Tagarchief: peakoil

Peakoil: hoe lang blijft de winning en het gebruik van aardolie nog groeien?

In de JODI-Oil-database kun je cijfers over de wereldwijde oliewinning, import en export sinds januari 2002 terugvinden. Het is een schat aan informatie voor degenen, die (zoals ik) geïnteresseerd zijn in peakoil en de “grenzen aan de groei”.

Hieronder presenteer ik in een aantal grafieken de cijfers uit de JODI-Oil database over de laatste vijf jaar.
Allereerst de totale mondiale output van raffinaderijen.
In januari 2013 bedroeg de totale output van alle raffinaderijen ter wereld gemiddeld 75,3 miljoen vaten per dag. In januari van dit jaar was die hoeveelheid opgelopen tot 79,2 miljoen vaten per dag. Het hoogste volume, 81,3 miljoen vaten per dag, werd bereikt in december 2015.
De grafiek laat zien dat de output van raffinaderijen sinds begin 2016 niet verder gestegen is.


De doorgetrokken donkere lijn in de grafiek is het voortschrijdend gemiddelde over 12 maanden.

In de grafiek hieronder is de mondiale productie van diesel en “motor gasoline” weergegeven.
De doorgetrokken lijnen geven opnieuw het 12-maands voortschrijdend gemiddelde weer.

De mondiale productie van diesel en “motor gasoline” lijkt dus in de afgelopen jaren ook niet verder te stijgen.

In de JODI-data wordt ook de inname door raffinaderijen bijgehouden.
De grafiek hieronder laat de hoeveelheid ruwe olie zien, die de gezamenlijke mondiale raffinaderijen verwerken. De doorgetrokken lijn is ook nu weer het voortschrijdend gemiddelde over 12 maanden.

Sinds januari 2016 schommelt de inname van de mondiale raffinaderijen tussen de 75 en 76 miljoen vaten per dag.

Als laatste heb ik de gezamenlijke mondiale olieproductie over de laatste 3 jaar weergegeven in een grafiek. De cijfers zijn opnieuw afkomstig uit de JODI-Oil database. En de doorgetrokken lijn geeft het gemiddelde over 12 maanden weer.

Het lijkt erop dat de wereldwijde productie van ruwe olie aan het dalen is van 75 miljoen vaten per dag in 2015 tot minder dan 72 miljoen vaten per dag in de laatste maanden.
Op het weblog van Ugo Bardi, Cassandra’s Legacy, kun je nog een interessant verhaal over peakoil, gebaseerd op de JODI-Oil cijfers lezen.

Rusland nog altijd de belangrijkste olieleverancier van Nederland

Volgens de cijfers van het CBS importeerde Nederland afgelopen jaar 53,8 miljoen ton aardolie-grondstoffen. Dat is iets minder dan in 2015 toen er 54,0 miljoen ton werd geïmporteerd. De grootste import van aardolie-grondstoffen werd opgetekend in 2010: 56,3 miljoen ton.

Van die 53,8 miljoen ton in 2016 was 39,2% afkomstig uit Rusland. In 2015 kwam 27,4% uit Rusland.
In de grafiek hieronder kun je het marktaandeel van Rusland over de afgelopen jaren zien.

schermafbeelding-2017-02-18-om-09-36-33

Het lijkt erop dat Nederland olie uit Rusland prefereert boven olie uit Noorwegen. Het marktaandeel van Noorwegen daalde van 16,6% in 2015 naar 13% in het afgelopen jaar.

schermafbeelding-2017-02-18-om-20-41-42

Andere belangrijk olieleveranciers voor Nederland zijn:
– het Verenigd Koninkrijk met een marktaandeel van 10,6% in 2016 en
– Irak met 9,1% in het afgelopen jaar.

Olieproductie en olieverbruik in Brazilië, Canada en Mexico

In de JODI-Oil database kun je cijfers vinden over olieproductie, olie-import en export en het binnenlands verbruik van tientallen landen. Afgelopen week heb ik me verdiept in de olie-cijfers van Brazilië, Canada en Mexico.

Brazilië
De afgelopen jaren is de olieproductie van Brazilië geleidelijk gestegen van 2 miljoen vaten per dag in 2012 tot 2,5 miljoen vaten per dag in 2016.
Het binnenlands olieverbruik, dat tot uitdrukking komt in het verbruik van de raffinaderijen (refinery intake), vertoont over de afgelopen jaren een dalende trend.

braziljodi2016a

De Braziliaanse bevolking gebruikt zelf minder aardolie, terwijl er steeds meer olie gewonnen wordt voor de Braziliaanse kust.
Wat gebeurt er dan wel met die groeiende olieproduktie?  Die wordt geëxporteerd.
In de afgelopen 4 jaar is de export van aardolie gestegen van 300.000 vaten per dagen aar 900.000 vaten per dag.

schermafbeelding-2016-12-22-om-20-54-39

In de JODI-Oil database is niet terug te vinden naar welke landen de Braziliaanse olie wordt geëxporteerd.

Canada
Ook in Canada is de aardolieproductie de afgelopen jaren gestegen. Van 2,5 miljoen vaten eind 2012 naar 3,0 mniljoen vaten in het afgelopen jaar.
het verbruik van de Canadese raffinaderijen is in die periode niet gestegen, maar heel lichtjes gedaald.

schermafbeelding-2016-12-22-om-21-10-58

De stijgende Canadese olieproductie leidt niet tot een stijgend binnenlands verbruik, maar tot een stijgende export. Eind 2012 exporteerde Canada ongeveer 2 miljoen vaten per dag. In 2016 is dat meer dan 2,5 miljoen vaten per dag.

schermafbeelding-2016-12-22-om-21-33-06

Mexico
De Mexicaanse olieproductie daalt al jaren. Eind 2012 produceerde het land nog 2,5 miljoen vaten per dag. In 2016 is de productie gedaald tot 2,1 miljoen vaten per dag.
De bevolking van Mexico gaat steeds minder olie verbruiken. In 2012 verbruikten de Mexicaanse raffinaderijen bij elkaar 1,3 miljoen vaten per dag. In de laatste maanden is dat minder dan 1 miljoen vaten per dag.

schermafbeelding-2016-12-22-om-21-57-12

De olie-export van Mexico is over de afgelopen 4 jaar op hetzelfde peil gebleven: 1,2 tot 1,3 miljoen vaten per dag.
Opvallend is wel dat de export van olie de laatste maanden weer lijkt te stijgen naar 1,5 miljoen vaten per dag.

schermafbeelding-2016-12-22-om-22-10-49

Samenvattend
De belangrijkste olie-exporterende landen van het Westelijk Halfrond verbruiken zelf steeds minder olie.
Brazilië, Mexico en Canada proberen zoveel mogelijk olie te exporteren.
Mexico en Canada exporteren hun aardolie vooral naar de VS. Het is mij niet bekend wie de grootste importeur is van de Braziliaanse export-olie.
Ik ben benieuwd of de olieproductie in Canada en Brazilië bij de huidige lage olieprijs nog verder zal stijgen. En of de Mexicaanse olieproductie nog lang op peil gehouden kan worden.

NB. Venezuela is ook een belangrijke olieproducent en olie-exporteur. Ik heb dit land buiten beschouwing gelaten omdat de JODI-Oil database de cijfers uit Venezuela onbetrouwbaar acht.

De Amerikaanse olieproduktie daalt

Onder president Obama groeide de Amerikaanse olieproduktie van 5 miljoen naar 9,5 miljoen vaten per dag. Maar in de laatste 16 maanden is de olieproduktie weer afgenomen naar 8,6 miljoen vaten per dag.

schermafbeelding-2016-12-12-om-21-11-42

Het is niet de verdienste van Obama dat de olieproduktie omhoog ging. Omdat de olieprijs in de periode 2010-2014 hoog was, konden oliemaatschappijen makkelijk kapitaal lenen om te investeren in oliewinning. De winning van schalie-olie (Light Tight Oil, LTO) in de VS kwam op gang en was bij een prijs van $100 per vat was die oliewinning zelfs winstgevend. En dankzij de Quantitative Easing-projecten van de Amerikaanse centrale bank (de Federal Reserve) was er heel veel nieuw kapitaal in de markt om te investeren in olie- en gaswinning.
De daling van de olieprijs en de daling van de Amerikaanse olieproduktie is ook niet de schuld van president Obama.

Waarschijnlijk is de koopkracht van de wereldbevolking niet hoog genoeg om de prijs van produkten van de oliewinning te betalen als de olieprijs boven de $80 per vat is. Gail Tverberg heeft op haar blog meermalen geschreven dat een olieprijs boven de $50 te hoog is voor de consumenten en dat een olieprijs onder de $50 zo laag is dat de oliemaatschappijen verlies lijden op onconventionele oliewinning.

In 2016 zien we de gevolgen van de lage olieprijs terug in de dalende olieproduktie in de VS. De afname komt vooral op rekening van de winning van onconventionele schalie-olie (LTO). De verhoging van de olieproduktie door de schalie-olieprojecten heeft slechts kort geduurd van 2011 tot begin 2016.
Ik acht het onwaarschijnlijk dat de nieuwe president, Trump, de daling van de olieproduktie kan tegenhouden, laat staan de produktie weer kan verhogen.
De Amerikaanse olieproduktie zal verder gaan dalen in de komende jaren. Er lijkt wereldwijd nog altijd een overproduktie aan aardolie te zijn, zodat de olieprijs laag zal blijven.

Onlangs hebben de OPEC-landen besloten om hun olieproduktie vrijwillig iets te beperken, in de hoop daarmee aanbod en vraag naar aardolie weer in evenwicht te brengen. In 2017 zal naast de Amerikaanse olieproduktie ook de gezamenlijke mondiale olieproduktie gaan dalen.
Misschien zal de olieprijs daardoor weer gaan stijgen, maar het is vrijwel zeker dat een stijging van de olieprijs zal leiden tot een lagere vraag.

Steeds minder Braziliaanse aardolie voor de Brazilianen

Tien jaar geleden leek het alsof Brazilië een rijk en welvarend land zou worden. Er werd olie gevonden in het Santos-bekken voor de Braziliaanse kust. En bij de hoge olieprijs zou er een stortvloed aan oliedollars naar Brazilië komen.
Maar het zat allemaal een beetje tegen. Er moesten miljarden geleend worden om de olie uit de diepzee naar boven te halen. Politici bleken corrupt en de overheid stak miljarden aan belastinggeld in prestigieuze projecten zoals het WK voetbal en de Olympische Spelen.
En tot overmaat van ramp zakte de olieprijs in tot onder het nivo van 2006.

De Braziliaanse olieproduktie steeg wel in de afgelopen jaren. Van ongeveer 2 miljoen vaten per dag in 2010 tot zo’n 2,4 miljoen vaten per dag in het afgelopen jaar.

schermafbeelding-2016-11-28-om-16-19-20

De cijfers zijn afkomstig uit de JODI-database.
De deskundigen van het International Energy Agency (IEA) dachten in 2013 dat de Braziliaanse olieproduktie zou stijgen tot 4 miljoen vaten per dag in 2020 en tot 5 miljoen vaten per dag in 2025.

Ik acht het onwaarschijnlijk dat die prognose zal uitkomen.

Over de afgelopen twee jaar is de Braziliaanse export van aardolie geleidelijk gestegen. Maar het binnenlands aardolieverbruik is juist aan het dalen. In de grafiek hieronder heb ik de olie-export (de blauwe lijn) en het verbruik van Braziliaanse raffinaderijen (de groen lijn) weergegeven.

schermafbeelding-2016-11-28-om-17-21-25

Van de 2,4 miljoen vaten per dag, die met veel pijn en moeite gewonnen worden, verdwijnen de laatste maanden 0,8 miljoen vaten naar het buitenland. En dan blijven er minder vaten dan vorig jaar overvoor de Braziliaanse raffinaderijen.
Het lijkt erop dat Brazilië net als Nigeria en Angola en Libië de olie uit de aardkorst haalt voor klanten in Westerse landen en niet om zelf te gebruiken.

Energieverbruik en energievoorziening in Europa nemen af

In de afgelopen 10 jaar is het energieverbruik in Europa gedaald.
Het eerste voorbeeld dat ik wil laten zien is Groot-Brittannië. In de grafiek hieronder staat het energieverbruik per inwoner weergegeven.

Schermafbeelding 2016-06-30 om 10.18.14

Sinds 2006 is het energieverbruik per inwoner afgenomen met 20%: van 3,72 ton olie-equivalent naar 2,93 ton olie-equivalent.
Voor een deel komt dit lagere energieverbruik door energiebesparing. Auto’s zijn zuiniger geworden, net als lampen en elektrische apparaten. En gebouwen zijn beter geïsoleerd.
Voor een ander deel komt het door een afname van energieverslindende economische activiteiten, zoals de bouw, de mijnbouw en zware industrie.

In Nederland zien we eenzelfde ontwikkeling.
In 2006 verbruikte een inwoner van Nederland 5,85 ton olie-equivalent aan energie. In 2015 was dat 4,85 ton olie-equivalent: 17% minder.

Schermafbeelding 2016-06-30 om 10.50.13

Mijn laatste voorbeeld is Griekenland. Daar bedroeg het energieverbruik in 2006 nog 3,07 ton olie-equivalent per inwoner. Afgelopen jaar in 2015 was dat nog maar 2,39 ton olie-equivalent.

Schermafbeelding 2016-06-30 om 10.56.29

Het energieverbruik is gelijk aan de energievoorziening
De hoeveelheid energie, die de gemiddelde Brit verbruikt, is precies gelijk aan de hoeveelheid energie, die voor hem of haar beschikbaar is. Het is heel makkelijk om te beweren, dat de gemiddelde Brit in 2014 of2015 de verwarming hoger had kunnen zetten of meer kilometers had kunnen rijden. Maar dat is een loze en onbewijsbare bewering.
De voorraad opgeslagen energie, in de vorm van opgeslagen aardgas, aardolie-produkten of steenkool is in de afgelopen 10 jaar niet noemenswaardig veranderd. Dus is het energieverbruik feitelijk gelijk aan het energie-aanbod ofwel de energievoorziening.

We zien dus dat de energievoorziening in Europese landen de afgelopen 10 jaar is afgenomen. We kunnen als verklaring aanvoeren dat (zie hierboven) dit komt doordat auto’s, lampen en elektrische apparaten zuiniger zijn geworden. En dat huizen beter geïsoleerd zijn. En dat Europa bewust gekozen heeft om energieverslindende activiteiten, zoals bouw en zware industrie te laten krimpen. Maar ik vraag me af of dat klopt.

Ik denk dat de krimp van zware industrie, bouw en mijnbouw en gevolg zijn van de krimpende energievoorziening van Europa. Door energiebesparende maatregelen in huishoudens heeft Europa nog geprobeerd om meer energie over te houden voor economische activiteiten, zoals mijnbouw en bouw. Maar dat is niet gelukt.
In de afgelopen 10 jaar is het energieverbruik in China, India en andere ‘opkomende economieën” flink gestegen. En een deel van de energie (aardolie, steenkool en aardgas), die vroeger door Europeanen werd verbruikt, gaat tegenwoordig naar Chinezen, Indiërs, Arabieren en Pakistanen.
De totale hoeveelheid energie, die de wereld verbruikt is in het laatste decennium alleen maar gestegen. Maar een steeds kleiner deel van die beschikbare energie komt terecht in Europa.

Het komend decennium zal de hoeveelheid energie, die de wereldbevolking verbruikt, niet verder groeien, maar krimpen. Dat betekent dat ook in China, India, Brazilië enzovoorts, het energieverbruik zal gaan dalen. In Europa zal de dalende trend zich voortzetten. Maak je borst maar nat.

Amerikaanse aardolieproduktie begint af te nemen

In het afgelopen jaar is de aardolieproduktie in de Verenigde Staten, na jaren van stijging, afgenomen.
Blogger Eaun Mearns laat op zijn weblog Energy Matters zien dat de olieproduktie (ruwe olie + condensaat + Natural Gas Liquids) in de VS gedaald is van 13,24 miljoen vaten per dag naar 12,57 miljoen vaten per dag.

usamar16
grafiek gemaakt door Eaun Mearns

Andere bronnen bevestigen de afname van de Amerikaanse olieproduktie.
Het Amerikaanse Energy Information Agency (EIA) publiceert de gemiddelde maandelijkse produktie van ruwe olie op haar website. Volgens het EIA daalde de produktie van 9,694 miljoen vaten per dag in april 2015 naar 9,129 miljoen vaten in februari 2016. Dat is een afname van 5% binnen één jaar.
Schermafbeelding 2016-05-15 om 15.57.30

Voor het komend jaar verwacht het EIA een verdere daling van de olieproduktie. In onderstaande afbeelding (van het EIA) zie je dat de produktie van ruwe olie en condensaat halverwege 2017 wellicht onder de 8 miljoen vaten per dag zal dalen.

USoilproductionforecastapr2016

Het is nog even afwachten of de dalende produktie ook leidt tot een dalend olieverbruik in de VS. Misschien wordt de afgenomen binnenlandse produktie gecompenseerd doordat de VS meer olie gaan invoeren uit Canada, Mexico of andere olie-exporterende landen.