Amerikanen rijden nog minder

De Amerikanen maken steeds minder spullen. Ze maken ook steeds minder kilometers.
Doug Short houdt dat bij en geeft maandelijks een update. Hieronder het plaatje dat is bijgewerkt tot en met november 2011.

(klik voor vergroting)

Minder autorijden betekent minder brandstof verbruiken en minder CO2 uitstoten.
De files nemen af, de wegen slijten minder.
Ik kan geen enkel nadeel bedenken van minder autorijden.

Portugal, het nieuwe Griekenland, gebruikt steeds minder olie

Griekenland is hard aan het onderhandelen om 70% van de staatsschuld kwijtgescholden te krijgen. Dat is nogal wat 70%. Stel je voor dat je 70% van je hypotheek kwijtgescholden wordt, of 70% van je studieschuld.

Portugal zit inmiddels in dezelfde problemen als Griekenland.
De rente op Portugese 10-jaars obligaties is opgelopen tot boven de 12%, terwijl de rente voor bijv. Italië, Spanje en Ierland is gedaald.

Het Portugese begrotingstekort voor 2010 bedroeg 9,8%. Voor 2011 zal het vermoedelijk uitkomen op 5,8%.
Om de begroting weer op orde te krijgen, zou Portugal zo sterk moeten bezuinigen dat het land voor 2012 op een begrotingsoverschot (!!!) van 15% uitkomt. Dat gaat natuurlijk niet lukken.

Door bezuinigingen krimpt de Portugese economie. Dat kun je meten aan bijv. het aardolieverbruik.
In 2007 bedroeg het olieverbruik per hoofd van de bevolking 10,5 vaten. In 2010 was dat gedaald tot 9,2 vaten per Portugees. Dat komt neer op een afname van 4,1% per jaar.

In Griekenland daalde het olieverbruik in die periode nog sterker: van 15,3 naar 12,7 vaten per hoofd van de bevolking. Dat is een afname van 5,7% per jaar.

Ik heb het dalende olieverbruik van Portugal en Griekenland in een grafiek weergegeven.

Als je de afname van het olieverbruik doortrekt, dan zal Portugal in 2030 geen druppel olie meer verbruiken. Als de trend zich doorzet, dan zal de gemiddelde Griek zich al vanaf 2025 zonder olie moeten redden.

Op de website van de Worldbank kun je een lijst vinden van het olieverbruik van alle landen op de wereld.

Je kunt van die lijst heel makkelijk een grafiek laten maken.

Griekenland en Portugal zitten nu nog ruim boven het wereldgemiddelde.
Nederland zit heel ver boven het wereldgemiddelde.

De afvaleconomie

Als 13-jarige haalde ik elke vrijdagmiddag oud papier op in de wijk, waar ik woonde. Op vrijdagavond bracht de hopman de ingezamelde oude kranten naar de lompenboer en zo werd het zomerkamp onze scouting-groep in Engeland betaalbaar.

Niet lang daarna verschenen de eerste glasbakken in het straatbeeld. Door de stijgende energiekosten werd het voor de glasindustrie lucratief om gebruikt glas in te zamelen.
Nog een paar jaar later begonnen we groente-, fruit- en tuin-afval apart te verzamelen. Dat werd naar de VAM in Wijster vervoerd en omgezet in compost.
Tegenwoordig wordt het GFT-afval ook wel gedecentraliseerd vercomposteerd door de gemeente die het ophaalt: een enorme besparing op transport.

Batterijen worden ingezameld omdat ze veel bruikbare, zuivere metalen bevatten. Autowrakken worden gestript en de chassis worden omgesmolten. Uit afgedankte elektrische apparaten wordt zoveel mogelijk koper teruggewonnen. Bij restaurants wordt keukenafval ingezameld en verwerkt tot swill, vakensvoer.
Van afgewerkt frituurvet wordt tegenwoordig biobrandstof voor o.a. Air France / KLM gemaakt.
De nieuwste ontwikkeling is het inzamelen van plastic. Door de gestegen olieprijs is het inzamelen van gebruikt plastic in sommige gevallen goedkoper dan het produceren van nieuw plastic uit aardolie.

Door recycling van al dat afval neemt de belasting voor het milieu af. En we hoeven minder grondstoffen te winnen uit de aardkorst. Allebei positieve, hoopvolle ontwikkelingen.
Maar het feit dat recycling nu opeens lucratief wordt, is ook een teken aan de wand. Het laat zien hoe moeilijk het de laatste jaren is geworden om grondstoffen en energie te winnen. Kennelijk kost het zoveel moeite om aardolie te winnen en vliegtuigbrandstof te maken, dat we net zo lief frituurvet gaan gebruiken als brandstof. En het inzamelen van tweedehands plastic kan concurreren met het maken van nieuw plastic uit aardolie.

Ik ben bang, maar ook blij dat deze ontwikkeling onomkeerbaar is en nog verder zal doorzetten. Het hergebruik van grondstoffen uit afval zal steeds voordeliger worden t.o.v. het opgraven van nieuwe grondstoffen uit de aardkorst. De jaren van de alsmaar groeiende wegwerpeconomie liggen achter ons. En de afvaleconomie van de krimp rukt op.

Klimaatverandering op Groenland (2)

Klimatologen nemen monsters uit de ijskap van Groenland. Ze proberen te reconstrueren hoe het klimaat in het verleden was toen de ijskap opgebouwd werd. Dat leidt soms tot verrassende resultaten.

Glacioloog Jörgen Peder Steffensen ontdekte dat de temperatuur op Groenland in het verleden veel hoger was dan nu. Sterker nog: de Kleine IJstijd (1600 – 1850) was voor Groenland de koudste periode in de afgelopen 10.000 jaar.

Volgens Steffensen is de recente opwarming, ook al is die door de mens veroorzaakt, geen bedreiging voor de ijskap van Groenland. Zelfs als het duizenden jaren zo warm blijft als nu, dan verdwijnt de ijskap niet.

Europees importverbod op Iraanse olie is een loos gebaar

M.i.v. 1 juli zal de Europese Unie geen olie meer importeren uit Iran. De maatregel is een onderdeel van Europese sancties tegen het nucleaire programma van het land, zo meldt de BBC. Van de olie die Iran exporteert koopt de EU momenteel zo’n 20%.
Maar toch stelt het Europese importverbod niet zoveel voor.

Italië is de grootste afnemer van Iraanse aardolie.
In 2010 importeerde Italië nog 200.000 vaten per dag uit Iran: dat was 10 – 15% van de Italiaanse behoefte. In 2011 stokte de olieproduktie in Libië en steeg de Italiaanse olie-import uit Iran naar 249.000 vaten per dag.

Ook Griekenland en Spanje importeerden olie uit Iran toen de oliestroom uit Libië opdroogde.
Vanwege de economische recessie daalt de Italiaanse olie-behoefte jaarlijks met 3%. In 2012 is de Italiaanse vraag naar olie dagelijks 80.000 vaten kleiner dan in 2010. Dat is al bijna de helft van de hoeveelheid die Italië in 2010 uit Iran.
Ik denk dat Italië de Iraanse olie makkelijk kan missen. Zeker in juli als de olieproduktie in Libië verder is genormaliseerd. Andere afnemers van Iraanse olie, Griekenland en Spanje, kampen ook met een recessie en ook zij kunnen de Iraanse olie best missen of vervangen door import uit Libië.

Update: Spanje, Italië en Griekenland hebben 6 maanden het importverbod i.v.m. bestaande contracten. Er mogen geen nieuwe contracten worden afgesloten.
Dit uitstel geeft de Europese afnemers van Iraanse olie genoeg tijd om op zoek te gaan naar andere leveranciers (Libië, Rusland, Irak)

Ook voor Iran is de Europese boycot een loos gebaar. Iran zal geen enkel probleem hebben om de olie in Azië kwijt te raken. Terwijl de vraag naar olie in Europa daalt, stijgt de vraag in China, India en Indonesië nog altijd.

Het is tekenend dat de oliemarkt ook helemaal niet reageert op de aankondiging van het Europese importverbod.

Treinen op schaliegas

Opwekken van elektriciteit uit aardgas is niet erg efficiënt. De efficientië van gasturbines is veel lager dan van kolencentrales. In Nederland wordt 60% van de elektriciteit opgewekt door deze inefficiënte gasturbines. Je kan ook kunnen zeggen dat 60% van de elektrische treinen op aardgas rijdt.

Nederland heeft nog ca. 1400 miljard kuub aardgas in de bodem. Ieder jaar wordt daar ongeveer 80 miljard kuub van gebruikt. Dat betekent dat de Nederlandse gasvoorraad over 18 jaar zover is geslonken, dat we zullen moeten overschakelen
- op andere manieren van elektriciteitsopwekking of
- op een andere brandstof, aardolie of steenkool

We kunnen zeker meer elektriciteit opwekken met windmolens en zonnecellen. En we kunnen ook veel zuiniger omspringen met elektriciteit als er niet al te veel elektrische auto’s bijkomen.

Omdat het Groningse aardgas over 20 jaar opraakt, kijkt
de NOGEPA, de Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie naar alle mogelijkheden om nog langer aardgas uit de Nederlandse bodem te halen. In eerste instantie zoveel mogelijk gas halen uit bestaande gasvelden.

In het filmpje hierboven wordt optimistisch gezegd dat Nederland nog wel voor 40 of 50 jaar aardgas uit de bodem kan halen. Maar de mensen van NOGEPA vertellen niet dat dat alleen mogelijk is als er ook aardgas gewonnen gaat worden uit schalie, leisteenlagen diep onder de grond.
Gaswinning uit schalie is mogelijk dankzij de omstreden hydraulic fracturing techniek.

In Bulgarije en in Frankrijk is de hydraulic fracturing techniek voorlopig verboden. Maar in Polen en in de VS ziet men fracking wel zitten.

Het winnen van schaliegas is veel moeilijker dan het winnen van conventioneel (Gronings) aardgas. De opbrengsten zijn veel lager en we moeten goed afwegen of we voor een paar jaar extra aardgas wel zulke risico’s willen nemen met ons grondwater.

In Nederland rijdt nu 60% van de treinen op (elektriciteit opgewekt met) aardgas. Misschien rijden er over 25 jaar treinen op (elektriciteit opgewekt met) schaliegas.