uit het werk van King Hubbert over Peakoil.
Twee maanden terug schreef Ugo Bardi over het tijdperk van de Egyptische pyramidenbouw. Het was slechts een korte periode van 200 jaar. En als je kijkt naar het volume van de gebouwde pyramides, dan krijg je deelfde klokvormige curve.

De mensheid begon met het verkennen van de ruimte in de tijd dat er veel makkelijk winbare fossiele energie beschikbaar was. Het laatste decennium neemt de hoeveelheid beschikbare energie af. Ten eerste omdat het steeds meer energie kost om fossiele brandstoffen en metaalertsen uit de aardkorst te winnen. En ten tweede omdat er steeds meer energie uitgetrokken wordt om de materiële welvaart van de wereldbevolking te vergroten. Zelfs in Derde Wereldlanden zijn auto’s en mobiele telefoons gemeengoed geworden.
Er blijft niet voldoende energie voor een bemand ruimtevaartprogramma.
Ugo Bardi en ik hebben het begin van het ruimtevaarttijdperk (de jaren60 van de vorige eeuw) meegemaakt. En waarschijnlijk zullen we ook het eind van het ruimtevaarttijdperk meemaken.

Kan de mondiale steenkoolproduktie nog groeien of gaat-ie krimpen?

Een paar jaar geleden berekenden Patzek en Croft dat de mondiale steenkoolproduktie niet veel verder kan toenemen en in 2012 een maximum zou bereiken. Ze hebben niet gelijk gekregen, want in 2013 lag de mondiale steenkoolproduktie 0,8 % hoger dan in 2012. Maar ze zitten er niet ver naast. In werkelijkheid zal in 2013 of 2014 de maximale mondiale steenkoolproduktie worden bereikt.

Chinese steenkoolproduktie daalt
China produceert ongeveer de helft van alle steenkool, die jaarlijks wordt verbruikt. In 2013 was dat 3680 miljoen ton. Deze week meldde de China National Coal Association (CNCA) dat de Chinese steenkoolproduktie over de eerste 11 maanden van afgelopen jaar 2,1 % lager was en uitkwam op ongeveer 3500 miljoen ton. In de maand december kan de produktie-achterstand op 2013 nog ingelopen zijn. Maar misschien blijkt in de komende maanden, dat de Chinese steenkoolproduktie iets gedaald is t.o.v. 2013.
In de grafiek hieronder heb ik de Chinese steenkoolproduktie sinds 1981 weergegeven. Het laatste punt in de grafiek (2014) is een schatting mijnerzijds.

Schermafbeelding 2015-01-27 om 22.09.04

 

Chinese steenkoolimport daalt ook
Over de eerste 8 maanden van 2014 importeerde China minder steenkool dan in dezelfde periode van 2013. De import in 2014 was ruim 5% lager.
In 2013 importeerde China ongeveer 327 miljoen ton aan steenkool. Het totale steenkoolverbruik in China bedroeg in 2013 ruim 4000 miljoen ton.
Als we uitgaan van een importdaling met 5% en de binnenlandse produktie met 2% afneemt, dan komt het Chinese steenkoolverbruik voor 2014 uit op 3920 miljoen ton, ofwel 2,1% lager dan in 2013.

Gaat de mondiale produktie dalen?
Het Chinese steenkoolverbruik is ongeveer de helft van het totale mondiale steenkoolverbruik. Dus als de Chinese kolenconsumptie gelijk blijft of daalt, dan zal ook het mondiale steenkoolverbruik niet verder stijgen. Bij een dalend mondiaal steenkoolverbruik, zal ook de produktie van steenkool gaan dalen. Er zijn al tekenen, die erop wijzen dat de mondiale steenkoolproduktie gaat afnemen.
De prijs van steenkool is al jaren aan het dalen. In 2011 werd er voor een ton steenkool nog $120 betaald. Begin 2015 is die prijs gehalveerd tot minder dan $60. Dat betekent dat veel steenkoolmijnen geen winst meer maken, maar met verlies draaien.
In Australië werden in december 13 steenkoolmijnen 3 weken lang gesloten. In Polen wil men de steenkoolproduktie drastisch beperken. En in Oekraïne ligt de steenkoolproduktie grotendeels stil vanwege de burgeroorlog. En nog altijd is er een overschot aan steenkool op de wereldmarkt: de steenkoolprijs daalt nog altijd.

[ UPDATE ] 28 januari 2015
Jiang Zhimin, vice president van de Chinese National Coal Association (CNCA) meldde vandaag, dat men verwacht dat de steenkoolproduktie in 2015 met 2,5% zal krimpen.

De olifant in de kamer bij Christine Lagarde

Mijn buurvrouw begon vorige week weer over de olifant in de kamer. Ze zei:”Die olifant kan niet blijven groeien, op een gegeven moment past-ie niet meer in de kamer.”
Christine Lagarde van het Internationaal Monetair Fonds hoor je nooit over de olifant in de kamer. Voor mevrouw Lagarde zijn Grenzen aan de Groei onbespreekbaar.. ze bestaan gewoon niet.

elephant-in-the-room

Het IMF beweert in haar prognoses voortdurend dat de wereldhandel, het energieverbruik en de mondiale industriële produktie de komende jaren zullen blijven groeien. Een half jaar geleden voorzagen de deskundigen van het IMF dat de wereldeconomie in 2015 met 4% zou groeien. Bij een groei van 4% per jaar verdubbelt de omvang in 20 jaar.
Helaas moest het IMF in oktober al terugkomen op die prognose: de groeiverwachting werd bijgesteld naar 3,8%.

Deze week half januari 2015 wordt de prognose opnieuw naar beneden bijgesteld: het IMF verwacht nu een groei van 3,5% in 2015.
Als je weet dat het IMF al jarenlang te rooskleurige voorspellingen doet, dan begrijp je dat die groei van 3,5% ook niet haalbaar zal blijken en verder naar beneden zal worden bijgesteld. In april brengt het IMF een nieuwe voorspelling uit, die weer iets lager zal zijn dan 3,5%.

De Worldbank heeft ook een voorspelling gemaakt voor de economische groei in 2015. In het kielzog van het IMF voorspelde de Wereldbank in juni 2014 een groei van 3,4%. En afgelopen week verlaagde men die prognose naar 3,0%. Schermafbeelding 2015-01-21 om 08.07.07
De rooskleurige voorspellingen van vorig jaar gingen uit van een olieprijs van ca. $90 per vat.
Maar de olieprijs is de afgelopen maanden verder gedaald.

Een lage olieprijs was vroeger altijd goed voor economische groei. Maar er is iets veranderd. De daling van de olieprijs heeft de afgelopen maanden niet geleid tot meer economische activiteit.
Net als in 2008 gaat een daling van de olieprijs samen met economische stagnatie. Olie-exporterende landen zien hun olie-inkomsten dalen en hebben minder te besteden. En in olie-importerende landen zijn door de hoge olieprijs van de afgelopen 10 jaar de schulden en de werkeloosheid opgelopen. Het zal jaren duren voordat de schulden en werkeloosheid weer op acceptabel niveau zijn. Als dat ooit nog gebeurd.

Bij het IMF en de Wereldbank begint men in te zien dat de Grenzen aan de Groei zijn bereikt. Het goed onderbouwde rapport, Limits to Growth, van de Club van Rome is in vergetelheid geraakt, maar de prognoses uit het rapport zijn gewoon uitgekomen.
Toch zwijgen de Wereldbank en IMF over de Grenzen aan de Groei. Dat is heel begrijpelijk. Als IMF en Wereldbank gaan vertellen dat de economische teruggang nog 100 jaar doorgaat en dat de ontwikkeling van de mensheid op een keerpunt is gekomen. Dan krijgen politici en regeringen erg grote problemen.
Het is misschien beter om de wereldbevolking voor te liegen dat het allemaal goed komt en dat ze volgend jaar weer 3% rijker en welvarender zullen zijn.

 

Energiecrisis in Bulgarije door de sanctiepolitiek van de EU

Schermafbeelding 2015-01-13 om 13.34.34

In Bulgarije dreigt een energiecrisis, omdat de Europese Unie zo graag Rusland de voet wil dwarszetten. Hoe is dat zo gekomen?

Toen Bulgarije lid wilde worden van de EU, stelde Europa een paar voorwaarden. Bulgarije moest de verouderde kerncentrales sluiten. Van de zes reactoren in Kozloduy waren er in 2002 al twee buiten bedrijf gesteld. In 2007 werden ook reactor 3 en reactor 4 stilgelegd. Acht jaar later in 2015 moeten de laatste twee reactoren (no. 5 en 6), waarin regelmatig storingen optreden, gemoderniseerd worden. Maar er is een probleem. De reactoren zijn van Russische makelij en als Bulgarije geen hulp van Rusland krijgt, dan moeten ook de overgebleven reactoren worden stilgelegd. Als gevolg van de EU-sancties tegen Rusland, kunnen de kernreactoren waarschijnlijk niet gemoderniseerd worden.

Benzine, gas en uranium uit Rusland
Bulgarije is vrijwel compleet afhankelijk van Russische energie. De kerncentrales draaien op Russisch verrijkt uranium. Al het aardgas dat Bulgarije verbruikt komt uit Rusland. En 89% van de benzine wordt geïmporteerd uit Rusland.
Het plaatje hieronder laat de belangrijkste energiebronnen van Bulgarije zien. De data zijn afkomstig uit de Statistical Review of World Energy 2014 van BP.

Schermafbeelding 2015-01-13 om 09.32.01

De laatste jaren daalt het Bulgaarse energieverbruik. In 2013 verbruikte de Bulgaren gezamenlijk 19,7 miljoen ton olie-equivalent aan energie. Daarvan was 16% kernenergie. In 2015 dreigt die hoeveelheid energie weg te vallen.

Bulgarije heeft al eerder in Brussel geprotesteerd dat het land buitensporig zwaar wordt getroffen door de Europese sanctiepolitiek tegen Rusland.
De aanleg van de Burgas-Alexandroupoli-oliepijpleiding, die Russische aardolie transporteert van de Bulgaarse haven Burgas naar de Griekse haven Alexandroupoli, is van de baan als de sancties gehandhaafd blijven. De bouw van een nieuwe kerncentrale van Russische makelij in Belene is geschrapt. Dit kost de Bulgaarse overheid 900 miljoen euro.
In het afgelopen half jaar werd bouw van de Southstream-aardgaspijpleiding gestaakt, omdat Rusland de vertragingstactiek en pesterij door de Europese Unie beu was. Ook dit is een flinke verliespost voor de Bulgaarse regering.

De Bulgaarse premier Borissov kwam afgelopen week naar Brussel om de Bulgaarse energiecrisis onder de aandacht te brengen van de Europese bestuurders. Ik ben bang dat zijn reis tevergeefs was en dat Bulgarije (na Oekraïne) de volgende pion is die geofferd gaat worden in het geopolitieke schaakspel tussen de VS en Europa aan de ene kant en Rusland aan de andere kant. De Oekraïners en de Bulgaren zullen dit jaar veel minder energie verbruiken dan vorige jaren.

Fossiele brandstoffen: onze energieslaven

Voor vervelend en zwaar werk gebruiken we machines. Die machines worden aangedreven door fossiele energie, fossiele zonne-energie opgeslagen in de aardkorst. We moeten goed beseffen dat die fossiele brandstoffen gaan opraken.
In de video hieronder wordt luid en duidelijk uitgelegd wat ons in de komende decennia te wachten staat.